Twaalfjarigen scoren slechter voor wiskunde en ICT, Onderwijsminister Weyts: "Resultaten zijn alarmerend"

In mei vorig jaar werden er bij 6.163 leerlingen van het zesde leerjaar in 230 scholen peilingstoetsen wiskunde afgenomen. Zulke toetsen moeten aangeven in welke mate de leerlingen de eindtermen beheersen. Minder goed dan andere jaren, zo blijkt. Want de leerlingen scoorden globaal gezien slechter voor wiskunde dan bij de vorige peilingen in 2016 en 2009.

Er werden in totaal 21 toetsen afgenomen, waarvan 13 in de categorie "Getallenleer en Bewerkingen" en 8 in het domein "Metend rekenen en Meetkunde". "Op slechts 5 van de 21 toetsen haalt minstens 75 procent de minimumdoelen voor wiskunde. Op 6 toetsen haalt de helft of nog minder dan de helft van de leerlingen de minimumdoelen", klinkt het bij de onderzoekers. 

Minder dan de helft slaagt er dus in een percentage te berekenen of cijfers te vermenigvuldigen. Ook inhoud en oppervlakte berekenen is moeilijk voor de gemiddelde leerling. 

Wel merken de onderzoekers verschillen tussen de leerlingen. "Leerlingen met een schoolse achterstand, leerlingen met dyslexie of dyscalculie en leerlingen die extra zorg krijgen doen het slechter voor wiskunde. Jongens, leerlingen die thuis enkel Nederlands spreken, leerlingen met een hogere sociaal-economische status en kinderen van ouders die positief staan ten opzichte van wiskunde, doen het dan weer beter."

Volgens Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) is er in de resultaten van de peiling een vertekening door corona. "We betalen een prijs voor de collectieve schoolsluitingen”, aldus Weyts. Al mag dat volgens de minister geen excuus zijn. “Wiskunde zou basiskennis moeten zijn. Deze peiling is nog slechter dan 2016 en die peiling was op zich ook al slecht. We moeten deze resultaten ernstig nemen."

Volgens onderzoekster Mieke Goos van de KU Leuven heeft de coronacrisis wel degelijk een impact op de resultaten. Maar schort er ook iets aan de kwaliteit van sommige leerkrachten. "We zien in het lager ondewijs soms leerkrachten die niet het juiste diploma hebben. We moeten ook in de lerarenopleiding best wat tijd steken in de remediëring van de inhouden van studenten. Zij komen zelf met tekorten op wiskunde bij ons binnen of studeren zelfs af met tekorten op wiskunde. Daar zit misschien ook een pijnpunt."

Daarnaast is er volgens Goos nog een andere verklaring voor de minder goede resultaten. Volgens haar wordt er te veel gedifferentieerd. "Begeleiding op niveau is leuk, maar het jammere is dat we soms de kern van de zaak vergeten. De goede wiskundedidactiek vraagt om samen met leerlingen vanuit een wiskundig probleem die denkstappen te zetten. En die denktijd samen is de laatste vijf jaar naar de achtergrond verdrongen." 

Weyts wil nu de "Vlaamse Toetsen" uitrollen om zo de leerwinst van élke leerling in kaart te brengen. "Als we weten waar welke problemen zitten, kunnen we veel beter en veel sneller ingrijpen." Daarnaast pleit hij voor een nog sterkere focus op wiskunde én Nederlands in het basisonderwijs. "Dit zijn twee cruciale vakken waar heel veel andere vakken op voortbouwen", aldus de onderwijsminister. 

De minister zou volgens Goos ook meer wiskunde-experten naar de derde graad lager onderwijs moeten halen. "Mensen die er echt voor kiezen zich in wiskunde te specialiseren zodat ze sterker geschoold zijn op wiskundig didactisch vlak. Dat kan bijvoorbeeld via allerlei navormingen."

Naast de peilingstoetsen rond wiskunde werden ook de ICT-vaardigheden van 447 zesdejaars uit 83 scholen bevraagd. Ook die vaardigheden kunnen nog beter. "Leerlingen slagen er bijvoorbeeld wel in om digitale informatie op te zoeken, maar doen het minder goed als het gaat om het selecteren van het correcte zoekresultaat", klinkt het in het onderzoek. Ook daar is dus een inhaalbeweging nodig. "We investeren ongeveer een half miljard in een Digisprong, ook in het basisonderwijs, zodat scholen nog beter kunnen inzetten op ICT-vaardigheden", besluit de minister.