In 1998 merkte een Frans duikersteam een mysterieuze "bliep" op hun sonarsysteem toen ze doken naar het legendarische wrak van de Titanic. Er was "iets" in de buurt van het schip, maar wat? Na 26 jaar is het mysterie opgehelderd. Het is geen ander wrak, zoals meestal werd gedacht, maar wel een tot nog toe onbekend stukje zeebodem met een verrassend divers ecosysteem. En dat op 2.900 meter diepte. "Dit verandert de manier waarop we denken over biodiversiteit op de zeebodem", zeggen de onderzoekers.
Wie of wat zit achter de mysterieuze "bliep" bij het wrak van de Titanic? Raadsel na 26 jaar opgelost
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Op 15 april 1912 zonk de oceaanstomer Titanic in het noorden van de Atlantische Oceaan. Het schip was onderweg van Southampton, in het Verenigd Koninkrijk, naar New York, in de Verenigde Staten. Aan boord honderden gefortuneerde en iets minder gefortuneerde mensen die hun geluk wilden beproeven in Amerika. De Titanic werd onzinkbaar geacht, tot het schip op een ijsberg botste. Meer dan 1.500 opvarenden overleefden het niet. Het wrak van de Titanic werd pas in 1985 teruggevonden op de zeebodem, op ongeveer 650 kilometer voor de kust van de Canadese provincie Newfoundland.
In 1998 dook de Franse diepzeeduiker Paul-Henri Nargeolet naar het wrak van de Titanic. Hij zat eerder meer dan 20 jaar bij de Franse marine en had veel expertise in diepzeeduiken en het besturen van onderwatertuigen. Op het moment dat hij begon te duiken naar het wrak van de Titanic, werkte hij bij het Franse instituut voor oceaanonderzoek. Nargeolet en zijn team merkten tijdens hun duik naar de Titanic een "bliep" op op hun sonar. Dat is een toestel dat gebruikmaakt van geluid om onder water te bewegen of voorwerpen op te sporen.
Er was dus "iets" in de buurt van de Titanic, maar wat? Het onderzoeksteam van Nargeolet stond voor een raadsel. Was het een tweede scheepswrak? Een of ander geologisch fenomeen op de zeebodem? Of nog iets helemaal anders? Ze konden de "bliep" niet meteen thuisbrengen. In de jaren die volgden, werd volop nagedacht en gespeculeerd. En nu, 26 jaar later, is het mysterie eindelijk opgelost.
Een ecosysteem op de zeebodem
OceanGate Foundation , een non-profitorganisatie die marien onderzoek steunt, verzamelde een team van mariene biologen, mariene archeologen en geografische kaart-deskundigen om een reeks duiken naar de Titanic uit te voeren en de omgeving te onderzoeken. Dat gebeurde afgelopen zomer, in aanwezigheid van Paul-Henri Nargeolet, die intussen al meer dan 30 duiken naar het wrak op zijn naam heeft staan.
En de bron van de "bliep" is gevonden. Geen tweede scheepswrak, maar wel een uiterst divers en rijk ecosysteem dat krioelt van de koralen, vissen, kreeften en sponzen. En dat op een tot nog toe onbekend plateau op de zeebodem, op een diepte van 2.900 meter. Het is dat plateau dat de sonar van Nargeolet en co in 1998 registreerde als een "bliep". Het ligt op zowat 46 kilometer van het wrak van de Titanic.
Het onderzoeksteam publiceerde videobeelden waarop je de verrassende, kleurrijke diversiteit van het leven op de zeebodem kan bewonderen.
"Dit verandert de manier waarop we denken over biodiversiteit op de zeebodem"
Het team vermoedt dat het plateau is opgebouwd uit basalt, een vulkanisch stollingsgesteente. Het heeft de voorlopige naam Nargeolet-Fanning Ridge meegekregen, naar de naam van de man die in 1998 de "bliep" detecteerde op de sonar.
"Deze ontdekking zal de manier veranderen waarop we denken over de biodiversiteit van de diepzeebodem. De vulkanische formatie is opmerkelijk, en we staan versteld van de diversiteit van de sponzen, bamboekoralen, andere koudwaterkoralen, kreeften en vissen die groeien en bloeien, 2.900 meter diep in de noordelijke Atlantische Oceaan", zegt Steve Ross, professor en hoofdwetenschapper bij OceanGate Expeditions.
"De ontdekking van dit tot nog toe onbekende ecosysteem laat ons ook toe een vergelijking te maken met de mariene biologie op en rond de Titanic. De variatie aan levensvormen, de concentratie aan leven en de algemene ecosystemen van het diepe, kunstmatige rif van de Titanic en dit natuurlijke rif in de diepzee zijn mogelijk verschillend. De gelijkenissen en verschillen zullen ons helpen om de omgeving van de diepzee beter te begrijpen."
"Ontdekker" Paul-Henri Nargeolet: "Wonderbaarlijk"
Ook Paul-Henri Nargeolet, die zich volledig aan onderzoek naar de Titanic heeft gewijd, is onder de indruk. "We wisten niet wat we zouden ontdekken. Op de sonar kon dit eender wat geweest zijn, een ander scheepswrak bijvoorbeeld. Ik zocht al lang naar een kans om dit grote object dat zo lang geleden verscheen, te onderzoeken. Het was wonderbaarlijk om dit gebied te onderzoeken en deze fascinerende vulkanische formatie te vinden, die krioelt van het leven."
De onderzoekers gaan in de komende weken en maanden verder aan de slag met al het materiaal dat ze hebben verzameld, niet alleen videobeelden en foto's, maar ook waterstalen uit de omgeving. Daar gaan ze onder meer een DNA-analyse op uitvoeren. In mei en juni volgend jaar zal het team nieuwe duikmissies naar de Titanic en de omgeving uitvoeren.
