Iran schetst bizar beeld van omstandigheden waarin Olivier Vandecasteele vastzit: "Hij krijgt eten uit de beste restaurants"

Het gaat niet goed met Olivier, zegt zijn familie. "Het contact met twee andere gevangenen maakt dat zijn opsluiting een miniem beetje draaglijker wordt, maar zijn detentievoorwaarden zijn verder nog verslechterd. Hij heeft geen matras meer, hij krijgt enkel koud eten voorgeschoteld dat van heel slechte kwaliteit is en Olivier krijgt nog steeds geen verzorging voor zijn benen waardoor hij bijna niet meer rechtop kan staan en amper kan slapen."

Het contrast met de inhoud van Iraanse documenten van eind februari 2023 over zijn detentievoorwaarden kan niet groter zijn. Iran heeft de documenten bezorgd aan het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in Genève. Het rapport dateert dus van voor zijn laatste overbrenging naar de beruchte Evin-gevangenis. In Iran worden buitenlandse gevangenen geregeld van gevangenis verplaatst.  

Volgens de Iraanse mensenrechtenraad wordt Vandecasteele net bijzonder goed behandeld. "Vandecasteele krijgt drie vegetarische maaltijden per dag. Ook krijgt hij visgerechten uit één van de beste restaurants [in Teheran]. Vandecasteele krijgt verse mango's, appels, nectarines, perziken, aardbeien en ananas. Verder vraagt en krijgt hij chocolade, koekjes, geroosterde noten, kauwgum, ontbijtgranen en havervlokken."

Volgens het rapport verblijft Vandecasteele op dat moment in een klimaatgeregelde suite. "Hij heeft een bed, een sofa, eigen badkamer en kan beschikken over pen en papier, honderden boeken, een Engelstalige krant en tijdschriften. In de kamer mag hij foto's van zijn familie ophangen. Vandecasteele kan naar de tandarts, de dokter en beschikt over een specialist voor medische zorg en kan sporten."

Over het contact met de buitenwereld zegt het rapport het volgende: "Vandecasteele heeft al meer dan 100 keer kunnen bellen met zijn Iraanse vrouw, die kwam al 12 keer op bezoek, hij zag al 9 keer iemand van de Belgische ambassade, die hem een set origami-papier bezorgde zodat hij cadeautjes kon maken voor zijn familie. Hij is zelfs een keer onder begeleiding mogen gaan shoppen met zijn vrouw in Teheran". 

De voorzitter van de Iraanse Mensenrechtenraad, dr. Kazem Gharibabadi, heeft Vandecasteele op 25 juni 2022 bezocht, en deed dat opnieuw in februari dit jaar. Daarover zegt het rapport: "Vandecasteele zit hier zonder enige druk, niet geblinddoekt, en hij verklaart dat hij nooit een hongerstaking heeft gedaan. Hij zegt dat hij is vermagerd omdat hij zijn familie mist en dat alles oké met hem is. Hij vraagt wel om meer te kunnen sporten en hij wil muziek kunnen beluisteren en een televisie".

Nog een totaal ander beeld wordt geschetst in een rapport van mensenrechtenorganisatie Amnesty International (AI) van vorig jaar. Toen doken er videobeelden op uit de Evin-gevangenis, waar ook Vandecasteele gevangenzit.

De mensenrechtenorganisatie analyseerde 16 gelekte videoclips. "Op de bewakingsbeelden is schokkend visueel bewijs te zien van slagen, seksuele intimidatie, en het bewust verwaarlozen en mishandelen van mensen die medische zorg nodig hebben". Amnesty International heeft het over een "folterepidemie" in Iran. De video's bevestigen ook bezorgdheden over chronische overbevolking en eenzame opsluiting in wrede, onmenselijke omstandigheden.

"Het gebrek aan respect voor het menselijk leven heeft Iraanse gevangenissen veranderd in wachtkamers des doods voor zieke gevangenen, waar behandelbare aandoeningen tragisch genoeg fataal worden", zegt Diana Eltahawy, regionaal directeur voor het Midden-Oosten en Noord-Afrika bij Amnesty International.