Nieuwkomers in Vlaanderen konden in 2022 veel sneller aan de slag met een inburgeringscursus. Voor het eerst daalde het aantal inburgeraars die langer dan een half jaar moeten wachten op hun cursus onder de 1.000. Dat meldt het Agentschap Integratie en Inburgering in haar jaarverslag.
De wachtlijst om te starten met een inburgeringscursus is de voorbije vier jaar serieus geslonken. In 2019 moesten nog 9.500 nieuwkomers meer dan 6 maanden wachten op het begin hun inburgeringstraject. Vorig jaar is dat aantal verminderd tot 993. Daarmee ligt de wachtlijst voor het eerst onder 1.000 personen. Dat is het streefdoel dat Vlaams minister van Samenleving Bart Somers (Open VLD) vooropstelde.
"Mensen vinden makkelijker de weg naar het Agentschap Integratie en Inburgering", zegt Somers. "Het inburgeringstraject is de laatste jaren enorm uitgebreid. Wij organiseren de cursussen sowieso in 36 talen in het dagonderwijs, maar nu bieden we ook avond- en weekendcursussen aan. En een digitaal aanbod in 25 talen. Daardoor kunnen mensen werken en leren tegelijk. Ze kunnen ook veel sneller en veel autonomer aan de slag."
In totaal hebben vorig jaar zo'n 14.500 personen een contract getekend om met een inburgeringscursus te starten. Die cursus geeft meer uitleg over de samenleving in ons land en is verplicht voor niet- EU-burgers die in Vlaanderen aankomen. Maar ook Europese anderstaligen mogen vrijwillig de cursus volgen.
Ondanks de kortere wachtlijst moeten zo'n 990 mensen wél nog altijd lang wachten op hun cursus. Volgens Jo De Ro, directeur van het Agentschap, komt dat doordat er niet meteen een passend aanbod is voor hen. Bijvoorbeeld omdat ze een weinig voorkomende taal spreken of niet digitaal vaardig zijn.
Gelijkschakeling van diploma’s
Heel wat nieuwkomers behaalden een diploma in hun thuisland, maar dat wordt hier niet automatisch erkend. Het diploma moet eerst gelijkgeschakeld worden met de Belgische diploma criteria voor ze het kunnen inzetten op de arbeidsmarkt. Zo kunnen nieuwkomers met bijvoorbeeld een diploma Frans niet aan de slag in het onderwijs zonder dat hun diploma is gelijkgeschakeld.
Ook daar heeft het Agentschap het afgelopen jaar bewust op ingezet. "Het is heel belangrijk dat mensen hun diploma kunnen inzetten. Vorig jaar zijn er 6 procent meer begeleidingstrajecten opgetekend om diploma’s gelijk te stellen", klinkt het.
Tolken zijn essentieel
Tolken zijn een zeer belangrijk onderdeel van het inburgeringsproces. De dienst Sociaal Tolken van het Agentschap had het dan ook druk: ze kregen 66.218 aanvragen binnen, een stijging van 18 procent tegenover 2021.
Die stijging is volgens directeur De Ro mee te verklaren door de Oekraïnecrisis. "Sociaal tolken en vertalers ondersteunen de communicatie van sociale voorzieningen en lokale besturen met hun klanten", legt hij uit. "Als de taaldrempel te hoog is, heb je hen nodig om gepaste hulp te kunnen verlenen."
Toch kon 20 procent van de aanvragen vorig jaar niet beantwoord worden. Meestal was dat omdat er geen tolk beschikbaar was in de gevraagde taal.
Buddy's
Doorheen het (verplichte) inburgeringstraject krijgen inburgeraars een idee van hoe onze samenleving draait. Ze leren bijvoorbeeld Nederlands en moeten een verplichte begeleiding naar werk volgen via de VDAB. Sinds kort krijgen ze ook een persoonlijke buddy (vrijwilliger) toegewezen. Daar is Somers best trots op.
"Elke nieuwkomer krijgt een buddy om hem of haar wegwijs te maken in Vlaanderen, verder Nederlands te kunnen oefenen en een netwerk uit te bouwen. We vragen meer van nieuwkomers, maar daardoor krijgen ze ook meer kansen."