In de loop van 2020 en 2021 zijn 206 sociale huurders betrapt op domiciliefraude. Het ging bijvoorbeeld om mensen die niet in hun sociale woning bleken te wonen. In andere gevallen woonden er meer mensen in de woning dan aangegeven stond. "Het is uitermate belangrijk om deze vorm van fraude te voorkomen en op te sporen", zegt Vlaams minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA).
Wie een sociale woning huurt, moet gedomicilieerd zijn op dat adres én moet daar ook zijn hoofdverblijfplaats hebben. Zo staat het in de Vlaamse Codex Wonen. Alleen houdt niet iedereen zich aan die voorwaarde, dat bewijzen recente cijfers. In de loop van 2020 en 2021 bleek dat zo'n 160 mensen in de praktijk niet in hun sociale woning woonden.
"Het gaat dan meestal om huurders die bij hun partner zijn gaan wonen op een andere locatie, maar dit niet aangeven en hun sociale woning behouden", zegt Vlaams minister van Wonen Matthias Diependaele. "Zo blijven ze bijvoorbeeld genieten van hun leefloon als alleenstaande. In bepaalde gevallen gaan ze over tot onderverhuring van hun woning. Dat is echt flagrante fraude."
Daarnaast waren er iets meer dan 40 dossiers waarbij er méér mensen in de sociale woning bleken te wonen dan aangegeven stond. "Op deze manier vermijdt de sociale huurder op onwettelijke wijze een verhoogd maandelijks huurbedrag, aangezien de sociale huur berekend wordt op basis van de inkomsten van alle werkende inwoners. Ook hier is in bepaalde gevallen sprake van onderverhuring. Dat kunnen we uiteraard niet toelaten", aldus Diependaele.
Uitgebreid onderzoek
Meestal wordt een dossier tegen een sociale huurder opgestart omdat er al een vermoeden van domiciliefraude is. Dat kan na een melding van pakweg een burger, de woonmaatschappij of de wijkagent, bijvoorbeeld omdat de brievenbus maandenlang niet geleegd wordt. Vervolgens wordt een uitgebreid onderzoek opgestart waarbij onder meer de gezinssituatie van de huurder onder de loep wordt genomen en er zullen ook meerdere plaatsbezoeken en wooncontroles uitgevoerd worden.
Bij zo'n onderzoek wordt niet over één nacht ijs gegaan, benadrukt Diependaele. Het is namelijk niet de bedoeling om mensen onterecht te viseren. Wie bijvoorbeeld tijdelijk bij zijn ouders gaat inwonen als mantelzorger, loopt niet meteen het risico om als fraudeur bestempeld te worden. En ook een huurder die in een prille relatie zit en recent naar de nieuwe partner is verhuisd, loopt niet onmiddellijk risico. "Er wordt een billijkheidsafweging gemaakt en er moet echt wel een stevig dossier opgebouwd worden. Dat kan vaak ettelijke maanden duren, waarbij 20 tot 25 keer een woonstcontrole gebeurt. Dergelijke gevallen zullen er op die manier wel uitgefilterd worden."
Bij zo'n onderzoek gaat men niet over één nacht ijs. Er moet een stevig dossier opgebouwd worden
Matthias Diependaele, Vlaams minister van Wonen (N-VA)
Wanneer het onderzoek uitwijst dat er wél sprake is van fraude, dan loopt de huurder het risico uit de sociale woning gezet te worden. Van de meer dan 200 dossiers uit 2020 en 2021 gebeurde dat in ongeveer de helft van de gevallen. Daarnaast riskeert de huurder ook een boete of de terugvordering van de onrechtmatig verkregen sociale korting. Daarvoor kan ook een procedure opgestart worden bij de vrederechter.
Er zijn in Vlaanderen ruim 175.000 sociale huurwoningen. 206 sociale huurders die betrapt zijn op domiciliefraude is dus een beperkt aantal, zo erkent ook minister Diependaele. "We weten dat de meeste sociale huurders zich correct gedragen en de regels respecteren. Maar wie fraudeert, daar moeten we op reageren. Daarom is het uitermate belangrijk om deze vorm van fraude te voorkomen en op te sporen.”
