Het verhaal van Chantal Janssens uit Weelde (Ravels) leidt tot veel ophef. Zij zag 100.000 euro van haar rekening verdwijnen door "spoofing", een vorm van oplichting. Slechts 30.000 euro kon gerecupereerd worden. Staatssecretaris voor Consumentenbescherming Eva De Bleeker (Open VLD) roept banken op een speciaal profiel in het leven te roepen om spoofing tegen te gaan. Bankenfederatie Febelfin is bereid om hierover in overleg te gaan.
Na "spoofing"-verhaal waarbij Chantal 100.000 euro zag verdwijnen: wat kan of moet jouw bank doen om oplichting tegen te gaan?
Een 'traag banken'-profiel, dat is wat staatssecretaris De Bleeker voorstelt. Via dit profiel laat je aan je bank weten dat er geen grote bedragen van je rekening mogen gaan. "Dankzij strenge daglimieten wordt het voor oplichters een pak minder interessant om toe te slaan", zegt De Bleeker (Open VLD).
De bedoeling zou dan zijn dat je als klant alleen via een bankkantoor of bankautomaat de betaallimiet kan verhogen. Volgens De Bleeker wordt oplichting op die manier niet helemaal de wereld uit geholpen, maar kunnen er wel flink wat menselijke drama's vermeden worden.
Bereikbaarheid
Het is niet de eerste keer dat staatssecretaris De Bleeker de banksector oproept om maatregelen te nemen. Dat gebeurde vorig jaar ook al - toen kregen banken de vraag om werk te maken van hun bereikbaarheid voor klanten. Toch zijn er op dat vlak nog stappen te zetten.
"Veel banken hebben nu al een hoge bereikbaarheidsgraad. Febelfin (Belgische bankenfederatie) heeft beloofd dat dit voor alle banken het geval zou zijn, maar dat is jammer genoeg nog niet helemaal het geval. We vragen het daarom nog een laatste keer vriendelijk aan Febelfin om hier werk van te maken. Anders gaan we dit wettelijk moeten verplichten", zegt staatssecretaris Eva De Bleeker (Open VLD).
Hoe reageren de banken?
"Die oproep van de staatssecretaris hebben we vorig jaar meteen in handen genomen", zegt Isabelle Marchand van Febelfin. "We hebben dus wel degelijk inspanningen geleverd, want vandaag is 90 procent van de banken 24u/24u bereikbaar, dan hebben we het over de grootbanken en de middelgrote banken. Ook kan je op de website van Cardstop zien hoe je banken altijd kunt bereiken." Dat nog niet álle banken die 24u-bereikbaarheid hebben, wijt Marchand aan operationele kwesties.
24u bereikbaar, wat betekent dat concreet?
Volgens Isabelle Marchand van Febelfin zijn er verschillende manieren waarmee de bereikbaarheid overeenstemt. "Het gaat dan voornamelijk om de mogelijkheid om gedurende 24 uur je mobiele app te blokkeren in geval van fraude en twijfel. Net zoals dat met Cardstop geldt voor je bankkaart. Dat kan telefonisch, of via de app zelf. Het verschilt ook van bank tot bank. "Als je geconfronteerd wordt met online fraude, bel je in eerste instantie best met Cardstop. De medewerker van Cardstop zal je dan ook vertellen om zeker ook je bank te contacteren om ook je mobiele applicatie te laten blokkeren."
Febelfin 'neemt ook nota' van het voorstel van staatssecretaris De Bleeker om een 'traag banken'-profiel in het leven te roepen. "We zijn bereid om met haar en haar kabinet hierover in dialoog te gaan. Pas daarna kunnen we uitspraken doen over de haalbaarheid van dit voorstel", zegt Marchand.
Ligt verantwoordelijkheid bij banken... of klanten?
Eerder vandaag stelde professor consumentenrecht Reinhard Steennot (UGent) dat de juridische verantwoordelijkheid bij oplichting te vaak bij het slachtoffer komt te liggen. “Men kan veel problemen vermijden door een controle in te voeren tussen enerzijds het rekeningnummer en anderzijds de naam van de begunstigde. Als daartussen geen match is, zou de bank de verrichting kunnen tegenhouden.”
75 procent van de geslaagde overschrijvingen via phishing worden door de banksystemen gedetecteerd of gerecupereerd.
Isabelle Marchand - Febelfin
Isabelle Marchand vindt dat er sowieso nu al een grote verantwoordelijkheid bij de banken ligt. En dat de banken die verantwoordelijkheid ook opnemen. "75 procent van de geslaagde overschrijvingen via phishing worden door de banksystemen gedetecteerd of gerecupereerd. Dus op dat vlak leveren de banken echt wel een inspanning", vindt Marchand.
Al deze maatregelen ten spijt, worden ook de oplichters steeds inventiever, zoals het verhaal van Chantal uit Weelde aantoont. "Ze spelen in op de actualiteit, zoals je ziet met de energiecrisis. Wat maakt dat we behalve bereikbaarheid ook moeten sensibiliseren."
"In het geval van dit spoofing-verhaal van Chantal is het ook belangrijk dat je bank je nooit om persoonlijke informatie zal vragen via telefoon of via mail, zelfs al doet de persoon aan de andere kant van de lijn zich voor als een bankmedewerker. We gaan ook nooit vragen om geld over te schrijven naar een specifiek rekeningnummer dat dan 'kluisrekeningnummer' wordt genoemd", zegt Marchand.


