Opvallend: oud-kolonel uit kritiek op Russische staatszender, "Raketten op Finland richten? Lachwekkend"

De Russische staatszenders staan bekend als hoekstenen van de Russische propagandamachine over de oorlog in Oekraïne. Maar af en toe duikt een kritische stem op, zoals afgelopen vrijdag toen oud-kolonel Michail Chodarjonok te gast was en het woord nam. Beelden daarvan circuleren nu volop op sociale media.

Hij schetst een somber beeld van de oorlog in Oekraïne. Zo laakt hij onder meer de berichtgeving in Rusland over het verlies aan moreel in het Oekraïense leger. "Dat klopt helemaal niet. Er zijn natuurlijk individuele gevallen, maar we moeten naar het hele plaatje kijken en dat is dat Oekraïne in staat is om 1 miljoen mensen te mobiliseren."

Een realiteit waarmee Rusland maar beter rekening kan houden, zegt Chodarjonok. Want niet of een leger uit beroepssoldaten bestaat, bepaalt het professionalisme ervan, wel de persoonlijke opleiding, benadrukt hij.  Hij wijst ook op de financiële steun en moderne wapens uit het Westen voor zo'n uitgebreid leger.

"Dus een miljoen gewapende militairen moeten we als een realiteit zien in de zeer nabije toekomst. We moeten daarmee rekening houden in onze operationele en strategische berekeningen, namelijk dat de situatie voor ons erger zal worden." Bovendien lijken de Oekraïners te willen vechten tot de laatste man, voegt hij eraan toe. "Ze zijn bereid om hun leven te riskeren voor hun ideeën."

Ook de Russische houding tegenover de NAVO en de uitbreiding ervan, neemt hij op de korrel. "Als we zo verder doen, zal de realiteit van de geschiedenis ons vroeg of laat zo hard raken dat we niet weten wat ons is overkomen."

Chodarjonok stelt dat zijn land zeker niet moet dreigen met het plaatsen van raketten in de richting van Finland (een buurland van Rusland dat lid wil worden van de NAVO, red.). "Dat is lachwekkend." Chodarjonok wijst er de Russische kijkers op dat hun land geopolitiek volledig geïsoleerd is. "Dat is het belangrijkste gebrek in onze politieke en militaire situatie. Ook al willen we dat niet toegeven, bijna de hele wereld is tegen ons. En het is die situatie die we moeten rechtzetten."

De presentatrice trekt zijn standpunt vervolgens in twijfel en vraagt zich af welke houding Rusland dan wel had moeten aannemen. "Er zijn toch nog bondgenoten, zoals India en China? Daar wonen meer mensen dan in al die andere landen."

De tussenkomst van de oud-kolonel is opvallend, Russische staatszenders staan erom bekend de visie van het Kremlin klakkeloos (of met enige druk) over te nemen. Dat iemand zo openlijk kritiek kan uiten, betekent echter niet dat het Kremlin de zender niet meer onder controle heeft. 

Op die manier wil de zender allicht aan de kijkers duidelijk maken dat verschillende meningen bij hen aan bod kunnen komen, zegt VRT NWS-journalist en Rusland-kenner Jan Balliauw. "Ze zullen gemerkt hebben dat die afwijkende meningen aan het rondgaan zijn en spelen daar op die manier op in."

Maar tegelijk wil dat zeker niet zeggen dat de uitspraken van de oud-kolonel representatief zijn voor wat er in Rusland aan het gebeuren is. "Die talkshows nodigen wel vaker zogenoemde roeptoeters uit, mensen met extreme ideeën." 

Toch valt het Balliauw op dat er meer en meer kritische geluiden opduiken, vooral via blogs op het sociale netwerk Telegram, die erop wijzen dat het toch niet zo goed gaat met de oorlog in Oekraïne. Zo stelde Igor Girkin, als oud-minister van Defensie van de zelfverklaarde pro-Russische Volksrepubliek Donetsk toch niet de minste, openlijk dat de verovering van de Donbas mislukt is.

"Er begint duidelijk kritiek te komen op de manier waarop de oorlog gevoerd wordt. Dat wil daarom niet zeggen dat die mensen willen dat Rusland zich terugtrekt. Integendeel. Ze verwijten het leger dat het de oorlog slecht aanpakt. Ze willen net dat Rusland nog harder optreedt en de oorlog wint."