PFAS zijn wijdverspreid in Vlaanderen, maar de concentraties zijn vergelijkbaar met die in de buurlanden. Dat blijkt uit metingen die de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) in 2022 heeft uitgevoerd in het oppervlakte- en grondwater, op vraag van minister Zuhal Demir (N-VA).
PFAS zijn wijdverspreid in Vlaanderen, maar gemeten hoeveelheden zijn vergelijkbaar met die in onze buurlanden
Belga
Gepubliceerd:
De VMM voerde een grootschalige monitoringscampagne uit naar poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) in oppervlakte- en grondwater. PFAS zijn chemische stoffen die onder meer gebruikt worden in pannen, cosmetica, textiel, brandblusschuim, enzovoort. Ze kunnen schadelijke effecten hebben op de gezondheid van mensen.
De resultaten van de metingen bevestigen dat PFAS wijdverspreid zijn in Vlaanderen. Zo worden voor het oppervlaktewater de geselecteerde toetsingswaarden in het merendeel (75-100%) van de locaties overschreden. Voor grondwater zijn er kleine tot matige overschrijdingen van de geselecteerde toetsingswaarden.
De "hotspots"
Op bepaalde locaties liggen de concentraties veel hoger dan elders. Het gaat dan onder meer om:
De Palingbeek in Zwijndrecht
De Fabrieksloop in Willebroek
De Melsterbeek in Sint-Truiden
Het zuiden van West-Vlaanderen
De Molenbeek in Ronse Deze "hotspots" worden gelinkt aan het historisch gebruik van PFAS, denk aan de omgeving van 3M in Zwijndrecht of de omgeving van oefenterreinen voor de brandweer (door de aanwezigheid van PFAS in brandblusschuim).
Volgens minister van Omgeving Demir blijkt uit de cijfers dat de waargenomen PFAS-concentraties in Vlaanderen gelijklopend zijn met die van onze buurlanden.
Actieplan
Uit de metingen blijkt verder dat er een nauw verband is met zogenoemde "puntbronnen", zoals bijvoorbeeld oefenterreinen van de brandweer, historisch vervuilde sites en bedrijfslozingen. "Op basis van de metingen in afvalwater wordt een duidelijke PFAS-fingerprint met kenmerkende PFAS per sector opgesteld", klinkt het.
Een gelijkaardige "fingerprint" is moeilijker als het gaat om oppervlaktewater, omdat daar sprake is van "diffuse, meer wijdverspreide PFAS-bronnen in Vlaanderen en daarbuiten". Denk bijvoorbeeld aan de PFAS-concentraties die via de Schelde in Frankrijk en Wallonië naar Vlaanderen stromen in waarden die al hoger liggen dan de gemiddelde Europese kwaliteitsnorm.
Vlaanderen heeft, na het uitbreken van het PFOS-schandaal rond 3M, een plan uitgewerkt met daarin 50 acties om de aanwezigheid en verspreiding van PFAS te voorkomen en/of terug te dringen en de blootstelling voor de burger te beperken.
