Schotland heeft niet het recht om op eigen houtje een nieuw onafhankelijkheidsreferendum te organiseren. Dat heeft het Britse Hooggerechtshof beslist. Volgens het Hof heeft het Schotse parlement niet de bevoegdheid om zonder toestemming van de Britse regering een wet in te voeren die zo'n referendum mogelijk maakt. De Schotse premier Nicola Sturgeon respecteert het oordeel, maar bergt haar droom niet op.
Britse Hooggerechtshof: Schotland mag niet op eigen houtje nieuw onafhankelijkheidsreferendum organiseren
Freek Willems
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De Schotse premier Nicola Sturgeon (van de Schotse nationalistische partij SNP) wil op 19 oktober volgend jaar een nieuw onafhankelijkheidsreferendum houden. Ze heeft daarvoor wel de toestemming nodig van de Britse regering en die weigert om een nieuw referendum toe te laten.
Daarom werd de vraag gesteld aan het Britse Hooggerechtshof om uit te klaren of Schotland een referendum kan organiseren zonder die toestemming. Het Britse Hooggerechtshof heeft vandaag geoordeeld dat Schotland daar niet het recht toe heeft. Volgens het Hof heeft het Schotse parlement niet de bevoegdheid om zonder toestemming van de Britse regering een wet in te voeren die zo'n referendum mogelijk maakt.
Schotland maakt deel uit van het Verenigd Koninkrijk, maar heeft een eigen regering en parlement. In 2014 vond al eens een onafhankelijkheidsreferendum plaats, toen wel na een akkoord met de Britse regering. Toen koos een meerderheid van 55 procent ervoor om in het Verenigd Koninkrijk te blijven. Door de Brexit denken veel Schotten daar nu anders over en de Schotse nationalisten, die vorig jaar opnieuw de regionale verkiezingen wonnen, hopen die veranderde publieke opinie te verzilveren in een nieuw referendum.
Wat nu?
De vraag is nu hoe de Schotse regering en het parlement gaan reageren. Toch een referendum organiseren tegen de wil van de nationale regering in, zoals in Catalonië werd gedaan, lijkt onwaarschijnlijk. Sturgeon gaf vandaag tijdens een persconferentie zelf ook aan dat haar partij zich altijd "door democratie zal laten leiden" in haar zoektocht naar onafhankelijkheid. De enige optie die Sturgeon nog heeft, schrijven sommige Britse analisten, is de Britse regering er op een of andere manier van proberen te overtuigen om de weerstand tegen een nieuw referendum alsnog te laten varen.
Dat Sturgeon daarin zal slagen, lijkt heel onwaarschijnlijk, zeker op korte termijn. De Britse regering van premier Rishi Sunak vindt - net als die onder zijn voorgangers Boris Johnson en Liz Truss - dat het resultaat van het vorige referendum gerespecteerd moet worden. Bovendien liggen er genoeg andere uitdagingen op de plank, klinkt het, zoals de stijgende levensduurte en de (gevolgen van de) oorlog in Oekraïne.
Bronnen binnen de regering zeggen dan ook te hopen dat de Schotse kwestie na het oordeel van het Hooggerechtshof nu even in de koelkast verdwijnt. Sturgeon en de SNP zullen de onafhankelijkheidsdroom dan weer ongetwijfeld warm willen houden. Sturgeon heeft al aangekondigd dat ze van de onafhankelijkheidsvraag de inzet van de volgende Britse parlementsverkiezingen wil maken, een soort referendum dus. In een tweet zegt ze dat ze ontgoocheld is in het oordeel van het Hof, maar het wel respecteert.
