In Soedan wordt er in de hoofdstad Khartoem nog steeds gevochten, ondanks het akkoord over een staakt-het-vuren tussen de strijdende partijen eerder op de dag. De tijdelijke wapenstilstand zou 24 uur duren en zou om 18 uur ingaan. Er zijn al de hele dag hevige gevechten aan de gang tussen de rivaliserende troepen van het Soedanese leger en de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF). Burgers zitten vast in hun huizen, zonder water, elektriciteit of toegang tot hulp.
Gevechten in Soedan houden aan, ondanks aangekondigd staakt-het-vuren
"Wij hebben geen aanwijzingen ontvangen dat er een wapenstilstand is in Soedan", dat zei een woordvoerder van de Verenigde Naties. Het tijdelijke bestand zou om 18 uur ingaan, maar in Khartoem worden nog schoten en explosies gehoord, dat melden getuigen bij de persagentschappen. Vooral rond het hoofdkwartier van het leger in de hoofdstad, wordt volgens BBC nog steeds gevochten.
Voor de burgerbevolking zou een (tijdelijk) bestand niets te vroeg komen. De inwoners van de hoofdstad Khartoem en andere steden zitten al vier dagen lang gevangen in een oorlog tussen twee legers, die vooral op straat wordt uitgevochten. Ondanks toenemende internationale druk is er ook vandaag zwaar gevochten.
Mensen zitten gevangen in woonwijken
De gevechten blijven zich concentreren rond de belangrijkste militaire basissen van beide strijdkrachten en bij strategische overheidsgebouwen, die allemaal in woonwijken liggen.
Verspreid over de hoofdstad zijn de voorbije dagen gebouwen beschadigd, is te zien op satellietbeelden van het Amerikaanse technologiebedrijf Maxar Technologies. Bij een brug over de Witte Nijl en op andere plaatsen staan tanks opgesteld.
Het openbare leven in Khartoem ligt al vier dagen stil. De inwoners houden zich schuil in hun huizen. Water en elektriciteit is er niet meer, en hun voorraad voedingswaren raakt op. "Wie medische hulp nodig heeft, kan niet naar het ziekenhuis omdat het onveilig is op straat", zegt inwoner van Khartoem Elaf Ibrahim in "Het Journaal".
In en rond de hoofdstad is het zo goed als onmogelijk om humanitaire hulp te bieden, zegt het Internationale Rode Kruis, dat waarschuwt dat het zorgsysteem op instorten staat. Medicijnen en medisch materiaal raken niet meer aangeleverd, ook medisch personeel raakt niet meer ter plaatse.
Ook elders in Soedan hebben hulpverleners de grootste moeite om hun werk te doen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn er al verschillende aanvallen op en plunderingen van ziekenhuizen gemeld.
Bij het oplaaiende geweld zijn volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) al 270 mensen om het leven gekomen. Meer dan 2.600 mensen zijn gewond geraakt. De cijfers liggen in werkelijkheid wellicht nog een stuk hoger, want in sommige wijken van Khartoem maken de gevechten het onmogelijk om lichamen te bergen.
Geweld in Soedan: wat is er aan de hand?
Centraal in het conflict staat de rivaliteit tussen twee generaals: die van het reguliere leger, Abdel Fattah al-Burhan, en die van de paramilitaire groep RSF (Rapid Support Forces) Mohamed Hamdan Dagalo, ook bekend als Hemedti.
In 2019 werd dictator Omar al-Bashir van de macht verdreven na een volksopstand. Er werd gewerkt aan een overgang naar democratie in Soedan, maar in 2021 pleegden de RSF en het Soedanese leger samen weer een staatsgreep.
Het land wordt nog steeds bestuurd door militairen, al had er binnenkort een akkoord moeten worden ondertekend, waarbij de militairen de macht zouden overdragen aan een burgerregering.
Een onderdeel van het akkoord was dat de RSF zou worden opgenomen in het reguliere leger. Het was al langer duidelijk dat generaal Hemidti dat niet over zijn kant zou laten gaan. De spanningen tussen het leger en de RSF bleven oplopen, en zijn nu geëscaleerd.
Internationale druk
Vanmorgen hadden de RSF laten weten dat ze akkoord gingen met een bestand van 24 uur. Maar het Soedanese leger zei aanvankelijk "niet op de hoogte te zijn van enige coördinatie met de bemiddelaars en de internationale gemeenschap".
Volgens het leger "zijn de gevechten in een beslissend stadium beland en willen RSF een bestand aangrijpen om een nakende nederlaag te verdoezelen".
Later zei ook het leger dat het instemde met een tijdelijk bestand. Maar het staakt-het-vuren zou dus niet worden gerespecteerd.
Diplomaten doelwit
Tot een staakt-het-vuren was opgeroepen door de internationale gemeenschap, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken voorop. Blinken deed zijn oproep vanuit Japan, waar hij samenzit met ambtsgenoten van de G7.
Hij liet daar ook weten dat gisteren ook een konvooi met Amerikaanse diplomaten onder vuur was genomen in Khartoem. Blinken hield eenheden van de paramilitaire RSF verantwoordelijk voor de aanval, waarbij geen gewonden vielen. Hij noemde de aanval "roekeloos en onverantwoord".
Het was niet de enige aanval op westerse diplomaten. Gisteravond maakte Josep Borrell, hoofd van de Europese diplomatie, al bekend dat de EU-ambassadeur in Khartoem in zijn eigen woning werd aangevallen.
Volgens een interne nota van de Verenigde Naties die het persagentschap Bloomberg kon inkijken, worden diplomaten en medewerkers van internationale hulporganisaties geviseerd door de strijders in Soedan, met name door die van de RSF. "Ze vallen de woningen van expats binnen, scheiden mannen en vrouwen en nemen hen weg". Er zou ook melding zijn gemaakt van een incident waarbij een vrouw werd verkracht.
Het voorbije weekend werden al drie medewerkers van het VN-Wereldvoedselprogramma gedood in de westelijke provincie Darfoer.
