In 2020 droeg België voldoende bij aan het internationaal klimaatfonds, in verhouding tot zijn aandeel in de historische uitstoot van broeikasgassen. Dat becijferde de wetenschappelijke klimaatwebsite Carbon Brief. Dat internationaal klimaatfonds moet ontwikkelende landen helpen om zich aan te passen aan de klimaatverandering, en om hun uitstoot terug te dringen. Ons land zou zelfs iets meer bijdragen dan strikt noodzakelijk.
Klimaatwebsite berekent: België lost zijn aandeel in het internationaal klimaatfonds in (en de VS schiet ruim te kort)
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Klimaatgerechtigheid: het staat hoog op de agenda van de VN-klimaattop die momenteel gehouden wordt in het Egyptische Sharm-el-Sheikh.
De ontwikkelende landen, die slechts een fractie hebben uitgestoten van de broeikasgassen die nu in de atmosfeer hangen, eisen klimaatsteun van de rijkere landen. Ze vragen niet alleen financiële steun om hen te helpen om zich aan te passen aan de nieuwe klimaatrealiteit (adaptatie) en om minder broeikasgassen uit te stoten (mitigatie). Ze vragen dat ook voor herstelbetalingen voor de schade van de klimaatrampen die ze nu al ondergaan (de zogenaamde loss and damage).
Het is een netelig gespreksonderwerp op de klimaattop. Voor adaptatie en mitigatie is er weliswaar een internationaal klimaatfonds voorzien, waar rijke landen jaarlijks 100 miljard dollar in zouden moeten storten. Maar dat bedrag halen ze tot vandaag niet.
1 procent meer dan nodig
De website voor klimaatwetenschap Carbon Brief heeft nu berekend welke landen hun aandeel in dat klimaatfonds van 100 miljard dollar al ingelost hebben, en welke een tandje (of enkele tanden) moeten bijsteken.
Dat deed Carbon Brief zo. 25 geïndustrialiseerde landen, de landen die in 1992 tot de OESO behoorden, zijn wettelijk verplicht om financiële klimaatsteun uit te keren aan ontwikkelende landen. Dat is zo omdat ze in verhouding veel meer broeikasgassen hebben uitgestoten dan andere landen. Carbon Brief vergeleek het aandeel van 23 van die landen in de totale historische uitstoot met hun bijdragen aan het klimaatfonds van 100 miljard dollar. Voor die bijdragen bestaan geen officiële data, maar Carbon Brief maakte een schatting op basis van OESO-gegevens.
Voor ons land is er goed nieuws. Carbon Brief becijferde dat België zijn historische schuld momenteel correct inlost. Er zit geen gat tussen het aandeel van ons land in de historische uitstoot, en het aandeel in de betalingen aan het klimaatfonds. Meer zelfs: in 2020 gaf België 1 procent meer uit dan volgens die berekening in principe nodig is.
Hoe groot is het aandeel van België in de wereldwijde historische uitstoot van broeikbasgassen? Volgens cijfers van Global Carbon Project stootte ons land sinds 1750 12,5 miljard ton van het belangrijkste broeikasgas CO2 uit. Dat is 0,7 procent van wat er wereldwijd de lucht in is gepompt sinds het begin van de industriële revolutie. Dat klinkt al weinig, maar per hoofd van de bevolking is het aandeel van ons land veel hoger. Een land als Pakistan heeft bijvoorbeeld bijna evenveel uitgestoten (0,6 procent), maar telt wel twintig keer meer inwoners. De “klimaaterfenis” van de gemiddelde Pakistaan ligt dus veel lager dan die van de gemiddelde Belg.
De VS schiet ruim te kort
Ook landen als Frankrijk, Japan en Duitsland betalen (veel) meer dan hun historische aandeel. Maar, zo stipt Carbon Brief aan, zij doen dat wel veel vaker in de vorm van leningen dan in de vorm van schenkingen of subsidies. In Frankrijk gaat het bijvoorbeeld om driekwart van de klimaatsteun. Ons land daarentegen geeft slechts 7 procent in de vorm van leningen.
De slechtste leerling van de klas is ook de grootste historische vervuiler: de VS. Dat land is verantwoordelijk voor 52 procent van alle uitstoot die de ontwikkelde landen hebben veroorzaakt. In 2020 droeg het echter slechts 7,6 miljard dollar bij aan het klimaatfonds, of iets meer dan 19 procent van wat Carbon Brief een “eerlijk aandeel” noemt.
Ook Griekenland, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Portugal en Groot-Brittannië schieten nog tekort.
Jaarlijks minstens 138 miljoen euro Belgische klimaatsteun
Terug naar ons land. Carbon Brief ging uit van de betalingen in 2020, het laatste jaar waarvoor er voldoende data beschikbaar waren. Volgens data van het Federaal Planbureau trok ons land toen 119 miljoen euro uit voor internationale klimaatsteun. Dat geld kwam van de gewesten en (vooral) het federaal niveau.
Intussen heeft ons land die toegezegde steun nog verhoogd. Zo trekt België naar de klimaattop met de belofte om jaarlijks minstens 138 miljoen euro uit te trekken. Maandag kondigde minister van Ontwikkelingssamenwerking Frank Vandenbroucke (Vooruit) nog aan dat er een samenwerkingsprogramma komt met Mozambique voor een totaalbedrag van 25 miljoen euro.
