De zoektocht naar zichzelf en hoe dat 34 jaar lang gelopen is: dat is in een notendop het nieuwe boek van VRT NWS-journalist Riadh Bahri. In "Uit de kast, in de kast" vertelt hij over de zoektocht naar zijn identiteit, de moeilijke relatie met zijn vader en zijn eigen (on)begrip. We stelden hem vier vragen.
VRT NWS-journalist Riadh Bahri verwerkt zijn coming-out in een boek: "Uit de kast komen stopt nooit, dat doe je voor de rest van je leven"
Lina El Bakkali
Gepubliceerd:
Is een coming-outboek anno 2022 nog nodig?
“De aanzet om dit boek te schrijven was eigenlijk dat ik zelf nog veel te maken heb met homofobie", zegt Bahri. "Ik durf bijvoorbeeld niet hand in hand met mijn man te stappen op straat, uit angst voor verbaal en fysiek geweld. Ik word daarnaast ook regelmatig aangesproken door mensen die zelf queer zijn of die iemand kennen die dat is, en niet goed weten hoe daarmee om te gaan."
“In de periode dat ik zelf in de kast zat, tot mijn 22 jaar, had ik nergens in mijn omgeving of in de media mensen in wie ik mijzelf herkende. Ik dacht de hele tijd dat ik abnormaal was. De samenleving is nu veel diverser en er zijn veel meer voorbeelden voor jongeren, maar je identiteit ontwikkelen kan nog steeds een moeilijk parcours zijn. Zeker omdat voor sommigen de norm echt nog wel heteroseksualiteit is.”
“Coming-outverhalen zijn anno 2022 helaas dus echt nog relevant. Ik hoop dat mijn boek een houvast kan zijn. Al hoop ik vooral dat– al is dat misschien naïef- mensen die dit boek lezen over 20 jaar, niet begrijpen waarom het geschreven werd. Hopelijk wordt het concept “uit de kast komen” irrelevant. Het is absurd dat je bijna toestemming moet vragen om te zijn wie je bent, en hoopt dat je familie en vrienden dat oké vinden en niemand je daarvoor op je gezicht slaat, uitscheldt of discrimineert.”
Was het opluchtend of juist confronterend om je persoonlijke verhaal neer te pennen?
“Het was eigenlijk vooral therapeutisch, gewild en ongewild. Ik moest graven in mijn eigen geschiedenis en geheugen. Er zaten bepaalde emoties in de kast geduwd en die moest ik allemaal laten uitstromen, wat op sommige momenten pittig was. Je volgt in het boek echt hoe het eraan toeging in mijn hoofd. Ik schrijf over de reacties van mijn omgeving en de uitdagingen die ermee gepaard gingen. Niet iedereen begreep of aanvaardde het van in het begin. Dat was niet gemakkelijk.”
De dood van mijn vader plaatste alles in een ander perspectief
“Vooral mijn vader speelt een belangrijke rol in mijn verhaal. Hij had een bepalende en vertragende rol in mijn proces. We hebben nooit een taal gevonden om over mijn geaardheid te spreken. En ik durfde hem daar niet over confronteren. Ik ben lang kwaad en teleurgesteld geweest. Maar tijdens het schrijfproces is mijn vader overleden, vorig jaar in december. Zijn dood plaatste alles in een ander perspectief. Ik ben er empathischer door geworden. Ik heb meer bijgeleerd over hem als persoon. Mijn boek zou er anders uitzien mocht mijn vader nog leven.”
“Daardoor kom ik door het boek eigenlijk in het reine met mezelf en de mensen die een probleem hadden met wie ik ben. Ik heb ook opgeroepen in mijn voorwoord om niet te oordelen over de personages – zo noem ik de mensen in mijn boek. Daar heb ik wat stress voor, want ik ben heel open geweest. Het gaat over mensen dicht bij en ver van mij. Ik hoop dat de lezer het verhaal met een open mind volgt tot het einde.”
Voelde je je als publiek figuur verplicht om nog eens uit de kast te komen?
"Uit de kast komen stopt nooit. Dat doe je voor de rest van je leven, of je nu een publiek figuur bent of niet. Soms verberg je wie je bent uit angst, andere keren word je te pas en te onpas geout door anderen. Het is een oneindig proces. Je wordt eigenlijk de hele tijd in en uit de kast geduwd. Vandaar de titel van het boek."
"Ik ben zelf wel heel open. Met ouder worden besef ik dat ik het geluk -en soms het ongeluk- heb om een platform te hebben gekregen. Daar moet je proberen er iets goeds mee te doen."
Er is niks grappigs aan mensen die als mopje uit de kast komen, want dat doet de schrijnende ervaringen van heel veel mensen oneer aan
"Maar je moet ook voorzichtig zijn met het platform dat je hebt. Ik ben absoluut geen fan van mensen die uit de kast komen als onderdeel van een pr-campagne of een politieke campagne, omdat ze denken dat de LGBTQIA+-gemeenschap een interessant doelpubliek is. Ik wil niet getarget worden als aparte entiteit in de samenleving."
"Nog erger zijn de mensen die als mopje uit de kast komen. Daar is niets grappigs aan. Zoals bijvoorbeeld die Spaanse voetballer (Iker Casillas, nvdr.) die voor de grap had getweet dat hij homo was. Dat doet alle schrijnende ervaringen van heel veel mensen echt oneer aan. Zeker in de voetbalwereld waar zoveel mensen niet uit de kast durven te komen, want je gaat me toch niet zeggen dat er van die duizenden mannen enkel een handvol queer is."
Heb je advies voor mensen die worstelen met hun coming-out?
"Weet vooral dat je niks moet. Niemand heeft zaken met wie je bent of wat je voelt. Dat is persoonlijk. Neem de tijd die je nodig hebt om in het reine te komen met jezelf en te beseffen dat je helemaal niet abnormaal bent."
"Als je dan toch beslist om het te delen, zorg dan voor een safe space van mensen die je vertrouwt. Ik kan natuurlijk alleen zeggen hoe dat voor mij heeft aangevoeld. Ik heb dat tien jaar lang voor mijzelf gehouden, en dat heeft al die tijd stress en ongemak veroorzaakt. Toen ik het dan eindelijk vertelde aan mensen van wie ik 100 procent zeker wist dat ze goed zouden reageren, voelde dat echt aan als een gigantische bevrijding. Het was het moment dat ik eindelijk bij sommige mensen mezelf kon zijn."
