Ziektebriefje voor 1 dag (deels) afgeschaft, groen licht voor basispakket energie: dit heeft de Kamer nog voor het herfstreces goedgekeurd

De Kamer heeft het licht op groen gezet voor het basispakket energie waardoor consumenten in november en december een tegemoetkoming krijgen voor gas en elektriciteit. De federale regering besliste daartoe al in september om de hoge energiefacturen te helpen compenseren. Het gaat om een bedrag van 135 euro voor gas en 61 euro voor elektriciteit per maand voor de maanden november en december.

Iedereen met een variabel energiecontract of met een vast contract dat dateert van na 30 september vorig jaar krijgt dat basispakket, al moeten er boven een bepaalde inkomensdrempel wel belastingen op worden betaald. Tweede verblijven komen niet in aanmerking. De toekenning van de bedragen verloopt automatisch via de factuur. 

Ook mensen met een collectieve meter, bijvoorbeeld in oude appartementsgebouwen, zullen het basispakket kunnen krijgen. Voor het sociaal tarief vallen die consumenten nu nog uit de boot, maar voor het basispakket zullen de huishoudens met een collectieve aansluiting een premie kunnen aanvragen voor hetzelfde bedrag, naar analogie met de stookoliecheque voor wie met mazout verwarmt. Om de anomalie met het sociaal tarief op te lossen werkt minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) naar eigen zeggen snel een voorstel uit.

Volgens het kabinet van de minister wordt alles in het werk gesteld om de tekst zo snel mogelijk in het Staatsblad te publiceren zodat alles op tijd in werking kan treden. Intussen heeft de regering al beslist om het basispakket te verlengen tot het einde van de winter. Die verlenging moet nog worden goedgekeurd in het parlement.

Samen met het energiepakket heeft de Kamer groen licht gegeven aan een wetsvoorstel van de socialisten waardoor het deel van het loon waarop geen loonbeslag mag worden gelegd, tijdelijk met 20 procent wordt verhoogd. Dat geldt tot eind dit jaar. 

De drempels voor de inbeslagneming worden ook vervroegd geïndexeerd dit jaar. Die indexaanpassing gebeurt normaal gezien maar een keer per jaar, maar daardoor zijn de begrenzingen niet mee gestegen met de energieprijzen.

Ook goedgekeurd: het wetsontwerp waardoor werkgevers die in financiële problemen dreigen te komen door de hoge energieprijzen, uitstel van betaling van RSZ-bijdragen kunnen krijgen voor het derde en vierde kwartaal van dit jaar en het eerste kwartaal van volgend jaar.

De maatregel is te vergelijken met die die ook al ten tijde van de coronacrisis bestond. Zo wil Vivaldi het mogelijk maken dat bedrijven afbetalingsplannen met de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid kunnen afspreken. Dat moet voorkomen dat ze met liquiditeitsproblemen te maken krijgen. 

De tekst laat de mogelijkheid om de maatregel via KB te verlengen als de energiecrisis aanhoudt. Minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (Vooruit) verwacht echter dat dan sprake zal zijn van een ruimer pakket maatregelen.

Het ventilatieplan voor alle publiek toegankelijke plaatsen heeft ook groen licht gekregen. Dat moet de binnenluchtkwaliteit in onder meer cafés, restaurants en theaters ten goede komen. Het plan moet een van de belangrijkste lessen uit de coronapandemie - het belang van gezonde binnenlucht - in de praktijk omzetten. 

Het wetsontwerp van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) voorziet onder meer de creatie van een label om bezoekers te informeren over de luchtkwaliteit en van een databank met informatie over de ventilatie- en luchtzuiveringsvoorzieningen. Dat zou in fases worden verplicht. 

Daarnaast worden er ook richtinggevende streefnormen vastgelegd, die overeenkomen met een bepaalde hoeveelheid verse lucht die aangevoerd moet worden per persoon. Tot slot is het de bedoeling om een platform rond binnenluchtkwaliteit op te richten om de kennis rond het onderwerp te verbeteren en risicosituaties te voorkomen. 

Wanneer het ventilatieplan in werking treedt, is nog niet helemaal duidelijk. Het is de bedoeling om de komende maanden vast te leggen welke sectoren in aanmerking komen en de details van het plan uit te werken.

Het ziektebriefje voor 1 dag wordt gedeeltelijk afgeschaft. Werknemers van bedrijven met meer dan 50 medewerkers zullen drie keer per jaar afwezig kunnen zijn wegens ziekte zonder medisch getuigschrift. De maatregel moet de administratieve last voor huisartsen beperken. 

Dat het ziektebriefje voor één dag deels verdwijnt betekent niet dat er geen controle meer kan zijn, benadrukte minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) eerder: de werkgever kan nog altijd vragen dat een werknemer hem belt en de reden voor afwezigheid toelicht. 

De inperking van het ziektebriefje maakt deel uit van een ruimer pakket van maatregelen bedoeld om langdurig zieken vlotter opnieuw naar werk toe te leiden. Zo komt er een hervorming van de re-integratietrajecten voor langdurig zieken, een systeem dat nu geregeld misbruikt wordt om mensen aan de deur te zetten wegens medische overmacht. 

Werkgevers die een beroep willen doen op medische overmacht om tot ontslag over te gaan, zullen een nieuwe procedure moeten opstarten. Bovendien moeten ze minstens negen maanden wachten en mag er geen re-integratietraject lopen.

Studenten, tijdelijk werklozen, gepensioneerden en werknemers in een verlofstelsel zullen vlotter ingezet kunnen worden in de zorg. Het wetsontwerp van de regering daarover heeft groen licht gekregen.

De zorgsector kampt al jaren met een personeelstekort. Er is onvoldoende aanbod op de arbeidsmarkt waardoor vacatures open blijven staan en er is een toegenomen uitstroom van werknemers, onder meer door meer ziekteverzuim. De regering besliste daarom afgelopen zomer om een pakket noodmaatregelen in te voeren. De meeste daarvan waren al van toepassing tijdens de coronapandemie. 

Het gaat onder meer om de neutralisering van het aantal uren dat jobstudenten in de zorg presteren, zodat die niet meer mee tellen voor het maximale aantal uren studentenarbied op jaarbasis. Daarnaast kunnen tijdelijk werklozen, werklozen met bedrijfstoeslag en werknemers in loopbaanonderbreking, tijdskrediet of thematisch verlof aan de slag in de zorg met behoud van een deel van hun uitkering. Gepensioneerden kunnen dan weer nog steeds een loon uit de zorg onbeperkt cumuleren met hun pensioen, en de maximale vergoeding voor vrijwilligers wordt opgetrokken. 

Nieuw is dat een gepensioneerde vrijgesteld wordt van socialezekerheidsbijdragen voor het loon dat in de zorgsector wordt verdiend. Dat moet meer gepensioneerden aansporen aan de slag te gaan in ziekenhuizen of andere zorginstellingen. De cumul met het pensioen leidt er nu immers toe dat het inkomen zwaarder wordt belast. 

De maatregelen zijn tijdelijk, tot eind dit jaar, al kunnen ze wel met zes maanden worden verlengd. Het is de bedoeling dat de regering op langere termijn meer structurele maatregelen voorziet.

Het zogenaamde recht om vergeten te worden, dat vandaag al bestaat voor de schuldsaldoverzekering voor wie ooit aan een ernstige ziekte heeft geleden, breidt uit naar de verzekering gewaarborgd inkomen. Dat heeft de plenaire vergadering van de Kamer unaniem goedgekeurd.

Een verzekering gewaarborgd inkomen vergoedt het inkomensverlies ten gevolge van arbeidsongeschiktheid. Mensen met een chronische aandoening of ex-kankerpatiënten ondervinden nu moeite om zo'n verzekering af te sluiten, of moeten een hoge bijpremie betalen.

Door de nieuwe regel mag de verzekeraar bij de risicobeoordeling geen rekening meer houden met medische aandoeningen waarvoor de behandeling succesvol is beëindigd, en met een aantal chronische aandoeningen die onder controle zijn.

Ook de termijnen worden aangepast. Die inkorting wordt nu definitief via een wetsvoorstel van Open VLD goedgekeurd. Zo wordt de termijn verkort van 10 naar 5 jaar. Dat gaat al vanaf 1 januari 2023 in voor mensen die hun kankerdiagnose kregen toen ze jonger waren dan 21 jaar. Voor latere gevallen zal de termijn eerst worden ingekort tot 8 jaar. Vanaf 2025 telt ook voor hen de periode van vijf jaar.

Ongeveer 17.000 meewerkende echtgenoten van zelfstandigen, voornamelijk vrouwen, krijgen toegang tot het minimumpensioen. Partners - gehuwd of wettelijk samenwonend - van zelfstandigen die minstens 90 dagen per jaar meewerken in de zaak en geen andere inkomsten hebben krijgen het statuut van meewerkende echtgenoten. Sinds 2005 kunnen zij ook pensioenrechten opbouwen, maar voor veel oudere meewerkende partners kwam dat te laat, omdat ze niet voldoende loopbaanjaren op de teller hebben staan om een minimumpensioen te kunnen krijgen. 

Het wetsontwerp van Clarinval past de referteperiode voor de berekening aan, waardoor de meewerkende echtgenoten geboren tussen 1956 en 1968 nu wel in aanmerking zullen komen voor het minimumpensioen. Het gaat om 17.326 mensen, aldus de minister. De maatregel treedt in werking voor alle pensioenen die vanaf 1 januari 2023 ingaan.

Nieuwe treinstellen moeten voortaan minimum 8 plaatsen voor fietsen hebben. Dat heeft de plenaire vergadering van de Kamer unaniem beslist. Het gaat om de omzetting van een Europese richtlijn in Belgische wetgeving, al is België volgens minister van Mobiliteit Georges Gilkinet (Ecolo) wel ambitieuzer dan wat Europa vraagt. Europa legt er 4 op.

Dat moet ook extra plaats vrijmaken voor personen met een beperkte mobiliteit, omdat de fietsen niet langer de plaatsen innemen van bijvoorbeeld rolstoelen. Daarnaast krijgt het stations- en treinpersoneel ook een opleiding om beter tegemoet te komen aan de noden van minder mobiele mensen.

Slachtoffers van intrafamiliaal geweld kunnen binnenkort niet meer worden verplicht deel te nemen aan bemiddeling. Vandaag kan een rechter een bemiddeling opleggen indien hij meent dat verzoening tussen beide partijen mogelijk is, bijvoorbeeld in het kader van een echtscheidingsprocedure, en dat zelfs op vraag van slechts één van beide partijen.

De PS vond het echter niet kunnen dat een bemiddeling kan worden bevolen wanneer sprake is van intrafamiliaal geweld. De praktijk leert immers dat een dergelijke verplichte bemiddeling de geweldplegers er vaak toe in staat stelt hun slachtoffers onder druk te zetten, met onbillijke akkoorden tot gevolg, aldus de Franstalige socialisten. Bovendien kan de confrontatie met de agressor een zware psychologische impact hebben op het slachtoffer.