Canadese onderzoekers zouden een nieuw type planeet ontdekt hebben: een waterplaneet. Het gaat met andere woorden om exoplaneten die grotendeels uit water zouden bestaan. Het bestaan van dergelijke planeten werd al langer vermoed, maar nu zouden ze dus ook gevonden zijn in een planetenstelsel op 218 lichtjaar van hier.
Nieuw type exoplaneet ontdekt die grotendeels uit water zou bestaan: "We verwachten heel dikke atmosfeer van stoom"
Pieterjan Huyghebaert
Gepubliceerd:
Exoplaneten zijn planeten die zich in een baan bevinden rond een andere ster dan onze zon. Wetenschappers hebben de laatste jaren duizenden dergelijke exoplaneten gevonden. Sommige zijn gigantisch groot en vergelijkbaar met gasreuzen zoals Jupiter in ons eigen zonnestelsel. Andere planeten lijken dan weer erg op onze eigen aarde. Of hebben fysieke overeenkomsten met onze planeet, maar zijn een pak groter en worden daarom "superaardes" genoemd.
Onderzoekers van het Insitute of Research of Exoplanets (iREX) aan de Universiteit van Montreal in Canada hebben nu dus een nieuwe soort planeet ontdekt: een waterplaneet. Hun gedetailleerd onderzoek is gisteren verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Astronomy .
Kepler-138
De focus van het onderzoek ligt op het stelsel van de rode dwerg Kepler-138 in het sterrenbeeld Lier op 218 lichtjaar van hier. Om dat even in perspectief te plaatsen: mochten we aan de snelheid van het licht (zowat 300.000 kilometer per seconde) kunnen reizen, zou het 218 jaar duren voor we die planeten bereiken. Het is met andere woorden onmogelijk om die planeten ooit van dichtbij te bestuderen.
Dat stelsel bestaat uit 4 planeten: Kepler-138b, Kepler-138c, Kepler-138d en de door dit onderzoek nieuw-ontdekte planeet Kepler-138e. Hoofdonderzoeker Caroline Piaulet bestudeerde Kepler-138c en Kepler-138d met zowel de Hubbleruimtetelescoop als de Spitzerruimtetelescoop. Ze ontdekte dat de planeten grotendeels zouden kunnen bestaan uit water. Zouden, want het water is niet rechtstreeks gedetecteerd.
Hoe zijn ze dan tot die conclusie gekomen? Door de grootte en de massa van de planeten te vergelijken met modellen, zijn de onderzoekers tot het besluit gekomen dat een aanzienlijk deel van het volume – tot de helft – zou moeten bestaan uit materie die lichter is dan gesteente, maar zwaarder dan waterstof of helium (zoals in een gasreus als Jupiter). Het meest voor de hand liggende materiaal dat aan die omschrijving voldoet is water.
Veel water wil niet zeggen dat er oceanen zijn
"Het gaat om het beste bewijs van het bestaan van waterwerelden tot nog toe", zegt Björn Benneke, een van de onderzoekers in een persbericht van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA . "Er werd theoretisch wel al van uit gegaan dat die waterwerelden bestonden, maar dat was nog nooit echt waargenomen." De onderzoekers benadrukken wel dat het niet wil zeggen dat deze planeten oceanen hebben zoals op de aarde.
"De temperatuur van de atmosfeer van Kepler-138d ligt wellicht boven het kookpunt van water", zegt Piaulet in hetzelfde persbericht. "We verwachten dan ook een heel dikke atmosfeer van stoom." Vloeibaar water is daarmee overigens niet helemaal uitgesloten. "Onder die stoomatmosfeer zou er mogelijk vloeibaar water kunnen zijn onder heel hoge druk of in nog een andere aggregatietoestand. Zoals in een "superkritische fase", waarbij het water zich bevindt tussen vloeibaar en gas."
De wetenschappers hebben ook ontdekt dat de twee waterwerelden elkaars tweeling lijken: ze hebben ongeveer dezelfde grootte en massa. Het onderzoek leverde – zoals gezegd - ook een nieuwe exoplaneet Kepler-138e op en bevestigde eerdere vermoedens over Kepler-138b. Die planeet lijkt op een kleine versie van Mars. Het is daarmee een van de kleinste exoplaneten die tot nog toe is ontdekt.
