Wanneer een naaste van je sterft, neem je bijna automatisch een begrafenisondernemer onder de arm. Maar is dat wel verplicht? Kan je zelf een uitvaart regelen? Als je dan toch een begrafenisondernemer inschakelt, heeft die dan een maximumtarief? Dat zijn enkele vragen die Radio2 kreeg van luisteraars Luc Boeve en Lieve Baert. Johan Dexters, de voorzitter van de Koninklijke Federatie van de Belgische Uitvaartsector (FUNEBRA), geeft er hieronder een antwoord op.
In hoeverre ben ik verplicht een uitvaart te voorzien?
In principe is niemand verplicht om iets te doen, maar het lichaam van de overledene moet wel begraven of gecremeerd worden. Dat kan via een begrafenisondernemer of je kan zelf het initiatief nemen. De overledene kan niet zomaar ergens blijven liggen.
Wie mag een uitvaart regelen?
Je hoeft geen begrafenisondernemer in te schakelen wanneer een naaste van je sterft. Dat staat nergens in de wetgeving, maar er komt heel wat regelgeving bij kijken wanneer het over uitvaarten gaat.
Zo moet je een aangifte van het overlijden indienen bij de dienst Burgerlijke Stand. Ook mag je de stoffelijke resten enkel vervoeren in een lijkwagen. En bij crematie moet er een wetsdokter aangesteld worden.
De instellingen die deze zaken afhandelen, zijn er dan ook niet happig op dat iedereen zelf een uitvaart regelt
Johan Dexters, voorzitter FUNEBRA
De meeste mensen beseffen niet wat ze allemaal in orde moeten brengen op korte tijd en hoe complex het soms is. De instellingen die deze zaken afhandelen, zijn er dan ook niet happig op dat iedereen zelf een uitvaart regelt. Daarom is het aangewezen om een begrafenisondernemer in te schakelen om het overlijden administratief in orde te brengen.
Wat mag ik met een stoffelijk overschot doen?
Vandaag heb je 2 opties: begraven of cremeren. Je kan ook kiezen om het lichaam te schenken aan de wetenschap, maar uiteindelijk leidt dat tot dezelfde 2 opties. De centra voor anatomie hebben beperkte budgetten en sturen de lichamen terug naar de naasten.
Er zou ook nog een derde optie bijkomen dit jaar en dat is resomatie. Je laat het lichaam dan ontbinden in een stalen drukvat. De overblijfselen zijn geen assen, maar een steriele vloeistof en de botten van de overledene. Die laatste worden vermalen tot poeder dat je kan bewaren in een urne.
Uitvaarten worden op regionaal niveau behandeld, maar de regeling rond resomatie is nog niet rond. Het Vlaams Decreet moet dat eerst nog goedkeuren en de Vlaamse Overheid zoekt dan weer uit hoe de drukvaten werken en waar ze geplaatst kunnen worden. Johan Dexters (FUNEBRA) vermoedt dat 2023 meer duidelijkheid zal bieden op dat vlak.
Mag ik mijn eigen kist maken?
Je mag je eigen kist maken, maar die moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen. In de Vlaamse Codex kan je al die voorwaarden terugvinden. Zo moet de kist biologisch afbreekbaar zijn en mag je die maar 1 keer gebruiken.
Waar mag je een lichaam begraven of de assen uitstrooien?
Je hebt 3 plaatsen waar je een lichaam kan begraven of assen mag uitstrooien. Een lichaam mag enkel begraven worden op een officiële begraafplaats. Bij een crematie kan je kiezen om de assen uit te strooien op de strooiweide van een begraafplaats, de territoriale zee of op een privé-eigendom in overeenstemming met de eigenaar.
Onder de territoriale zee valt enkel de Belgische kust. Als je ervoor zou kiezen om de assen uit te strooien op zee, dan kan je terecht in Nieuwpoort, Oostende en Blankenberge. Dat zijn de enige gemeenten die een zeemansgraf organiseren. En het is verplicht te varen met een boot die de Belgische vlag draagt.
Wil je toch liever de assen uitstrooien op de Schelde in Antwerpen dan heb je 2 opties. Je kan de assen is een biologisch afbreekbare urne laten zakken in de Schelde of je kan de assen uitstrooien vanop een boot. Voor beide opties heb je geen extra toelating nodig.
Als je de assen wil deponeren in de Schelde dan kan je dat via de Stad aanvragen. Kies je toch liever voor een asverstrooiing vanop een boot, dan kan je dat best doen via een van de rederijen die dat aanbieden.
Hoe worden de prijzen bepaald bij begrafenisondernemers?
Er zijn geen maximumtarieven voor begrafenisondernemers en elke ondernemer is vrij om zijn prijzen te kiezen. Maar de tarieven worden wel op elkaar afgestemd via het concurrentieprincipe. Het gaat hier om een dienstverlening en dat maakt dat de kosten subjectief zijn en dat er dus toch nog verschillen zijn. Het is dan belangrijk dat je als klant nagaat wat je voor een bepaalde prijs krijgt.
De sector van begrafenisondernemers heeft ook invloed op de indexering. Om de 2 jaar wordt die tegen het licht gehouden. De Algemene Directie Economische Inspectie houdt een lijst bij met de prijzen en bekijkt dan of er geen enorme stijgingen of dalingen zijn. Ze zal dan handelen in geval van afwijkingen.
