Een groep experts van de Verenigde Naties zegt over stevig bewijs te beschikken dat het Rwandese leger de afgelopen maanden wel degelijk betrokken is geweest bij het bloedige conflict in het oosten van Congo. Dat staat in een vertrouwelijk rapport dat de persagentschappen Reuters en AFP hebben kunnen inkijken. Tot nu toe heeft Rwanda elke beschuldiging ontkend dat het betrokken zou zijn bij het aanslepende conflict.
VN-experts vinden bewijzen voor betrokkenheid Rwanda in oorlog in Oost-Congo
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
De gevonden bewijzen slaan op de periode november 2021-juli 2022. Sinds eind vorig jaar is de gewapende rebellengroep M23 weer actief in Oost-Congo. In 2012 en 2013 namen die al eens een groot deel van de provincie noord-Kivu in, waarbij zelfs de hoofdstad Goma bezet, een stad van 1 miljoen inwoners, een tijdje werd ingenomen.
De zogenoemde Mouvement du 23-Mars (M23) beweert de belangen van de Congolese Tutsi's in het oosten van Congo te verdedigen, maar wordt ook beschouwd als een antenne van het Rwandese Tutsi-regime. Het VN-rapport heeft het over stevig bewijsmateriaal dat aantoont dat het Rwandese leger betrokken is geweest bij militaire operaties in het gebied rond Rutshuru, enkele tientallen kilometer ten noorden van Goma. Het Rwandese leger heeft niet alleen aanvallen van de M23-rebellen gecoördineerd, maar heeft ook wapens aan de rebellengroep geleverd.
Het bewijsmateriaal bestaat onder meer uit foto's van Rwandese militairen in een M23-kamp, dronebeelden van honderden soldaten die marcheren in de buurt van de Rwandees-Congolese grens en videobeelden van M23-strijders in uniformen die verdacht veel op Rwandese legeruniformen lijken.
Vooral sinds mei zijn de M23-rebellen volop in de aanval gegaan tegen het Congolese leger, dat niet in staat is gebleken de aanvallen af te slaan. Meer dan 70.000 burgers zijn door het oplaaiende geweld op de vlucht geslagen.
Het oorlogsgeweld leidt tot spanningen tussen de Congolese en de Rwandese regering. Eind mei besliste de Congolese regering zelfs om de vluchten van de Rwandese luchtvaartmaatschappij RwandAir op te schorten. Kinshasa beschuldigt de Rwandese regering ervan dat ze de rebellenbeweging M23 in Oost-Congo steunt, maar het regime van president Paul Kagame ontkent elke betrokkenheid.
Rwanda heeft nog niet gereageerd op het nieuwe VN-rapport.
Uitzichtloos conflict
Het conflict in Oost-Congo sleept al decennia aan en is mede het gevolg van de volkenmoord van 1994 in Rwanda. Die leidde tot een massale vluchtelingenstroom van Rwandese Hutu's, die vreesden voor hun leven na de machtsovername door de Tutsi's in Kigali.
Het regime van Paul Kagame beschouwt de Hutu-vluchtelingen in Oost-Congo als een permanente bedreiging en gebruikt dat als voorwendsel om tussenbeide te komen in het sowieso al instabiele Congo, waar de regering in Kinshasa vooral in machteloosheid lijkt te grossieren.
Meegenomen is dat allerlei lokale krijgsheren zich met de steun van Rwanda tegoed kunnen doen aan de bodemrijkdommen in Oost-Congo. Op die manier verzekeren ze zich van de nodige inkomsten om wapens aan te kopen en hun macht te bestendigen. En zo lijkt het conflict in Oost-Congo uitzichtlozer dan ooit.
