Een Schotse trans persoon die veroordeeld is voor 2 verkrachtingen die ze voor haar transitie naar vrouw pleegde, krijgt 8 jaar cel. Na haar arrestatie startte Isla Bryson haar transitie van een man naar een vrouw. De zaak leidde tot een verhitte discussie over de vraag of Bryson naar een vrouwen- of mannengevangenis moest.
Transgender persoon Isla Bryson veroordeeld tot 8 jaar in (mannen)gevangenis voor verkrachting
Rune Sterckx
Gepubliceerd:
In Schotland is Isla Bryson veroordeeld tot 8 jaar cel voor het verkrachten van 2 vrouwen. Toen ze de feiten had gepleegd, ging ze nog door het leven als man. In 2016 en 2019 zocht Bryson contact met haar slachtoffers online. Ze nam haar slachtoffers mee naar haar woning en verkrachtte de vrouwen daar. De misdaden staan geregistreerd bij de politie als verkrachtingen door een mannelijke dader. In de aanloop naar haar proces besliste Bryson om in transitie te gaan.
De 31-jarige vrouw bleef tijdens haar proces volhouden dat het ging om seks met wederzijdse toestemming. De rechter veroordeelde haar toch tot 8 jaar cel. Daarna zal ze nog 3 jaar in observatie worden gehouden, omdat het risico op recidivisme groot is. "Je ziet jezelf als een slachtoffer in deze zaak, maar dat ben je niet", aldus de rechter.
Mannengevangenis of vrouwengevangenis?
De zaak veroorzaakte heel wat oproer in de Schotse politiek. De autoriteiten werden geconfronteerd met de vraag of ze Bryson al dan niet in een vrouwengevangenis moesten opsluiten. In Schotland bestaat er geen vaste regelgeving voor dit soort zaken. Elk geval wordt apart onderzocht. Toenmalig premier Nicola Sturgeon zei daarop dat "niet elke transgender persoon het recht heeft om haar straf uit te zitten in een vrouwengevangenis, ook al heeft de persoon in kwestie een gendercertificaat. We moeten elk geval apart analyseren".
In de eerste instantie werd Bryson naar een vrouwengevangenis in Stirling gebracht. Volgens het gevangenispersoneel werd ze wel apart gehouden van de andere gevangenen.
Maar ook de zaak-Bryson werd aan een analyse onderworpen. De analyse moest uitmaken of andere gevangenen zich veilig voelden in de aanwezigheid van Bryson. Hulporganisaties en belangengroepen voor de veiligheid van vrouwelijke gedetineerden wilden Bryson uit de vrouwengevangenis.
De maatschappelijke aandacht die de zaak kreeg, leidde ertoe dat Sturgeon zich met de zaak ging bezighouden. Bryson werd nog geen 72 uur later naar een mannengevangenis overgeplaatst. Het Schotse parlementslid Keith Brown gaf de opdracht aan de Scottish Prison Service (SPS) om de zaak te herzien. Er werd beslist om elke verplaatsing van transgender gevangenen die vastzitten voor geweld tegen vrouwen, meteen te stoppen.
De Schotse transgenderwet
De timing van de zaak-Bryson valt samen met de veelbesproken Schotse transgenderwet. Die wet vergemakkelijkt het voor trans personen om hun geslacht op officiële documenten te veranderen, zonder dat ze hiervoor een medische ingreep moeten ondergaan.
De Britse regering stond niet te springen voor deze wet. Volgens de regering maakt de wet het makkelijker voor mannen met slechte bedoelingen om toegang te krijgen tot plaatsen waar vrouwen zich veilig moeten voelen. Daarom blokkeerde Londen de wet.
Nicola Sturgeon kreeg heel wat kritiek voorgeschoteld omdat ze niet duidelijk was over de manier waarop de zaak-Bryson aangepakt moest worden. Ze stapte midden februari op en verwees onder meer naar de ophef die was ontstaan na de goedkeuring van de transgenderwet in de toelichting bij haar ontslag.
