Garandeert het nucleaire akkoord tussen de regering en Engie de energiezekerheid vanaf 2026? Dit denkt onze energiespecialist Luc Pauwels

Het heeft zweet, bloed en tranen gekost, maar de federale regering en energiebedrijf Engie hebben na maanden een akkoord bereikt over de verlenging van de levensduur van de twee jongste kernreactors Doel 4 en Tihange 3. "Dit akkoord maakt de levensduurverlenging voor 10 jaar mogelijk", aldus premier De Croo (Open VLD) op de persconferentie. 

De kern van het akkoord is dat Engie vanaf morgen de studies zal starten om de reactoren na een grondige controle, als alles goed verloopt, weer op te starten in november 2026. Dat is cruciaal om voldoende stroom te blijven hebben.

"Er is nooit een garantie", zegt De Croo in "VRT NWS journaal". "Dit is een startschot." Het akkoord zal dus nog verder gefinaliseerd worden op basis van de onderzoeken die morgen starten.

"Hij kan de heropstart niet garanderen", zegt onze energiespecialist Luc Pauwels. "Uitbater Engie heeft altijd gezegd zijn best te zullen doen om die kernreactors klaar te hebben tegen november 2026, maar heeft ook gezegd dat de regering dat niet mocht eisen. Er is geen garantie dat dat zal lukken."

"Tijdens de persconferentie zei De Croo dat er twee garanties zijn: dat de zon morgen opgaat en dat de studies morgen beginnen. Hij zei tegelijkertijd dat kernreactors zeer complexe machines zijn en dat het niet eenvoudig is dat ze op tijd klaar zullen zijn."

"De kleine stap die vooruit is gezet, is dat Engie opnieuw begint met de studies", zegt Pauwels. "Ze hebben die stopgezet in november 2020, toen regering zei dat die kerncentrales niet meer nodig waren en we verder zouden gaan met gas."

"Die voorbereidingen worden nu dus hernomen, maar studies kosten wat geld en nemen tijd in beslag. Het zal dus nog een tijdje duren. Werkzaamheden zullen we de eerste maanden nog zeker niet zien."

"We hebben aan Elia, de hoogspanningsnetbeheerder, gevraagd wat er gebeurt in het slechtste scenario", zegt De Croo. "Uit die evaluatie is gebleken dat de verlenging van de kerncentrales de hoeksteen is. Mochten we deze beslissing niet genomen hebben, zouden we zeker in de problemen komen."

"We horen De Croo eigenlijk zeggen dat er geen plan B is, maar ook geen gegarandeerde oplossing", zegt Pauwels. "Volgens Elia komen we inderdaad in de problemen als de kernreactors niet op tijd af zijn. Dan zouden we de capaciteit van anderhalve reactor tekortkomen. Die twee moeten klaar zijn."

"De vijf oude reactors zullen tegen 2025 of in de loop van dat jaar dichtgaan. De twee jongste reactors, waarover het nu gaat, zullen stilliggen voor onderhoud. En dan missen we de capaciteit van één grote kernreactor."

"Elia heeft benadrukt dat we er die winter ook niet komen. Er moet extra capaciteit en een plan B om die winter te overbruggen. Dit akkoord zal alvast de winter van 2025 niet redden. Er is dus nog wat werk aan de winkel."

Engie is een Frans bedrijf en de uitbater van onze kerncentrales. "Onze energie zit nu de facto dus in handen van een Franse groep", zegt Pauwels. "België wordt nu voor de helft eigenaar van de kernreactoren. Daardoor zullen we vermoedelijk ook beter sturen. Als je 50 procent in handen hebt, heb je meer grip op je eigen elektriciteitsvoorziening."

"Het prijskaartje is het belangrijkste aspect", zegt Pauwels in "VRT NWS Laat". "We weten dat dit allemaal meerdere miljarden zal kosten. Er wordt gesproken van 17 à 20 miljard, en dat zou betaald moeten worden door Engie."

"Engie vraagt dan ook al langer een duidelijke omschrijving van dat bedrag, om te weten wat hen te wachten staat. Maar dat is ook belangrijk om te weten wat ons te wachten staat, en dus wat wij wel of niet zullen moeten betalen."

"Er werd gezegd dat dat bedrag er eind 2022 zou zijn. Ondertussen is het januari en weten we het nog steeds niet. Dat bedrag zou er ten vroegste midden maart zijn."