De Schotse premier Nicola Sturgeon plant een nieuw referendum over onafhankelijkheid. Dat zou moeten plaatsvinden op 19 oktober 2023, heeft ze aangekondigd. "Moet Schotland een onafhankelijk land worden?", zal de vraag zijn die aan de Schotten wordt voorgelegd. De Britse premier Boris Johnson heeft zich altijd gekant tegen een referendum en laat weten dat dat standpunt niet veranderd is.
Schotse premier Nicola Sturgeon wil op 19 oktober 2023 nieuw referendum over Schotse onafhankelijkheid
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
In 2014 was er ook al een referendum waarin de Schotten zich konden uitspreken over de vraag of Schotland een onafhankelijk land moest worden. 55 procent van de stemmers zeiden toen dat ze een deel van het Verenigd Koninkrijk wilden blijven.
Sinds 2014 is er evenwel veel gebeurd: het Verenigd Koninkrijk stapte uit de Europese Unie. De meeste Britten waren voor een brexit, maar de Schotten niet. Ze werden tegen hun zin uit de Europese Unie getrokken: 62 procent van de Schotten stemde tegen de brexit. Een afscheiding van de rest van het Verenigd Koninkrijk is nu de enige kans om weer bij de EU te komen.
Via het Britse Hooggerechtshof
De Schotse premier Nicola Sturgeon heeft altijd aangegeven dat ze zon op een nieuw referendum. Toen haar nationalistische partij vorig jaar de regionale parlementsverkiezingen won, kondigde ze aan dat ze binnen de twee jaar een nieuw onafhankelijkheidsreferendum wilde organiseren.
Twee eerdere pogingen voor een nieuw referendum werden geweigerd door de Britse premiers Theresa May en Boris Johnson. Om te vermijden dat dat opnieuw gebeurt, wil Sturgeon nu via het Hooggerechtshof een raadpleging laten goedkeuren.
"Ze speelt het handig door niet volledig de politieke weg te bewandelen - waarvan ze weet dat die doodloopt -, maar een juridisch achterpoortje te zoeken", duidt Lieven Buysse, decaan van de faculteit letteren aan de KU Leuven Campus Brussel, professor Engelse taalkunde en kenner van het Verenigd Koninkrijk. "Kan het Schotse parlement zelf wetgeving maken om een referendum rechtsgeldig te organiseren? Die vraag zal ze ter toetsing voorleggen aan het Hooggerechtshof. Hoe en of dat over de vraag zal oordelen, is koffiedik kijken."
Britse premier Boris Johnson: "Standpunt blijft ongewijzigd"
Sturgeon gaat een brief schrijven naar de Britse premier Boris Johnson waarin ze haar plannen uiteen zal zetten. Toestemming van de Britse regering is immers nodig voor een rechtsgeldig referendum.
Maar Johnson heeft zich altijd gekant tegen een nieuw referendum. Voor hem was de kwestie al uitgeklaard in 2014. Zijn standpunt blijft onveranderd, heeft hij al aangegeven in een reactie. "De prioriteit van zowel het Britse als het Schotse parlement zou moeten zijn om samen te werken met een onafgebroken focus op thema's die de mensen overal in het land bezighouden", liet zijn woordvoerder weten.
Voor Johnson is het niet het juiste moment om de kwestie van een referendum op de agenda te zetten, maar de Britse regering zal de voorstellen van Sturgeon grondig doornemen, klinkt het.
Als een meerderheid van de Schotten zich in een referendum zou uitspreken voor onafhankelijkheid, dan volstaat dat overigens niet om Schotland onafhankelijk te maken van de rest van het Verenigd Koninkrijk. Wetgeving daaromtrent zou daarna ook nog moeten worden goedgekeurd door zowel het Britse als het Schotse parlement.
