Al meer dan 100.000 mensen zijn uit Soedan gevlucht naar de buurlanden. In het land zelf zijn ruim 300.000 mensen ontheemd. Dat zegt de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (VN), die vreest dat het geweld in Soedan een vluchtelingenstroom van 800.000 mensen op gang kan brengen. Al meer dan twee weken lang wordt hevig gevochten tussen het leger en de paramilitaire groep RSF.
"Complete catastrofe" in Soedan: al meer dan 100.000 mensen gevlucht naar buurlanden, ruim 300.000 ontheemden in eigen land
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) bereidt zich voor op de mogelijkheid dat ruim 800.000 mensen op de vlucht slaan naar de buurlanden om te ontkomen aan het geweld in Soedan. Dat zegt Filippo Grande, hoofd van de UNHCR.
Nu al zijn 100.000 Soedanezen gevlucht naar de buurlanden. Zeker in de havenstad Port Soedan, vanwaar mensen hopen over te steken naar Saudi-Arabië, en aan de noordelijke grens met Egypte stromen vluchtelingen toe.
Vaak moeten ze dagenlang wachten in de woestijn voor ze door grenswachters tot Egypte worden toegelaten. "Het duurde een dag om de grens te bereiken, een dag aan de Soedanese grenspost en een dag aan die van Egypte", zegt een Soedanese vrouw die Majd Khalifeh voor VRT NWS kon spreken via het internet.
"Er is geen medische dienst, geen voedsel of water. Veel oude mensen en kinderen zijn hier niet op voorbereid, het is heel zwaar. Het is moeilijk om de grens over te steken, ook als je papieren in orde zijn."
Ook Tsjaad, Zuid-Soedan en Ethiopië zien nog altijd vluchtelingen aankomen. Daarnaast zijn volgens de VN meer dan 330.000 Soedanezen op de vlucht in hun eigen land, naar gebieden waar nog niet wordt gevochten.
Geweld in Soedan: wat is er aan de hand?
Soedan, in het noordoosten van Afrika, is al meer dan twee weken in de greep van zware gevechten tussen het leger en de paramilitaire militie Rapid Support Forces (RSF).
Het leger en de RSF bevechten elkaar met zware wapens, artillerie, tanks en gevechtsvliegtuigen. De gevechten vinden plaats in de hoofdstad Khartoem, waar honderdduizenden mensen vastzitten in een actieve oorlogszone, en andere steden. Ook in de westelijke regio Darfoer is het geweld weer opgelaaid. Sinds half april zijn in Soedan al meer dan 500 mensen om het leven gekomen en 5.000 mensen gewond geraakt, maar die cijfers zijn een onderschatting.
Vorige week werd een wapenstilstand afgekondigd die zondagavond door de strijdende partijen met drie dagen is verlengd. Net als de voorbije dagen wordt het staakt-het-vuren echter niet gerespecteerd.
Nieuw, langer staakt-het-vuren
Maar er zitten ook nog altijd veel mensen vast in de hoofdstad Khartoem, in een actieve oorlogszone. "We horen schoten, oorlogsvliegtuigen en luchtafweergeschut", zegt een inwoner bij het persagentschap AFP.
Een staakt-het-vuren werd zondag met 72 uur verlengd, maar (opnieuw) niet gerespecteerd. Dat bestand zou worden gevolgd door een nieuw, langer staakt-het-vuren. Op 4 mei zou dat moeten ingaan, voor zeven dagen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van buurland Zuid-Soedan maakte bekend dat de strijdende partijen in Soedan daarmee hebben ingestemd.
Er is amper elektriciteit, voedsel en water, terwijl de temperatuur in Khartoem momenteel oploopt tot meer dan 40 graden. De VN en hulporganisaties hebben hun werkzaamheden in Soedan beperkt of zelfs stopgezet wegens de onveilige situatie.
De gezondheidszorg ligt door het geweld grotendeels lam. Ambulances kunnen niet uitrukken. Vorige week was ook gewaarschuwd voor een "extreem gevaarlijke situatie" omdat de strijdende partijen in Khartoem ook een medisch laboratorium bezetten, waar onder meer geïsoleerde virussen worden bewaard. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) luidde alarm over een "hoog biologisch risico", maar heeft dat nu bijgesteld naar een "gematigd biologisch risico".
Humanitaire crisis
De hulpprogramma's van de VN komen 1,5 miljard dollar te kort (1,6 miljard euro) om het hoofd te bieden aan de humanitaire nood in Soedan, die door het nieuwe geweld alleen maar is verslechterd. Ook dat heeft de VN vandaag laten weten. "Dit conflict verandert de humanitaire crisis in een complete catastrofe", zegt Abdou Dieng, VN-coördinator voor humanitaire hulp in Soedan.
"Soedan zat vóór dit conflict begon al in een slechte situatie", schetste hulpverleenster internationale organisatie Norwegian Refugee Council (NRC) Mathilde Vu enkele dagen geleden nog bij VRT NWS.
"Eén op de drie Soedanezen was al afhankelijk van voedselhulp. Die hulp is nu al twee weken weggevallen, terwijl ze daarop steunden. Door het conflict is het onmogelijk geworden om bevoorrading uit de buurlanden in Soedan te krijgen. Bovendien functioneren de banken niet meer en elk uur worden de basisproducten nóg duurder. De inflatie is niet meer bij te houden."
Evacuaties
Buitenlandse regeringen hebben de voorbije tien dagen hun onderdanen geëvacueerd uit Soedan.
Afgelopen weekend zijn nog meer dan 7.000 mensen kunnen vertrekken met een laatste Amerikaanse evacuatiemissie, zegt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
Ze werden via de Rode Zee overgebracht naar de havenstad Jeddah in Saudi-Arabië. Verdere overtochten blijven volgens het ministerie mogelijk, maar zullen vooral afhangen van de veiligheidssituatie in Soedan. Sinds het begin van het conflict zegt de VS een 1.000-tal Amerikaanse burgers uit Soedan in veiligheid te hebben gebracht.
Ook het Russische ministerie van Defensie zegt meer dan 200 diplomaten en onderdanen te hebben geëvacueerd. Pakistan heeft 1.000 mensen geëvacueerd en kondigde het einde aan van zijn evacuatiemissies.
