Brazilië heeft gekozen: de komende vier jaar wordt de sociaaldemocratische Luiz Inácio Lula da Silva president van het land. Volgens het Braziliaanse Kiestribunaal verslaat hij "mathematisch" de aftredende president, de uiterst rechtse Jair Bolsonaro. "Ze hebben geprobeerd me levend te begraven, maar hier sta ik", reageerde Lula.
Lula da Silva wint nipt de Braziliaanse verkiezingen en wil verbinden, aftredend president Bolsonaro zwijgt (voorlopig)
De titanenstrijd tussen de uitersten is beslecht: de sociaaldemocratische Luiz Inácio Lula da Silva (77) wordt de nieuwe president van Brazilië.
Hij verslaat nipt de aftredende president, de uiterst rechtse Jair Bolsonaro. Lula haalde vier weken geleden ook al de meeste stemmen in de eerste ronde, maar zijn voorsprong op zijn rechtse rivaal en huidig president Bolsonaro was minder groot dan de peilingen hadden voorspeld. Nadat de stembussen gisteren om 21 uur (Belgische tijd) gesloten waren, lag Bolsonaro lange tijd voorop, maar in de loop van de avond haalde Lula hem in en die - kleine - voorsprong gaf hij niet meer uit handen. Lula haalt 50,9 procent van de stemmen binnen, Bolsonaro haalt er 49,1 procent. Op straat was er meteen veel gejuich bij de aanhangers van Lula toen de resultaten bekend raakten. In het kamp van Bolsonaro was er minder vreugde, veel aanhangers zijn ervan overtuigd dat de overwinning gestolen is.
Lula gaf meteen een overwinningsspeech: "Ze hebben geprobeerd me te begraven, hier sta ik dan." Daarmee verwees de kersvers verkozen president naar zijn comeback na een gevangenisstraf. Lula focuste op verbinding en haalde aan dat hij voor álle Brazilianen zou regeren, niet enkel voor diegenen die voor hem stemden. "Dit land heeft nood aan vrede en aan eenheid, niemand wil wonen in een verdeeld land", klonk het. Lula beloofde vervolgens de ontbossing en honger in Brazilië aan te pakken. Armoede treft meer dan 33 miljoen landgenoten. Lula tweette ook een Braziliaanse vlag, met daarbij het bijschrift "Democratie".
Evident zal het alvast niet worden voor de verkozen president: bijna de helft heeft niet voor Lula gestemd en hij zit met een rechts Congres om zijn linkse plannen erdoor te krijgen. Correspondent Nina Jurna is daar in "De ochtend" best gerust in: "Als er iemand in het verleden heeft laten zien dat hij allianties kan smeden, dan is dat Lula wel."
Bolsonaro houdt lippen stijf op elkaar
De kiescampagne verliep uiterst gespannen en zelfs gewelddadig. En dé grote vraag die velen zich stellen, is of Bolsonaro zijn nederlaag wel zal aanvaarden. Er wordt zelfs gevreesd voor een scenario zoals in de Verenigde Staten, waarbij aanhangers van Donald Trump begin 2021 het Amerikaanse parlementsgebouw bestormden. Maar voorlopig hult Bolsonaro zich in stilzwijgen. Correspondent Jurna: "Hij heeft zich naar het schijnt thuis opgesloten met zijn familie. Op sociale media hebben een aantal van zijn kopstukken laten weten dat "de democratie zo werkt", met andere woorden zij lijken de overwinning van Lula te aanvaarden."
Bolsonaro zou zich thuis met zijn familie opgesloten hebben
correspondent Nina Jurna in "De ochtend"
Het duurt wel nog twee maanden voor Lula beëdigd wordt. De nieuwe president zal pas de eed afleggen op 1 januari 2023.
Reacties en felicitaties
Op Twitter komen de eerste reacties binnen. De Franse president Emmanuel Macron heeft Lula gefeliciteerd en zegt dat "dit een nieuwe pagina is in de geschiedenis van Brazilië". Amerikaans president Joe Biden kijkt ernaar uit om samen te werken met collega Lula. Justin Trudeau ziet dan weer mogelijkheden voor hun gedeelde interesses. De Canadese premier doelt daarmee op het beschermen van het milieu. EU-vertegenwoordiger Josep Borell spreekt over "vredevolle en goed georganiseerde verkiezingen" en hoopt de relaties tussen Brazilië en Europa te versterken. De Argentijnse president Alberto Fernández verwelkomt een nieuw tijdperk: "Je hebt meteen een partner om mee samen te werken en om te dromen van een goed leven voor onze mensen."
