Bij deze school in Brugge lopen kinderopvang en  kleuterschool in elkaar over: zo werkt het

Toen directeur Mike Goudeseune de kans kreeg om het kinderdagverblijf naast zijn basisschool over te nemen, twijfelde hij geen seconde. "We hebben bewust gekozen om de breuklijn tussen de kinderopvang en onderwijs weg te nemen en kinderen langer te laten genieten van de voordelen van de kinderopvang. Ik zie veel mogelijkheden voor alle kinderdagverblijven die grenzen aan kleuterscholen", zegt hij nu.

De directeur van De Tandem in Brugge is niet de enige die werkt met het systeem van de "doorgaande lijn". Sinds januari 2022 zijn er over heel Vlaanderen en Brussel twaalf proefprojecten opgestart die werken volgens het principe waarbij kinderopvang en kleuterscholen dichter naar elkaar toegroeien. De testperiode voor de projecten loopt nog tot eind 2024.

In De Tandem in Brugge gaan ze zelfs een stapje verder en trekken die "doorgaande lijn" door tot twaalf jaar. Concreet gaat dat zo in zijn werk, vertelt Goudeseune: "Kinderen vanaf drie maanden tot en met vier jaar zitten hier in één gebouw. Er is geen vast moment waarop kinderen de overstap maken van de kinderopvang naar de kleuterschool. De leerkracht van de eerste kleuterklas komt de oudste peuters tweemaal per week halen om een kijkje te nemen in de kleuterklas en zo kunnen ze geleidelijk wennen aan het idee en de nieuwe juffrouw." 

Melanie Dujardin is zo'n kleuterleerkracht van de eerste kleuterklas. "Het is eigenlijk het kind zelf dat aangeeft of hij of zij er klaar voor is. Wij leggen geen voorwaarden op. Ze moeten bijvoorbeeld niet zindelijk zijn voor ze naar mijn klas komen. Een kind kan 's ochtends in de kinderopvang starten en op de middag de switch maken naar de eerste kleuterklas. Alles gaat op hun eigen tempo."

Het idee voor de "doorgaande lijn" komt uit het buitenland. In Zweden werkt men al bijna 15 jaar met het systeem. Kinderen tussen één en zes jaar zitten er in "preschools" of "förskola". Gemiddeld tellen ze in Zweden 5,2 kinderen per kindbegeleider en iets meer dan 40 procent het personeel in de "förskola" heeft een diploma hoger onderwijs. Kortgeschoolden en hogeropgeleiden staan er dus samen op de werkvloer. 

Maar directeur Goudeseune haalt ook inspiratie dichter bij huis. "In Nederland start de school op vier jaar en dat willen wij hier ook introduceren", zegt hij. "Het is wetenschappelijk bewezen dat ze dan ook echt klaar zijn om zich aan te passen aan een nieuwe omgeving met nieuwe mensen. In de jaren voordien is vooral die geborgenheid en vertrouwdheid belangrijk."

Niet alleen voor kinderen betekent de "doorgaande lijn" een rustige overgang van kinderopvang naar kleuterschool. Ook voor kindbegeleiders en kleuterleerkrachten zijn er voordelen. Door hen samen op de werkvloer te brengen, leren ze van elkaar en zijn er meer doorgroeimogelijkheden. Kindbegeleiders kunnen in overleg gaan met kleuterleerkrachten over bepaalde pedagogische technieken of mogelijkheden en omgekeerd inspireren de kindbegeleiders de kleuterleerkrachten ook.

Ook op financieel vlak is het volgens directeur Goudeseune een verbetering. "Momenteel is alles te veel opgesplitst. Ik merk door de twee subsidiestromen (onderwijs en kinderopvang, red.) samen te brengen, dat je de middelen veel efficiënter kan inzetten."

"En de ouders hebben één duidelijk aanspreekpunt vanaf het moment dat hun kinderen naar de opvang gaan, tot ze naar de middelbare school gaan. Dat schept duidelijkheid en wekt vertrouwen. Anderzijds bieden wij hier ook elke dag, vakantie of niet, opvang aan tussen 7 uur en 18 uur. Daardoor kunnen de oudere kinderen ook tijdens de vakantie in hun vertrouwde omgeving terecht", vertelt directeur Goudeseune.

Ook Bruno Vanobbergen, administrateur-generaal ad interim bij het Agentschap Opgroeien, is enthousiast over deze piste: "We zien nu veel enthousiasme bij de twaalf projecten. We geven ze twee jaar de tijd om zich te ontwikkelen, om dat vorm te geven, met vallen en opstaan. Daarna gaan we evalueren. Maar we zien nu al dat dit een succesverhaal wordt en we hopen dan ook dat dit echt veel breder in Vlaanderen geïmplementeerd kan worden."

Momenteel gaat het om een testfase. Het is dan ook wat zoeken naar welke regelgeving gevolgd moet worden. "We hebben officieel twee verschillende boekhoudingen. En we hebben officieel twee verschillende wetgevingen. Wij volgen eigenlijk de strengste wetgeving: die van het Agentschap Opgroeien", zegt Vanobbergen. "Maar soms zijn de regels wel wat absurd: ik kan bijvoorbeeld een triptrap (kinderstoel, red.) kopen, maar die mag dan enkel ingezet worden in een lokaal waar de kleinste kinderen zitten, die onder het welzijnsbudget vallen. We hopen dat na deze testfase de regels soepeler zullen worden."