In Turkije komt er op 28 mei een tweede ronde in de presidentsverkiezingen. Dat heeft het hoofd van de Hoge Verkiezingsraad van Turkije bevestigd. Geen van de kandidaten kon na de stembusgang gisteren al meer dan 50 procent van de stemmen binnenhalen. De tweede ronde zal gaan tussen de huidige president Erdogan en zijn grootste uitdager, Kemal Kilicdaroglu.
Er komt een tweede ronde voor de presidentsverkiezingen in Turkije, Erdogan start met voorsprong
Paulien Lambert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De spannendste verkiezingen in Turkije in decennia hebben voorlopig nog geen winnaar opgeleverd. Zoals voorspeld zal nog een tweede ronde nodig zijn om te bepalen wie de volgende president van Turkije wordt. Die zal plaatsvinden op 28 mei.
Uit de voorlopige resultaten blijkt dat de zittende president Recep Tayyip Erdogan een voorsprong heeft op zijn belangrijkste uitdager, Kemal Kilicdaroglu. Erdogan leidt op dit moment met 49,51 procent van de stemmen, Kilicdaroglu staat op 44,88 procent. Bijna alle stemmen zijn geteld.
De definitieve resultaten verwacht de Hoge Kiesraad binnen enkele uren of zelfs dagen.
Derde kandidaat kan belangrijke rol spelen
Een derde kandidaat, de uiterst rechts-nationalistische Sinan Ogan, haalde iets meer dan 5 procent. Hij zal dus de tweede ronde niet halen, maar kan wel een belangrijke rol spelen in de uitkomst als hij zijn kiezers oproept om voor een van de twee kandidaten te stemmen.
Voorlopig heeft hij zich daarover nog niet uitgesproken. Hij zegt dat hij daarover komend weekend een beslissing zal nemen.
Wel zegt hij dat hij Kilicdaroglu alleen kan steunen, als die geen toegevingen doet aan de pro-Koerdische partij.
Erdogan onverwacht aan de leiding
Erdogan doet het dus beter dan verwacht. In opiniepeilingen voor de verkiezingen had Kilicdaroglu namelijk een lichte voorsprong. Aan het begin van de verkiezingsavond gaf het staatspersagentschap Erdogan eerst zelfs 60 procent van de stemmen. Naarmate er meer resultaten binnenkwamen, zakte dat terug tot onder de 50 procent.
De oppositie reageerde dat het staatspersagentschap vertekende resultaten gaf in het voordeel van Erdogan. Tegelijkertijd zei Kilicdaroglu dat het kamp van Erdogan de bekendmaking van officiële resultaten tegenwerkte door overal hertellingen te vragen.
Maar dergelijke onregelmatigheden kunnen volgens Turkijekenner en docent Internationale Relaties aan KU Leuven Dirk Rochtus niet doorslaggevend zijn geweest bij het resultaat. "Er zijn altijd wel onregelmatigheden te bespeuren tijdens de Turkse verkiezigen, maar die zouden het verschil niet gemaakt hebben", zegt hij in "De wereld vandaag". "Het probleem situeert zich vooral in de aanloop naar de verkiezingen, omdat Erdogan de media op zijn hand heeft en de tegenstrever het nakijken heeft."
Turkije-kenner Rochtus: "Voor het eerst in twintig jaar is Erdogan niet in eerste ronde verkozen en dat is bijzonder"
Erdogan toonde zich aan het einde van de avond alvast strijdvaardig. Hij zei dat hij 2,6 miljoen meer stemmen had dan Kilicdaroglu, en verwachtte dat die voorsprong nog verder zou uitgroeien.
In een tweede ronde zou Erdogan ook wel eens in het voordeel kunnen zijn, omdat Turkije geen traditie heeft, en niet houdt van verschillende meerderheden.
In de parlementsverkiezingen, die ook gisteren werden gehouden, haalde zijn AK Partij duidelijk de meeste stemmen: 49,37 procent. Dat is tegelijk wel het laagste resultaat voor de AKP in 20 jaar. De coalitie van 6 oppositiepartijen die Kilicdaroglu naar voren schoof als presidentskandidaat, haalt 35,12 procent. De pro-Koerdische partij krijgt voorlopig iets meer dan 10 procent van de stemmen.
Politiek en markten reageren
Ondertussen sijpelen ook de eerste reacties vanuit het buitenland binnen. Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en voorzitter van de Europese Raad Charles Michel zijn opgetogen over de hoge opkomst, 88,8 procent van de Turken bracht een stem uit. De top van de EU spreekt van een overwinning voor de democratie. Ook de woordvoerder van het Kremlin, Dmitri Peskov, heeft gereageerd: wie de winnaar ook wordt, Rusland verwacht dat de relaties met Turkije zich verder zullen verdiepen en ontwikkelen, klinkt het vanuit Moskou.
Ook op de financiële markten komt er reactie op het goede resultaat van Erdogan. De waarde van aandelen is gezakt en de Turkse lira staat op het laagste punt tegenover de Amerikaanse dollar in twee jaar. Investeerders maken zich zorgen over de economische instabiliteit onder Erdogan, en hoopten dat Kilicdaroglu daar verandering in zou brengen.
