"Ik zou hem graag in mijn armen nemen": moeder Olivier Vandecasteele wil dat regering meer doet om haar zoon uit Iraanse cel te krijgen

Olivier Vandecasteele werd in februari 2022 opgepakt in Iran en is onlangs veroordeeld tot een celstraf van 40 jaar en 74 zweepslagen voor onder meer spionage, al wordt dat laatste niet officieel bevestigd door de Iraanse autoriteiten.

"We weten nog altijd niet waar hij is", vertelt zijn moeder Annie Santy. "Wel zijn de omstandigheden niet goed. Het is teleurstellend om te horen dat hij zoveel is vermagerd en zijn gezondheid hier zo onder lijdt."

Op 24 december heeft Santy haar zoon voor het laatst gehoord. "Contact loopt via de ambassadeur, per telefoon. Enkele keren hebben we hem op video mogen zien, maar dat gebeurt onder grote controle." De verschillende brieven die de familie naar Iran heeft gestuurd, worden volgens haar verborgen. "De ambassadeur heeft eens twee lijntjes mogen voorlezen, de inleiding en het slot, maar alles wordt voor Olivier geheim gehouden."

Aanstaande zondag wordt in Brussel samen met Amnesty International een betoging georganiseerd. "Een grote steunbetuiging voor deze onrechtvaardige situatie. Wij hopen en geloven erin dat onze zoon vrijgelaten kan worden." Santy is overtuigd van Vandecasteele’s onschuld. "Wij weten zeker dat hij nergens beschuldigd van kan worden, zijn werk voor de ngo in Iran kwam de bevolking en het land ten goede. Wij verwachten nu actie van de regering."

Die regering heeft het daar niet makkelijk mee. Dat zegt minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib (MR). In de krant L’Echo geeft ze toe dat België weinig diplomatieke armslag heeft om Vandecasteele uit de gevangenis te krijgen. "De betrekkingen met Iran zijn moeilijk. We hebben geen invloed - noch diplomatiek noch economisch - en zeer weinig contacten."

Lahbib preciseert dat de revolutie en de demonstraties in Iran de betrekkingen niet vergemakkelijken. België heeft de dood van Mahsa Amini, de repressie en de doodvonnissen openlijk veroordeeld. "Het is mijn plicht om onze onderdanen in het buitenland te beschermen, maar ik kan ook niet zwijgen over wat daar gebeurt."

Volgens de minister wordt er niet gepraat over een ruil. "Als ik mijn collega aan de telefoon spreek, gaat het niet over Assadi, maar over het lot van Olivier Vandecasteele. Het doel is zijn vrijlating, betere detentievoorwaarden, contact met zijn familie en duidelijkheid verkrijgen.”

Aanvankelijk dacht de regering nochtans wel aan zo'n ruiloperatie. Het Grondwettelijk Hof heeft het verdrag dat zo'n ruildeal mogelijk moest maken, voorlopig echter geschorst omdat het onwettig zou zijn. "Het gaat om een schorsing, geen vernietiging", benadrukte minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) daarover afgelopen zondag nog in "De zevende dag". 

"We gaan alles doen om ons gelijk te halen. We gaan alle wettelijke middelen aanwenden om die man tot bij ons terug te krijgen en we zullen daarin lukken. Ik verzeker u dat. Ik kleef er geen timing op, maar dat zal ons lukken. Omdat dat mijn vaste wil is en die van de hele regering."