Het ruimteschip Orion is veilig geland in de Stille Oceaan na een reis rond de maan. Daarmee is een einde gekomen aan de Artemis 1-missie, de eerste testvlucht van NASA om opnieuw mensen op de maan te zetten. Dat de test goed is verlopen, is positief nieuws voor de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie. Die wil over anderhalf jaar vier astronauten rond de maan laten vliegen.
"Het succes dat NASA dringend nodig had": ruimteschip Orion veilig geland in Stille Oceaan na reis rond de maan
"Orion is terug op aarde". Met die woorden maakt NASA bekend dat de laatste stap van Artemis 1 goed afgerond is. De Orion-capsule heeft er een reis van meer dan 2 miljoen kilometer opzitten en landde vanavond rond 18.40 uur Belgische tijd in de Stille Oceaan, voor de kust van Mexico.
Het was een spannende dag voor de ruimtevaartorganisatie. Voor de landing werd immers een nieuwe techniek gebruikt die nog nooit was toegepast bij een ruimteschip dat astronauten kan vervoeren. "Het is vergelijkbaar met een steentje dat op het water ketst", zei hoofdingenieur Joe Bomba van fabrikant Lockheed Martin. "We laten Orion op de atmosfeer botsen en weer omhoog stuiteren. Een deel van de hitte kan dan worden afgegeven aan de ruimte. Orion verliest ook wat snelheid waardoor we een zachtere en een meer nauwkeurige landing kunnen uitvoeren."
40.000 kilometer per uur
Orion heeft met een rotvaart van 40.000 kilometer per uur de atmosfeer van de aarde bereikt. Dat is 13.000 kilometer per uur sneller dan wanneer astronauten terugkeren van het internationaal ruimtestation ISS. Door de luchtwrijving remde het ruimtetuig af tot 500 kilometer per uur. Op zo'n 8 kilometer boven het oppervlak namen de parachutes het over. In totaal hebben 11 parachutes de capsule verder laten afremmen tot uiteindelijk 30 kilometer per uur. Met die snelheid landde Orion in de oceaan.
Omdat de luchtweerstand de capsule niet alleen afremt, maar ook opwarmt, bestond de kans dat de hele capsule zou opbranden. Het hitteschild van het ruimtetuig is wel ontworpen om Orion te beschermen tegen temperaturen tot 2.800 graden Celsius, maar daarvoor moest het ruimteschip in de juiste positie en onder precies de juiste hoek de atmosfeer binnendringen.
De servicemodule, die de brandstof en elektriciteit levert aan Orion, keerde niet terug naar de aarde. Vlak voor het ruimteschip de dampkring binnendrong, werd de module afgeworpen om op te branden in de atmosfeer. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA zal voor elke Artemismissie naar de maan een nieuwe servicemodule laten bouwen. Ook verschillende Belgische bedrijven werken daaraan mee.
"Stresstest" voor bemande maanmissie
Het ruimteschip Orion werd op 16 november gelanceerd door de nieuwe maanraket van NASA, de SLS (Space Launch System), die voor de allereerste keer de lucht in ging. Het is momenteel de meest krachtige raket die er bestaat. Misschien zelfs krachtiger dan wat NASA verwacht had. Bij de lancering vorige maand werden delen van de lanceertoren vernield.
Maar naast enkele kleine problemen, is de eerste testvlucht een groot succes. "Een succes dat NASA dringend nodig had", zegt wetenschapsjournalist Koen Wauters in "VRT NWS journaal". "De lancering had veel vertraging opgelopen en het heeft ook meer geld gekost dan oorspronkelijk gedacht. Maar sinds het vertrek 25 dagen geleden is wel alles volgens plan gegaan."
Orion heeft 2 scheervluchten gemaakt tot op 130 kilometer van de maan en kon ook detailfoto's maken van het oppervlak. Het ruimtetuig is ook een heel stuk voorbij de maan gevlogen, tot op 430.000 kilometer afstand van de aarde. Veel verder dan de Apollomissies in de jaren 60 en 70 en een record voor een ruimtetuig dat astronauten kan vervoeren.
En nu?
Het ruimtevaartuig wordt nu geborgen en aan boord gebracht van een schip van de Amerikaanse marine in de buurt. "De eerste rapporten van de landing zijn intussen binnengekomen: alles ziet er normaal uit, er is geen schade en er zijn ook geen schadelijke gassen vrijgekomen", stelt Wauters. "Nu zal men verder gegevens verzamelen. Het was een onbemande vlucht, maar er zaten wel testpoppen met duizenden sensoren in het toestel. Er wordt nagegaan of er toch geen schade is aan die poppen want er moeten bij de volgende vlucht mensen in."
In mei 2024 staat de eerste bemande testvlucht, Artemis 2, gepland. NASA wil dan 4 astronauten (3 Amerikanen en 1 Canadees) een rondje om de maan laten vliegen. Ten vroegste in 2026 hoopt men opnieuw astronauten, onder wie voor het eerst ook een vrouw, op de maan te laten landen.
