Hoe belangrijk is Cherson voor Rusland? En is dit een keerpunt in de oorlog? Oost-Europakenner Marijn Trio geeft antwoorden na de aankondiging van het Kremlin dat het zijn troepen gaat terugtrekken uit de havenstad. Is Rusland dat ook echt van plan, of kan de Russische aankondiging ook een schijnmanoeuvre zijn?
"Zoveelste nederlaag, zoveelste teken dat oorlog niet verloopt zoals Poetin wil": wat moeten we denken van aankondiging dat Russen Cherson opgeven?
Hoe belangrijk is Cherson voor Rusland?
Cherson is voor Rusland van groot militair belang, maar het verlies van de stad is ook psychologisch een zware nederlaag. "Cherson was de eerste stad die Rusland in Oekraïne heeft ingenomen, meteen bij het begin van de invasie", legt buitenlandjournalist Marijn Trio uit. "Het is ook de enige provinciehoofdstad die Rusland heeft kunnen veroveren."
"Er zijn nog grote steden kapotgebombardeerd, zoals Marioepol bijvoorbeeld, maar al bij al hebben de Russische troepen weinig steden kunnen innemen", gaat Trio verder. "Cherson is de enige provinciehoofdstad die ze echt veroverd hadden."
"Daarnaast is Cherson de enige stad die op de westelijke oever van de Dnjepr ligt. Die rivier snijdt Oekraïne eigenlijk in twee: alle door Rusland bezette gebieden liggen ten oosten van de Dnjepr. Cherson lag als enige aan de westkant."
"Extra pijnlijk is het dat Rusland de provincie Cherson vorige maand nog heeft geannexeerd, en dus zogezegd bij Rusland heeft gevoegd", benadrukt Trio. "Het Kremlin beschouwt Cherson dus als een deel van Rusland. En nu zeggen ze dat ze hun troepen daar terugtrekken."
Is dit een keerpunt in de oorlog?
"Ik weet niet of dit echt een keerpunt is", zegt Trio. "Rusland is aan de verliezende hand en zit al maanden in het defensief. Dat blijkt nu nog maar eens."
"Als alle informatie die we nu krijgen klopt, is dit een zoveelste nederlaag voor Rusland, het zoveelste teken dat de oorlog niet verloopt zoals Poetin wil, dat de ambities van Rusland veel te hoog zijn. Tegelijk is dit dan een verderzetting van de succesvolle tegenoffensieven van Oekraïne."
Weten we zeker dat Rusland zich terugtrekt? Of is het een schijnmanoeuvre?
"Het is natuurlijk een oorlog, en ook een informatieoorlog", zegt Trio. "We weten dus nooit goed wat er echt is, en wat er in scene gezet wordt."
De Oekraïners zeggen namelijk al een tijdje dat de Russen een soort schijnmanoeuvre aan het uitvoeren zijn, want Rusland geeft al langer het signaal dat ze zich zouden kunnen terugtrekken uit Cherson, dat de situatie er precair is, dat ze er onder druk staan. "De Oekraïners hebben altijd gezegd: voorzichtig zijn, het kan zijn dat ze ons naar daar willen lokken om dan toch aan te vallen", weet Trio.
Als alle informatie die we krijgen klopt, is dit het zoveelste teken dat de oorlog niet verloopt zoals Poetin het wil
Marijn Trio
Het is dus mogelijk dat de Russische aankondiging van de terugtrekking een valstrik is, al zouden de Russen het volgens Trio dit keer ook wel eens kunnen menen. In ieder geval blijft het opvallend dat de aankondiging op televisie gebeurd is, nog vóór de terugtrekking is begonnen. "Het kan ook echt wel zijn dat de situatie gewoon te precair werd voor de Russische troepen en dat ze vreesden dat ze zelf in de val zouden komen te zitten als ze zouden blijven." In de val, omdat de Russische troepen de Dnjepr moeten oversteken om zich terug te trekken, en dat is geen eenvoudige opgave.
In ieder geval nemen de Oekraïners vooral de houding "eerst zien, dan geloven" aan, want voorlopig zien ze geen enkel teken van een Russische terugtrekking.
Hoe zou zo'n terugtrekken van de Russische troepen in Cherson verlopen?
"Cherson ligt aan een brede rivier, die steek je niet zomaar over. Zeker niet met duizenden soldaten en militair materieel", weet Trio.
"Er zijn twee bruggen, maar die zijn allebei beschadigd. De Russen hebben onder een van die twee bruggen wel een nieuwe brug aangelegd op het water, waarover ze ook militair materieel kunnen verplaatsen, maar ze vrezen blijkbaar toch dat ze vast zouden komen te zitten. Daarom zeggen ze nu dat ze zich terugtrekken."
Volgens een adviseur van de Oekraïense president Volodimir Zelenski stuurt Rusland extra militairen naar die regio. Dat baart de Oekraïners logischerwijs zorgen, "maar de troepen kunnen ook nodig zijn om de evacuatie te begeleiden, wat ook wel nodig is bij zo’n grootschalige operatie", aldus Trio.
Zou Oekraïne verder kunnen oprukken in de provincie Cherson?
Als de Oekraïners de stad Cherson weer volledig in handen krijgt, betekent dat niet dat ze ook meteen veel terrein kunnen heroveren in de rest van de provincie.
Cherson ligt aan een brede rivier, die steek je niet zomaar over
Marijn Trio
"Rusland heeft een heel sterke defensie opgebouwd aan de andere kant van de rivier", weet Trio. "Het is voor de Oekraïners ook super moeilijk om die rivier over te steken. Het is dus niet omdat ze Cherson weer in handen krijgen, dat ze ook zomaar kunnen doorstoten en de rest van de provincie innemen."
Het is die rivier die het de Russen ook zo moeilijk maakt om in Cherson te blijven, maar eens ze zich terugtrekken en de Dnjepr weer oversteken, speelt het water weer in hun voordeel. "De rivier is natuurlijk een ongelofelijk goede verdedigingslinie", aldus Trio. "Rusland is zich al een hele tijd aan het voorbereiden op een mogelijke terugtrekking daar, dus ze hebben een hele defensielijn uitgebouwd aan de andere oever."
