Wie is Klaus Schwab, oprichter van het Wereld Economisch Forum en "Dr. Evil" in de wildste complottheorieën?

30 maart 1938 ziet Klaus Martin Schwab het levenslicht in Ravensburg, in het zuiden van Duitsland. Als zoon van de directeur van de Ravenburgse afdeling van Escher Wyss, een groot Zwitsers industrieel bedrijf, krijgt hij een gevoel voor business en technologische evolutie met de paplepel mee. In de jaren zestig van de vorige eeuw behaalt hij in Zwitserland doctoraten in de economie en ingenieurswetenschappen. Hij doet daar een master in de bestuurskunde aan Harvard bij.

Hierna zal hij drie jaar in de Zwitserse stad Zürich voor Escher Wyss werken als lid van de directie. Zijn academische pad stopte hier echter niet, want van 1972 tot 2003 werkte hij als professor management aan de Universiteit van Genève. Om nog maar te zwijgen over de honoraties die hij ontving bij verschillende internationale universiteiten. Vandaag woont de 84-jarige Duitser nog steeds in Genève met zijn vrouw Hilde Stoll, met wie hij twee kinderen heeft.

Schwab is internationaal bekend geworden als oprichter en voorzitter van het World Economic Forum, ook wel het Davos Forum genoemd. Het was in 1971 dat hij en zijn vrouw voor het eerst het forum organiseerden in het kleine Zwitserse dorp. Tussen de 450 aanwezigen zaten voornamelijk Europese economen, bedrijfsleiders, leden van de Europese commissies en enkele Amerikaanse academici.

Intussen is het WEF aan zijn 52e editie toe en uitgegroeid tot een internationale ngo met 800 werknemers over de hele wereld . Elk jaar brengt Schwab zes dagen lang duizenden prominenten samen. Wereldleiders, CEO’s, academici en activisten denken er samen na over wereldproblemen en de wereldeconomie.

Het WEF en veel van zijn participanten stellen dat ze via de Davos-inzichten de wereld kunnen veranderen. In het verleden heeft de bijeenkomst al invloed gehad op de internationale economie en politiek, maar echte beslissingen worden er in Davos niet genomen. Het blijft een soort netwerkevenement. Schwab zelf zegt in een interview met het Zwitsers magazine Bilanz dat “in veel landen, zeker in Azië, Afrika en Zuid-Amerika, het erkend wordt dat wij al decennia niet enkel bijdragen aan de economische, maar ook de sociale ontwikkeling van de continenten.” Naast het WEF richtte Schwab ook nog drie andere organisaties op die onder andere focussen op jonge ondernemers.

Over de effectieve invloed van die zesdaagse denkoefening in Davos heerst controverse. Zo beweren de WEF-bijeenkomsten de klimaatcrisis hoog op de agenda te zetten. Toch reizen veel deelnemers met privéjets van en naar Davos. Internationale milieuorganisatie Greenpeace geeft al jaren kritiek en publiceerde onlangs een rapport over het vliegverkeer rond het WEF van mei 2022 .

Bovendien tellen partners van het WEF honderdduizenden dollars neer om aanwezig te kunnen zijn. Dat terwijl op de bijeenkomst de groeiende kloof tussen rijk en arm een belangrijk punt is. “Klaus voelt zich comfortabeler als activist in de wereld van ideeën dan in de wereld van actie”, zegt David Gergen, voormalig Directeur communicatie van het Witte Huis van de Verenigde Staten en Davos-deelnemer in The New York Times .

Schwab heeft in recente jaren gereageerd op de kritieken, door deelnemers onder andere te vragen tegen 2050 koolstofvrij naar Davos af te reizen. Het moet nog blijken wat die kritiek betekent voor het voortbestaan van het WEF. 

Maar ook Schwab zelf vangt veel wind. In de documentaire “Das Forum” van 2019 komt naar voor dat de man een ego heeft om u tegen te zeggen. Dat blijkt eveneens vaak uit de speeches die hij geeft over de invloed van zijn organisatie, “in een steenkolenengels met zwaar Duits accent dat hem onwillekeurig als een James Bond-villain doet klinken” schrijft collega-journalist Rien Emmery in Knack .

Daarnaast is het WEF een niet-winstgevende organisatie, wat de wenkbrauwen doet fronsen als je weet dat Schwabs loon torenhoog is. Neem daar bij dat hij al jaren probeert de Nobelprijs voor de Vrede te winnen.

En daar stopt de controverse niet. Met het uitbreken van de coronacrisis in 2020 kreeg de zelfverklaarde wereldverbeteraar een mysterieus kantje bij. In de ogen van complotdenkers is hij de wereldoverheersende poppenspeler die banden heeft met Satan himself.

Het WEF is tijdens de pandemie in een storm van complottheorieën terechtgekomen. De aanleiding? Een lange visietekst die Schwab en econoom Thierry Malleret in de zomer van 2020 publiceerden onder de naam “The Great Reset”. In dat boek doen ze uit de doeken hoe de samenleving weer heropgebouwd kan worden na de pandemie. Het schetst een realiteit die meer inzet op klimaat, gelijkheid en multiculturaliteit. Heel nieuw zijn die ideeën niet, en de oplossingen van Schwab zijn weinig concreet.

Een deel van de wereldwijde bevolking is hierdoor overtuigd dat het WEF samen met de elite de coronapandemie gebruikt en zelfs creëerde om hun "duistere plannen" te verwezenlijken. Hoe “The Great Reset” is uitgegroeid tot een wijdverspreide samenzweringstheorie en ook tot in Vlaanderen is geraakt, is uitgebreid te lezen in dit artikel.

Aan de knoppen van die elitaire wereldoverheersing staat volgens complotdenkers Klaus Schwab zelf. Op die manier transformeerde hij naar een soort "Dr. Evil" of zoals complotdenkers hem soms noemen een allesoverheersende "Opa Klaus". We lichten enkele van die valse theorieën over zijn persoon toe.

Een van de populairste complotten is dat Schwab samen met de rest van de “geheime elite”  lid is van een satanische sekte. Als bewijs worden op sociale media foto’s van de Duitser in een zwart ceremonieel kostuum gedeeld. In tegenstelling tot de geruchten, zien we Klaus hier op de uitreiking van eredoctoraten aan een technische universiteit in Kaunas, Litouwen uit 2017. Hij werd toen zelf gelauwerd, vandaar het zwarte gewaad.

Ook Schwabs geboortejaar (1938) en zijn vader vormen voer voor samenzweringen. Nazi-Duitsland was in die periode in volle ontwikkeling. Online circuleert dat Schwabs vader, Eugen Schwab, een nauwe band had met Adolf Hitler. Opnieuw duikt er een foto op als bewijs. Aan de ene kant zien we Klaus Schwab, aan de andere kant zijn zogezegde vader in naziuniform. Verschillende factchecks hebben aangetoond dat de man niet Eugen Schwab is, maar generaal-majoor Walter Dybilasz. Hij deed tijdens de Tweede Wereldoorlog dienst in nazi-Duitsland. Onderzoek van het Duitse persagentschap dpa vond geen ander bewijs dat Schwabs vader Eugen een vertrouweling was van Hitler.

Al dit soort onwaarheden leiden ertoe dat Schwab als schuldige of aansteker van alle wereldgebeurtenissen wordt beschouwd. Als een marionettenspeler die overal de touwtjes in handen heeft. Zo waren er binnen en buiten Nederland mensen overtuigd dat Schwab alle Nederlandse boeren wil uitroeien door de nieuw opgelegde aanpak rond stikstof. In werkelijkheid is het de Raad van State in Nederland, die op basis van Europese richtlijnen, besloot veranderingen te laten doorvoeren.

Schwab duikt ook op in complotten rond het Braziliaanse verkiezingsresultaat. Volgelingen van Jair Bolsonaro geloven dat er gesjoemeld is met de stemmen en dat Lula da Silva dus niet de nieuwe verkozen president is. Gezien da Silva in het verleden aanwezig was op de jaarlijkse WEF-bijeenkomsten, menen complotdenkers dat Schwab een handje toestak om de Braziliaanse verkiezingen te vervalsen. Ook hier is geen bewijs voor. Andere factchecks over Klaus Schwab en het WEF zijn hier te vinden.