Is uit de kast komen anno 2023 nog nodig?

Vooruit-voorzitter Conner Rousseau heeft in een YouTube-video verteld hoe hij worstelt met zijn geaardheid. "Ik weet het nog niet echt, maar ik val minstens op de twee", klinkt het. "Het maakt het leven niet gemakkelijker, dat je niet volledig hetero bent."

Maar is dat zo? Heeft de LGBT+-gemeenschap anno 2023 nog te kampen met onbegrip of afkeer? Het korte antwoord: ja. Hoewel uit onderzoek blijkt dat de acceptatie van de gemeenschap stijgt, tonen cijfers ook dat er nog heel wat werk aan de winkel is.

Uit een bevraging van het UZ Gent/Transgender Infopunt blijkt dat een op de drie LGBT+-personen de voorbije twee jaar slachtoffer was van fysiek geweld. Ongeveer negen op de tien van de respondenten ervaren ook verbaal of psychisch geweld.

"Alleen al het feit dat het nog altijd een ding  is dat Conner Rousseau uit de kast komt, toont dat er nog veel te doen is", zegt Nora Lauriks van &of, een Leuvense vereniging waar jongeren terechtkunnen om te praten of andere jongeren te leren kennen tijdens laagdrempelige activiteiten.

"Het zou de normaalste zaak van de wereld moeten zijn. Het hoofddoel van &of is eigenlijk om zich overbodig te maken, maar helaas merken we dat we zeker nog niet zover zijn."

Veel jongeren die bij hen komen, voelen zich in hun "echte" leven niet veilig genoeg om te zijn wie ze zijn. Vaak zijn ze bang van de reactie van hun familie, maar soms ook van hun vrienden. Volgens Lauriks wordt die angst te vaak nog werkelijkheid. "Er zijn veel jongeren die ons verhalen vertellen over een coming-out die mis is gelopen. Daarnaast heb je ook de jongeren die op straat worden lastiggevallen."

"Uit de kast komen is eigenlijk een achterhaald concept", zegt Marcia Poelman. Zij was vroeger voorzitter van Het Roze Huis, de koepelorganisatie van de LGBT+-gemeenschap en is nu coördinator van het Antwerp Queer Arts Festival. "Je komt niet één keer uit de kast. Dat is een continu proces, want je wijkt als queer persoon anno 2023 nog altijd af van de sociale norm. Los van het geweld, moet je dus ook opboksen tegen een structureel verwachtingspatroon."

Dat een publieke figuur als Rousseau uit de kast komt, is zowel volgens Lauriks als Poelman belangrijk. "Hoe meer mensen openlijk zichzelf zijn, hoe beter", zegt Poelman. "Het is kwalijk dat Rousseau voor een stuk opgejaagd werd om erover te praten, maar het is goed dat hij een positieve boodschap meegaf. Zijnde: praat erover en doe het vooral op je eigen tempo."

"Toen ik 13 was en net een beetje uit de kast begon te komen, was er niet zoveel representatie", zegt Lauriks. "Bij publieke figuren, maar ook niet in fictie. De LGBT+-gemeenschap was niet zo zichtbaar. Nu is dat wel meer. Het onderwerp is daardoor gelukkig veel bespreekbaarder."

Tegelijkertijd merkt Lauriks dat het onderwerp nog in veel scholen weinig besproken wordt. "We geven met &of ook workshops op scholen. Veel jongeren zitten nog altijd met heel veel vragen rond seks en seksualiteit, en leren op school eigenlijk alleen of vooral over heteroseksualiteit. We zien ook heel wat jongeren die vinden dat het allemaal wat minder kan."

Volgens Poelman zouden jongeren op school ook moeten leren hoe je moet omgaan met sociale media. "Als je even scrolt door de reacties op de coming-out van Rousseau, drijven de meest polariserende opmerkingen boven. Sociale media zijn een open riool."

"Die reacties zijn niet de werkelijkheid. Maar jongeren die sowieso al worstelen met hun identiteit lezen die. En dat heeft natuurlijk een impact. Het zou goed zijn als jongeren leren hoe algoritmes werken en hoe je die comments moet interpreteren."