Karine, de vrouw naast Fernand Huts, toont haar verzameling Cobra-kunst: "Wij hebben iets waardevols en willen dat delen"

Karine Huts-Vandenheuvel gaat er even bij zitten, naast de in bonte kleuren beschilderde vleugelpiano van de Nederlandse kunstenaar Corneille. Ze heeft ons rondgeleid in haar gloednieuwe Cobra Depot. Een rijhuis tegenover het hoofdkwartier van Katoen Natie, het bedrijf van haar echtgenoot Fernand Huts. Achter dat pand is een nieuwe, "ruwe" tentoonstellingsruimte gebouwd met twee verdiepingen, een ontwerp van de Gentse architecten De Vylder Vinck Taillieu.

Aan de muren, op verschuifbare depot-schermen, in uitstal- en ladekasten én ook in de setting van een huiskamer zijn zo’n 270 werken te zien: kleurrijke schilderijen, sculpturen, grafiek, tapijten, keramiek, tijdschriften of een handschrift van Hugo Claus over schilder Karel Appel. Allemaal uit de tijd van de Cobra-groep, van kunstenaars als Corneille, Constant, Appel, Jorn, Dotremont of Alechinsky.

Meer dan 30 jaar geleden begonnen Karine en Fernand Huts Cobra-kunst te verzamelen. "Voor je begint te collectioneren, moet je de stiel leren kennen", zegt Karine Huts. "Veilingen volgen, de artiesten en de prijzen leren kennen. Ik zei aan Fred Campo (van het gelijknamige veilinghuis, red.): die Alechinsky is zo mooi, maar zo duur! Hij antwoordde: ja, kinneke, maar dat is het waard!" Ze kocht het werk toen niet. Maar er kwam een vervolg. "Op zeker moment hebben we tien Cobra-schilderijen samen kunnen aankopen en voilà, we waren vertrokken."

Waarom is Karine Huts zo verliefd op die Cobra-kunst?  "Het is iets wat ik sensueel zou noemen. De schoonheid van de kleuren ook, hoewel die mannen van Cobra geen schoonheid nastreefden. Het is kinderlijk, spontaan, barbaars, puur, vrij, ongedisciplineerd, als een ondeugend kind dat nooit helemaal volwassen is geworden." En er is nog een tweede reden: "In Amerika was er het abstract expressionisme met reuzen als Pollock of Rothko. Cobra was daar het enige Europese antwoord op."

De collectie van Huts is een van de grootste, maar er was tot nu toe geen Cobra-museum in ons land, zoals in Nederland. Dit Cobra Depot mag ook geen museum heten. "Ik heb helaas geen voorzieningen voor minder mobiele mensen. Het moest een bewoonbaar huis blijven en een depot."

Karine Huts heeft zelf een voorkeur voor "De vogel" van Karel Appel. Ze is ook in haar nopjes met de kamers die huiselijk ingericht zijn met Cobra-kunst en meubels uit dezelfde tijd. Op een vintage televisie zie je interviews met kunstenaars, terwijl er jazz weerklinkt. "We willen hier een heel verhaal vertellen, over de grondleggers en de ontstaansgeschiedenis van Cobra en die lijn doortrekken naar het woonhuis", voegt Kristel Dotremont eraan toe. Zij is een ver familielid van kunstenaar Christian Dotremont en tekende voor de productie van het Cobra Depot.

Met verzamelen ben je nooit klaar, zegt Karine Huts-Vandenheuvel. "Een collectie die stopt, die sterft." Nog maar enkele weken geleden zijn de laatste werken aangekocht. Hoe werkt dat dan? Zit het echtpaar Huts zelf in de veilingzaal? "We gaan niet meer zelf, de mensen kennen ons te goed." Bieden en kopen gebeurt telefonisch en het is meneer Huts, met wie ze al 48 jaar getrouwd is, die de hoorn in de hand houdt. "Ik ben te hevig en dan zou mijn man zeggen: ik kan niet alles kopen! Hij doet dat zeer goed en ik ben blij met wat mijns weegs komt."

Fernand Huts komt geregeld in het nieuws, met de aankoop van de Boerentoren in Antwerpen en de verbouwingsplannen met architect Daniel Libeskind, of recent nog met de aanschaf van Trinity, een zeldzaam skelet van een Tyrannosaurus rex.

Karine blijft wat meer op de achtergrond. Maar is zij niet de drijvende kracht? "Cherchez la femme" achter de kunstcollectie? "U vleit me, dank u. Ik ga mezelf geen bloemetjes toegooien, maar ik doe dit met passie. Ik ben met pensioen, maar ik heb nog veel projecten." Karine Huts was jarenlang magistrate en daarna actief bij Katoen Natie.

De Cobra-werken zitten in de stichting die Fernand en Karine hebben opgericht, The Phoebus Foundation , een stichting naar Angelsaksisch model die op het kanaaleiland Jersey gevestigd is en geleid wordt door kunsthistorica en stafchef van de kanselarij Katharina Van Cauteren. "Wij wilden een apart patrimonium creëren, waar niemand van de familie baat bij kan hebben en die voor altijd zou bestaan. U weet dat mijn man van tijd dynastiek en voor de eeuwigheid denkt", lacht Karine Huts.

The Phoebus Foundation omvat verschillende deelverzamelingen: van antiek textiel en Latijns-Amerikaanse kunst over oude meesters, atlassen, Reynaert-boeken en Vlaamse expressionisten tot Cobra én dus ook een T.rex-skelet, allemaal stukken van hoge kwaliteit. Hoeveel het er precies zijn of wat het budget is, is niet bekend.

De stichting organiseert zelf tentoonstellingen, zoals "Oer", "Voor God & geld" in Gent of Vlaamse meesters in Tallinn, Estland of Denver en Dallas in de Verenigde Staten, of Jordaens in Nederland. Recent was er nog de expo over Dympna in Geel. Daarnaast geeft de stichting vaak werken in bruikleen aan musea in binnen- en buitenland, zoals op dit moment in het Kunstmuseum in Den Haag voor de expo "Vlaamse expressionisten". Phoebus heeft een eigen restauratie-atelier en publiceert boeken.  

"Het is een grote organisatie", zegt Karine Huts. "Maar voor mijn projecten hou ik het graag klein. De dagelijkse running is voor jonge mensen." Maar wat is uiteindelijk de bedoeling van die enorme kunstcollectie en de stichting? "Wij denken dat we iets waardevols hebben en we willen de mensen daar deel van laten uitmaken. Hen een inkijk geven in wat ons passioneert en hen misschien vijf minuten plezier laten beleven. Vijf minuten vreugde."

Privéverzamelaars die musea oprichten: het is van alle tijden. Denk aan Guggenheim, Getty, Gulbenkian in Lissabon, Ludwig in Keulen, de Bourse de Commerce of de Fondation Louis Vuitton in Parijs. Concurrentie met de overheid en met officiële musea is dit niet, vindt Karine Huts-Vandenheuvel. "Dit kan een overheid niet doen. Toevallig was er een niche, een gaatje, dat wij voor een stukje dichten, want er was geen Cobra-museum. Maar concurreren met de overheid? Jamais. De overheid heeft trouwens geen Tyrannosaurus rex", voegt ze er fijntjes aan toe.