In verschillende Iraanse steden werd na de wedstrijd tegen de Verenigde Staten op het Wereldkampioenschap voetbal in Qatar feestgevierd. Op het eerste gezicht is dat vreemd, want het land verloor de wedstrijd. Veel Iraniërs zagen het verlies van het nationale elftal in de (politiek geladen) wedstrijd tegen de Verenigde Staten als een slag in het gezicht van het omstreden heersende regime. Een feestvierder werd tijdens de festiviteiten gedood door ordetroepen.
Iran viert feest ondanks nederlaag tegen Verenigde Staten op WK voetbal, één feestvierder neergeschoten door ordetroepen
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Voor sommigen een domper op de feestvreugde, voor anderen juist een reden tot feest. Het verlies van het Iraanse voetbalelftal tegen de Verenigde Staten riep verschillende emoties op bij Iraniërs. In de hoofdstad Teheran en in verschillende andere steden werd er afgelopen nacht alvast feestgevierd. Op video's is te zien hoe mensen op straat dansen en auto's toeterend de binnenstad onveilig maken. En ook in het stadion zelf vierden verschillende Iraniërs feest na het laatste fluitsignaal. Waarom is de nederlaag voor veel Iraniërs een reden tot feest?
Waarom toch feest in Iran?
Veel Iraniërs weigeren te supporteren voor het nationale voetbalteam. Ze zien het als de belichaming van de Iraanse Republiek, en laat dat regime nu net al een hele tijd onder vuur liggen. Al maandenlang zijn er in verschillende Iraanse steden protesten na de dood van Mahsa Amini, een 22-jarig meisje dat om het leven kwam nadat ze door de zedenpolitie gearresteerd werd omdat ze haar hoofddoek niet correct droeg. Ondertussen zijn die protesten uitgegroeid tot een brede roep om meer gelijkheid en meer vrijheid.
Bij de festiviteiten zou ook een Iraanse man om het leven gekomen zijn. Volgens activisten zou Mehran Samak door ordetroepen in het achterhoofd geschoten zijn toen hij uit vreugde met zijn wagen toeterde.
Wie is Mahsa Amini?
De 22-jarige Amini werd door de zedenpolitie opgepakt omdat ze haar hoofddoek niet correct gedragen zou hebben. Op dat moment was ze op bezoek in de Iraanse hoofdstad Teheran. Volgens omstaanders werd ze hard aangepakt door de ordediensten. Op camerabeelden is te zien hoe Amini, kort na de ondervraging, het bewustzijn verliest in het politiekantoor. Het autopsierapport beweert dat een aangeboren aandoening aan de oorzaak ligt van haar overlijden, maar volgens getuigen werd ze hard op het hoofd geslagen en zou dat de doodsoorzaak zijn.
Ondanks dat velen weigerden voor de nationale ploeg te supporteren, kon het elftal aan het begin van het WK op heel wat sympathie rekenen toen ze als teken van verzet niet meezongen met het volkslied. Tegen Wales was dat echter al niet meer het geval. Volgens de Amerikaanse omroep CNN voelden de spelers zich verplicht om mee te zingen omdat hun familieleden werden bedreigd met opsluiting en marteling. De nederlaag komt er nu dus enigszins als een opluchting. “Ik ben blij. Het is de regering die verliest van het volk”, vertelde een anonieme getuige van de festiviteiten aan de Amerikaanse tv-zender ‘CNN’.
Een politiek geladen wedstrijd
De wedstrijd tegen de Verenigde Staten beloofde er alvast een te worden met een zekere politieke lading. Op 21 juni 1998 speelden de landen ook al eens tegen elkaar. Toen wist het Iraanse team dankzij Mehdi Mahdavikia en Hamid Estili de Amerikanen naar huis te spelen. De volgende ronde in het wereldkampioenschap haalde Iran niet, maar dat kon de euforie niet bederven.
Naast een sportieve overwinning, betekende de wedstrijd ook op politiek vlak een toenadering tussen de landen. Sinds de Iraanse revolutie, zo'n 20 jaar voor die bepalende wedstrijd, boterde het niet meer tussen beide landen. In de aanloop van de match was er echter opnieuw dialoog.
Van die toenadering blijft nu niet veel meer over. In zo goed als elk conflict liggen de landen elkaar dwars. Sinds de voormalige VS-president Donald Trump zich eenzijdig uit het atoomakkoord heeft teruggetrokken, staan de landen op slechte voet met elkaar. Kort daarna kondigde de Verenigde Staten een zwaar economisch sanctiepakket tegen Iran aan. Ook de oorlog in Oekraïne zorgt voor wrevel, omdat het Iraanse regime zogenoemde "kamikazedrones" verkoopt aan het Russische leger.
Dat beide landen politieke rivalen zijn, bleek al in de aanloop naar de match van gisteren. Enkele dagen voor de wedstrijd eiste Iran nog dat de Verenigde Staten zich terugtrok uit het wereldkampioenschap, omdat de Amerikaanse voetbalbond de Iraanse vlag afgebeeld had zonder symbool van de Iraanse Republiek. Ook de voetballer Tyler Adams werd op de persconferentie het vuur aan de schenen gelegd door een Iraanse journalist, die zich stoorde aan de manier waarop de voetballer "Iran" uitsprak.
