In de hoofdstad Bogota heeft Gustavo Petro de eed afgelegd als nieuwe president van Colombia. Ex-guerrillastrijder Petro won in juni de verkiezingen en is nu dus officieel de eerste linkse president ooit van het Zuid-Amerikaanse land. In zijn inauguratietoespraak beloofde Petro om het gepolariseerde land te verenigen, de ongelijkheid en klimaatverandering aan te pakken en het vredesakkoord met de FARC-rebellen uit te voeren.
Ex-guerrillastrijder legt eed af als eerste linkse president van Colombia: "Ik wil een sterk, rechtvaardig en verenigd Colombia"
Mick Menu
Gepubliceerd:
Petro werd zondagmiddag op het Bolivar-plein in Bogota beëdigd door Roy Barreras, de voorzitter van de Senaat. De ceremonie werd bijgewoond door meer dan 100.000 aanwezigen, onder wie de Spaanse koning Felipe VI, heel wat Latijns-Amerikaanse presidenten en andere Colombiaanse notabelen.
Petro haalde het in juni met een uitgesproken progressief programma van zijn tegenstander Rodolfo Hernández. Nu mag hij zich dus officieel de eerste linkse president van Colombia noemen. Het Zuid-Amerikaanse land is van oudsher conservatief. De sociale kloof is er groot, maar tot nu toe had de linkse politiek een slechte reputatie vanwege de associatie met gewelddadige guerrillagroepen die al decennia lang terreur zaaien. In Colombia vochten jarenlang linkse rebellengroepen, zoals de FARC, ELN en M-19, tegen voornamelijk rechtse regeringen.
Guerrillabeweging M-19, waarvan Petro lid was, legde in 1990 de wapens neer en vormde zichzelf om tot een politieke partij. Petro stapte mee in de politiek, maar ging al snel in ballingschap, onder andere in België, nadat verschillende ex-rebellen die in de politiek gestapt waren, vermoord werden. Eind jaren 90 keerde hij terug naar Colombia en was hij onder meer enige tijd burgemeester van de hoofdstad Bogota. Na twee eerdere mislukte presidentscampagnes (in 2010 en 2018) komt Petro nu toch aan de macht.
Polarisatie, ongelijkheid en armoede bovenaan de agenda
De nieuwe president erft een sociaal en politiek instabiel land. Iets meer dan een jaar geleden vonden nog grote volksprotesten plaats, naar aanleiding van een geplande belastingshervorming van toenmalig president Ivan Duque. Bij confrontaties met de ordetroepen vielen toen tientallen doden en honderden gewonden. Het protest was illustratief voor de groeiende polarisatie, ongelijkheid en armoede in het land.
De uitdagingen waar we als natie mee geconfronteerd worden, vereisen een periode van eenheid en consensus
Gustavo Petro, de nieuwe president van Colombia
In zijn inaugurele rede riep Petro daarom op tot eenheid. "Ik wil geen twee samenlevingen. Ik wil een sterk, rechtvaardig en verenigd Colombia. De uitdagingen waar we als natie mee geconfronteerd worden, vereisen een periode van eenheid en consensus."
Uitvoering van vredesakkoord met FARC-rebellen
Daarnaast beloofde Petro de mislukte vredesonderhandelingen met de rebellen van het Nationale Bevrijdingsleger (ELN) nieuw leven in te blazen en het vredesakkoord met de FARC-rebellen uit 2016 uit te voeren.
In 2016 sloot de toenmalige president Juan Manuel Santos een vredesakkoord met de rebellen van de FARC, op dat moment de grootste actieve guerrillabeweging van het land. In ruil voor onder meer sociale en landhervormingen en de mogelijkheid om politiek actief te kunnen zijn, legden de FARC-rebellen na ongeveer 60 jaar strijd de wapens neer. Maar onder Santos' opvolger Duque sleepte de uitvoering van het akkoord jarenlang aan, met als gevolg dat sommige ex-rebellen opnieuw de wapens opnamen en het geweld weer toenam.
Petro wil de dialoog tussen de overheid en de gewapende bendes opnieuw opstarten. In ruil voor strafvermindering kunnen leden informatie geven over de drugshandel. Een deal die gewapende groepen zouden moeten accepteren, aldus Petro. "We roepen al degenen die gewapend zijn op om hun wapens in het verleden te laten en om juridische voordelen te accepteren in ruil voor vrede."
De "war on drugs" heeft gefaald
Petro riep ook op tot een nieuwe internationale strategie om de drugshandel aan te pakken. De door de VS geleide war on drugs heeft volgens hem zwaar gefaald en heeft gedurende 40 jaar geleid tot een miljoen doden in Latijns-Amerika en jaarlijks zo'n 70.000 Noord-Amerikanen die door een overdosis om het leven komen.
Petro maakte ook bekend dat Colombia zou overgaan op een duurzame economie, zonder kolen of olie. Petro vindt dat de klimaatverandering internationaal bestreden moet worden en dat vooral landen die de meeste broeikasgassen uitstoten hun verantwoordelijkheid moeten nemen.
De nieuwe minister van Financiën, Jose Antonio Ocampo, stelt maandag een belastingshervorming ter waarde van 5,8 miljard dollar voor, die vooral de belastingen op grootverdieners zou verhogen. Die extra budgetten moeten helpen om enkele grootschalige sociale hervormingen te financieren, zoals het bestrijden van honger, gratis openbaar universitair onderwijs en veranderingen in de gezondheidszorg en pensioenregeling.
Naast de eerste linkse president viel er ook nog een andere primeur te noteren. De nieuwe vicepresident Francia Marquez, een milieuactiviste en voormalig huishoudster, is de eerste Afro-Colombiaanse vrouw die die functie zal bekleden.
