Na de Rubenskapel in Antwerpen is nu een erfgoedschat uit Wallonië aan de beurt: een 14e-eeuwse Madonna met Kind uit de kathedraal van Doornik, in zéér slechte staat, zal worden opgeknapt. Onze-Lieve-Vrouw van de Zieken is de tweede winnaar van de nationale Erfgoedchallenge. Het publiek besliste mee.
Middeleeuws beeld Onze-Lieve-Vrouw van de Zieken in Doornik wint tweede Erfgoedchallenge en wordt gerestaureerd
Kristien Bonneure
Gepubliceerd:
Bijna 15.000 mensen stemden in de tweede editie van de Erfgoedchallenge . Dat is een nationale wedstrijd, georganiseerd door het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK), bekend van zijn prestigieuze restauraties van onder meer het Lam Gods. Vorig jaar won de Rubenskapel in Antwerpen; nu is de winnaar een middeleeuwse Madonna met Kind uit Doornik.
Ze ziet er zelf niet gezond uit, de "Onze-Lieve-Vrouw-van-de-Zieken" in de kathedraal van Doornik, tussen het portaal dat leidt naar het schip van de kerk. Er zitten dikke gipskorsten op het beeld. "In haar huidige staat lijkt ze wel gereduceerd tot de pikzwarte afschaduwing van haar grootse verleden als patrones van de kathedraal," zegt Hilde De Clercq van het KIK.
Het beeld in de kathedraal van Doornik, in haar geheel erkend als UNESCO-werelderfgoed, is heel geliefd bij de inwoners. Al sinds de 14e eeuw trekt het bezoekers en pelgrims aan. Een 19e-eeuwse kopie wordt elk jaar door de straten gedragen. Die processie van Doornik is erkend als immaterieel erfgoed. Niet enkel het stenen beeld moet dringend wordt gerestaureerd, maar ook een middenpijler. Dat het publiek massaal stemde, verbaast Christel Henry van de Vrienden van de Kathedraal van Doornik niet: "Van deze campagne onthouden we de trots en de verbondenheid van de inwoners met hun iconische kathedraal."
Als winnaar van de publieksprijs van de Erfgoedchallenge krijgt Doornik korting op de restauratie en als winnaar van de hoofdprijs een jaar lang intensieve steun om de nodige fondsen bijeen te krijgen. Dat kan bij overheden of bedrijven zijn, maar ook bij het publiek.
In de Sint-Jacobskerk in Antwerpen, waar de Rubenskapel vorig jaar won, waren er vorige zomer bijvoorbeeld yogalessen om de restauratie te helpen sponsoren. Intussen is het schilderij dat Rubens zelf voor zijn eigen grafkapel bestemde, "Madonna met kind, omringd door heiligen" overgebracht naar het KIK in Brussel, waar de restauratie volop aan de gang is.
De Onze-Lieve-Vrouw van Doornik haalde het in deze Erfgoedchallenge van vijf concurrenten. De andere erfgoedschatten die dringend op restauratie wachten zijn balletkostuums, ontworpen door James Ensor of gipsmodellen van Constantin Meunier voor het Monument van de Arbeid in Brussel. Voorts ook de preekstoel van de kathedraal van Brussel, het schilderij "Kindermoord te Betlehem" van de Caravaggio-navolger Louis Finson, dat in een kerk in Andenne hangt, en ten slotte een merkwaardige collectie poppen uit Wetteren in uiteenlopende kloosterhabijten.
Voor de editie van 2023 kunnen beheerders van publieke monumenten en collecties zich al kandidaat stellen. De wedstrijd loopt elk jaar tot 2030, de 200e verjaardag van België.
