De Vlaamse regering heeft een akkoord bereikt over de invoering van centrale toetsen. De "Vlaamse Toetsen" zullen vanaf 2024 stapsgewijs ingevoerd worden op vier momenten: het vierde leerjaar, het zesde leerjaar, het tweede jaar secundair en het zesde jaar secundair. Volgens Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) moeten de centrale toetsen helpen om "de onderwijskwaliteit in de gaten te houden".
Minister Weyts koestert al langer plannen voor een systeem met Vlaamse, centrale toetsen. "Voor sommigen is dit een revolutie, maar in de rest van de wereld is dit een vanzelfsprekendheid", zo zei Weyts op de persconferentie na afloop van de ministerraad.
Minister Weyts verwijst naar de druk op de onderwijskwaliteit en het feit dat Vlaanderen het al een tijd minder goed doet in internationale onderzoeken. Steeds meer leerlingen halen de minimumdoelstellingen niet.
"Vandaag zijn we sterk afhankelijk van buitenlandse onderzoeken. Maar we willen zelf de vinger aan de pols houden", legt Weyts uit. Centrale toetsen zijn volgens de N-VA-minister een ideaal instrument om de onderwijskwaliteit in de gaten te houden. Het systeem moet scholen ook toelaten "om zich te vergelijken met vergelijkbare scholen" en geeft leerlingen en ouders een zicht op de evolutie van individuele leerlingen.
Timing
Concreet is het de bedoeling om in 2023 te starten met een soort test, een kalibratie bij duizenden leerlingen. Vanaf 2024 komen eerst het vierde leerjaar en het tweede jaar secundair aan bod. De jaren nadien wordt dat aangevuld met ook toetsen in het zesde leerjaar en het zesde middelbaar.
Om het fenomeen van teaching to the test tegen te gaan, is het de bedoeling testen te ontwikkelen waar leerlingen inzicht en redeneervermogen voor nodig hebben: je kan je er dus niet op voorbereiden door uren invulboekjes in te vullen of door bepaalde oefeningen te drillen.
Wat gebeurt er met de resultaten van de toetsen? Elke school krijgt inzage in de resultaten, zodat zij zich eventueel kunnen vergelijken met soortgelijke scholen. De klassenraad mag de resultaten gebruiken als een extra element bij de evaluatie van leerlingen, al mogen ze ook niet als enige evaluatie gebruikt worden. De resultaten worden nergens openbaar gepubliceerd. Scholen mogen hun resultaten ook niet zelf publiceren, bijvoorbeeld om reclame te maken. Er mogen geen ranglijstjes opgemaakt worden.
Reacties
GO!, het gemeenschapsonderwijs, reageert tevreden op de beslissing van de Vlaamse regering omdat de Vlaamse Toetsen toelaten om de kwaliteit van de scholen in de gaten te houden.
Het katholiek onderwijs was geen voorstander van de centrale toetsen omdat ze vrezen dat er ranglijsten gaan komen van scholen. Katholiek Onderwijs Vlaanderen wil de beslissing van de Vlaamse regering nu eerst grondig bestuderen voor ze reageren.
