Niet iedereen tevreden met het nieuwe statuut leraar-specialist: "Zorgt voor verdeeldheid en favoritisme"

Vanaf september krijgen scholen de mogelijkheid om leraren-specialisten aan te duiden. Die leerkrachten zullen in ruil voor hun expertise gemiddeld zo'n 250 euro méér verdienen dan hun collega's. Het is een van de maatregelen waarmee de Vlaamse regering de job van leraar meer aantrekkelijk wil maken en ook de kwaliteit van ons onderwijs wil optrekken. 

Maar vakbonden, koepels, leraren en directeurs zijn kritisch voor het nieuwe statuut. "Het model dat nu voorligt, kan leiden tot willekeur, favoritisme en het tegen elkaar opzetten van leraren omdat er gewoonweg geen referentiekaders zijn vastgelegd", meent Koen Van Kerkhoven van het COC, de christelijke onderwijscentrale. 

"Iedereen moet de kans krijgen leraar-specialist te worden, en iedereen verdient het om op een bepaald ogenblik in zijn of haar carrière een loonsverhoging te krijgen", aldus het COC. En daar is ook het Christelijk Onderwijzersverbond het mee eens. "We vinden dat elke leraar recht heeft op een uitdagende loopbaan. Er moet tijd, een stevig nascholingsbudget en een aantrekkingskracht voor elke leerkracht zijn", zegt Marianne Coopman van het COV. 

Ook de socialistische onderwijsbond denkt dat de maatregel zal leiden tot problemen en verdeeldheid binnen het leraarsteam. "Als je maar vijf procent van je lerarenkorps kan erkennen voor haar taken, dan vrezen wij dat sommige leraars gaan denken dat hun vakken niet specifiek genoeg zijn om een loonsverhoging te krijgen", meent Nancy Libert van de onderwijsvakbond ACOD. 

"Vanuit Katholiek Onderwijs Vlaanderen (KOV) vinden we het jammer dat het weer een unieke maatregel is die niet past binnen een breder kader dat een HR-beleid mogelijk maakt op scholen", zegt Lieven Boeve. "De maatregel zal voor veel discussie zorgen, omdat je maar vijf procent van de leraren leraar-specialist kan maken. We hebben al van directeurs vernomen dat zij dat soort discussies liever niet voeren met alle werk dat reeds op hun plank ligt."

Charlotte Struyve, onderzoekster naar de loopbaan van leerkrachten aan hogeschool VIVES en de KU Leuven ziet enerzijds wel een aantal positieve aspecten in de nieuwe maatregelen. Maar net als Boeve ziet ze het als een opeenstapeling van losse ideeën terwijl het onderwijs in Vlaanderen in een noodsituatie zit die "meer structurele veranderingen vraagt".

Het gemeenschapsonderwijs (GO!) vindt het dan weer wél positief dat scholen zelf kunnen beslissen waarvoor de leraar-specialist wordt ingezet. "We gaan die beslissing dan ook aan onze scholen zelf overlaten, al zullen we ze wel ondersteunen met een inspiratiedocument", zegt Nathalie Jennes van het gemeenschapsonderwijs.

"Maar om het lerarentekort echt aan te pakken voldoet deze maatregel niet", gaat Jennes verder. "We blijven pleiten voor een herziening van dat verouderde het lerarenstatuut."

Het stedelijk en gemeentelijk onderwijs (OVSG) waardeert dat de expertise van leraren erkend wordt. "Hoe dat in de praktijk moet gebeuren, moet nog verder uitgeklaard worden", zegt algemeen directeur Walentina Cools. Het OVSG vraagt dat deze maatregel na de invoering wordt geëvalueerd en eventueel uitgebreid naar het deeltijds kunstonderwijs (DKO) en het volwassenenonderwijs.

Directeur Sabine Verheyden van het Sint-Lutgardiscollege in Oudergem schrok toen ze het nieuws vanmorgen hoorde, net omdat het zo’n uitzonderlijke tijden zijn door het lerarentekort. "We vragen op dit moment al het uiterste van alle leraren, en iedereen werkt ongelooflijk hard. Om dan nu te kiezen of te beslissen wie extra loon krijgt, dat vind ik niet het juiste moment."

Ook bij de leerkrachten is er eerst en vooral twijfel te horen. "Wat is een specialist? De ene is sterker in aanvangsbegeleiding, de andere in klasmanagement, en nog iemand anders in meertaligheid", stelt een leraar uit het Sint-Lutgardiscollege in Oudergem.

Volgens Freia Clays, leerlingbegeleider en leerkracht Engels aan het VLOT! Lokeren, zal de maatregel de werkdruk bij leraren niet verlagen. "En dat is op dit moment wel het grootste probleem", zegt Clays. "Als ik moet kiezen tussen minder werkdruk of meer loon, dan kies ik voor minder werkdruk."

Ook haar collega Alain Bosmans, leerkracht lassen-constructie, noemt de maatregel een vergiftigd geschenk. "Je geeft meer expertise aan een beperkt aantal personen. Dat zorgt voor een ongelijkheid, wat maakt dat er veel onvrede en jaloezie gaat komen. Je stimuleert een aantal leerkrachten, maar je laat er ook een aantal vallen."