De Russische minister van Defensie Sergej Sjoigoe heeft zijn leger bevolen om de westelijke oever van de rivier Dnjepr in Oekraïne te verlaten. Moskou geeft zo de havenstad Cherson en het omliggende gebied op en dat is een belangrijke tegenvaller, zowel militair als psychologisch. Oekraïne blijft vooralsnog voorzichtig en ziet geen tekenen van terugtrekking. Kiev zegt dat de Russen zelfs nog meer troepen naar de regio aanvoeren.
Rusland wil Cherson en rechteroever van Dnjepr prijsgeven, Oekraïne ziet nog geen tekenen van terugtrekking
Jos De Greef
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Vanmiddag heeft de Russische legerleiding de troepen bevolen om de rechteroever van de grote rivier Dnjepr (Dnipro) in Zuid-Oekraïne te ontruimen. De militairen zouden zich moeten verschansen op de andere oever.
Dat betekent dat Rusland de belangrijke havenstad Cherson aan de Dnjepr zal ontruimen. Cherson was op 2 maart, kort na de Russische invasie in Oekraïne op 24 februari, door de Russen bezet en was de enige provinciehoofdstad die ze in handen hebben gekregen.
We zullen de levens en gevechtskracht van onze troepen behouden, hen op de rechteroever houden is zinloos
De Russische bevelhebber in Oekraïne Sergej Soerovikin
Volgens generaal Sergej Soerovikin, de bevelhebber van de Russische troepen in Oekraïne, is het niet langer mogelijk voor zijn troepen om de stad Cherson te verdedigen. Hij trekt dan ook de conclusie om de hele rechteroever van de Dnjepr op te geven. De voorbije anderhalve maand zijn de Russen daar flink teruggedrongen door het Oekraïense leger.
De terugtrekking over de Dnjepr belooft echter geen gemakkelijke operatie te worden voor de Russen. Zo zijn veel bruggen over de Dnjepr beschadigd of onbruikbaar. Wellicht zullen de Russen net zoals eerder in het oosten veel materiaal moeten achterlaten. Ook bestaat het risico dat niet alle Russische soldaten kunnen worden weggehaald en een aantal zich zullen moeten overgeven aan de Oekraïeners.
Oekraïne reageert sceptisch en blijft beducht voor een valstrik van de Russen. "Tot de Oekraïense vlag wappert boven Cherson heeft het geen zin te spreken over een Russische terugtrekking", zei Michaelo Podoljak, een belangrijk adviseur van president Volodimir Zelenski vanmiddag. Volgens Podoljak blijven Russische troepen aanwezig in Cherson en worden er zelfs nog meer aangevoerd in de regio.
NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg is dan weer optimistisch. Hij vindt het "bemoedigend dat Oekraïne in staat is om meer grondgebied te bevrijden".
Nieuwe opdoffer voor Rusland
De ontruiming van Cherson is militair, maar vooral ook psychologisch, een zware klap voor Rusland en dan vooral voor president Vladimir Poetin. Cherson was de enige provinciehoofdstad die de Russen in Oekraïne konden bezetten. Cherson was ook een van de vier bezette provincies die onlangs na een "referendum" werden geannexeerd door Rusland, ook al gaat dat in tegen het internationaal recht.
De herovering van Cherson en omgeving versterkt de positie van Oekraïne in het zuiden van het land gevoelig. Dat maakt dat veel andere steden zoals Mikolajev en Odessa nu niet langer bedreigd worden door Russische troepen. De herovering zal echter zuur zijn voor Oekraïne. De voorbije weken zijn veel inwoners gedwongen gedeporteerd naar de overkant van de rivier die nog altijd in handen is van de Russen. Ook tal van kunstschatten zouden geroofd zijn. Voor de oorlog woonden er ongeveer 300.000 mensen in Cherson. Het is niet duidelijk hoeveel inwoners er nu nog zijn. De Russen hadden hen opgeroepen om te vertrekken, maar velen wilden dat niet.
Pro-Russische topfiguur in Cherson is omgekomen
Nog vandaag is in Cherson de 46-jarige Kiril Stremoesov, een van de meest bekende collaborateurs met de Russen, omgekomen bij een auto-ongeluk. Dat meldt de door de Russen aangestelde overheid van Cherson. Stremoesov was vooral actief op sociale media en publiceerde daar geregeld politieke boodschappen en filmpjes waarin hij in een auto langs de frontlijn scheerde.
Zo was hij sinds de lente vicegouverneur van de regio Cherson die in het begin van de Russische invasie door Moskou werd veroverd. Om die reden werd hij door Oekraïne beschuldigd van verraad en werd een onderzoek naar hem gestart.
Stremoesov had voor de oorlog al een geschiedenis in pro-Russische partijen in Oekraïne, maar speelde ook een rol in de antivaccinatiebeweging in zijn land. Na de Russische bezetting werd hij dus een van de kopstukken van het bestuur in Cherson. Onlangs werd Cherson een van de vier bezette regio's die door Rusland geannexeerd werden na een "referendum". Dat gebeurde tegen het internationaal recht in.
De voorbije weken liet Stremoesov zich echter negatief uit over de situatie in de regio. Het Oekraïense leger dringt de Russen daar steeds verder terug en zou nu zijn opgerukt tot vlak bij de provinciehoofdstad Cherson. Zo uitte hij scherpe kritiek op de Russische legerleiding wegens incompetentie en viel hij scherp uit naar de Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe.
Onlangs riep Stremoesov de bevolking van Cherson op om zich te laten evacueren naar de zuidelijke oever van de rivier Dnjepr omdat hij vreesde dat de Russische troepen die stad niet langer zouden willen of kunnen verdedigen. Met zijn ongezouten uitspraken op sociale media heeft Stremoesov wellicht niet alleen de Oekraïeners tegen zich in het harnas gejaagd, maar misschien ook de Russen. In elk geval toonden zijn filmpjes op sociale media aan dat hij geen voorzichtig autobestuurder was.
