Morgen start in Antwerpen een rechtszaak tegen 3M. Een gezin dat vlak bij de 3M-vestiging in Zwijndrecht woont, eist een schadevergoeding omwille van extreem hoge PFOS-waarden in het bloed. Ze willen ook een optie om later nog een compensatie te kunnen vragen als de financiële schade of gezondheidsproblemen groter blijken dan vandaag geweten is. De zaak moet de weg effenen voor rechtszaken van andere omwonenden, zegt de advocaat van het gezin in "De ochtend".
Zwijndrechts gezin dagvaardt 3M wegens PFOS in bloed: "Uitspraak kan richtinggevend zijn voor duizenden andere gezinnen"
Victor Van Driessche
Gepubliceerd:
Wat voorafging
De vervuiling door de chemische fabriek 3M kwam in juni vorig jaar aan het licht door de graafwerken voor de Oosterweelverbinding. In de grond op de werf werden hoge concentraties van de chemische stof PFOS gevonden, wat allerlei gezondheidsproblemen kan veroorzaken, mogelijk ook kanker.
Hoewel het probleem al jaren bekend was, werden pas vorig jaar voor het eerst maatregelen genomen. Op verschillende plekken wordt het eten van eieren van eigen kippen sindsdien afgeraden, zwangere vrouwen en kinderen moeten ook oppassen met groenten uit de eigen tuin.
"Het gaat over een gezin van vier personen met abnormaal hoge PFOS-waarden in het bloed", zegt advocaat Geert Lenssens. "Bij de vader gaat het om meer dan 1000 microgram per liter, bij de moeder over meer dan 700 en ook de kinderen hebben zeer hoge PFOS-waarden." Ter vergelijking: de norm van het Europees voedselagentschap ligt op 6,9 microgram per liter.
Het gezin woont al vijftien jaar in Zwijndrecht, in een gezinswoning met kippen en een moestuin op ongeveer één kilometer van de 3M-site waar tot begin deze eeuw PFOS werd geproduceerd. Ze stappen nu naar de rechter om een schadevergoeding te eisen van 3M.
Ook vragen ze dat het dossier levenslang heropend kan worden. "Het kan zijn dat de schadelijke gevolgen pas duidelijk worden binnen tien, twintig of dertig jaar", zegt Lenssens. "In dat geval moet het dossier steeds heropend kunnen worden."
Pilootprocedure
Het gezin maakt samen met honderden andere buren deel uit van het burgercollectief "Darkwater 3M". Zij probeerden eerder al stappen te zetten tegen 3M, maar de multinational liet toen weten niet bereid te zijn om met de buurtbewoners te spreken over een minnelijke schikking.
"Een echte class action, waarbij één organisatie duizend mensen verenigt in één groep en als één groep procedeert, kan niet in ons land", verduidelijkt Lenssens. "Je moet individueel procederen. Daarom opteren we voor een pilootprocedure met één gezin."
De bedoeling is dat de zaak het pad effent voor rechtszaken van andere omwonenden. "Strikt genomen is een rechter in ons land niet gebonden om te volgen wat een andere rechter zegt, maar deze zaak zal zeker en vast richtinggevend zijn", aldus Lenssens.
Burenhinder
Het gezin klaagt 3M aan voor "burenhinder" op basis van "foutloze aansprakelijkheid". Dat betekent dat er niet bewezen moet worden dat 3M fouten zou hebben gemaakt. Het gezin en de advocaten willen vooral dat de rechter vaststelt dat 3M verantwoordelijk is voor de PFOS-vervuiling in de buurt van de fabriek, dat het gaat om niet-aanvaardbare hinder en dat het bedrijf aansprakelijk is voor de schade die daaruit voortkomt.
Strikt genomen is een rechter in ons land niet gebonden om te volgen wat een andere rechter zegt, maar deze zaak zal zeker en vast richtinggevend zijn
Geert Lenssens, advocaat van het gezin
"Burgers moeten zelf naar de rechter gaan, dat zal niet voor hen gebeuren", zegt Lenssens. "Maar er zijn de verjaringstermijnen. En dat is een gevaar voor ieder in de omgeving, omdat de gevolgen zich pas op termijn zullen uiten. Daarom is het belangrijk dat we dit debat nu aangaan."
De zaak start morgen voor de vrederechter in het vijfde kanton in Antwerpen. Lenssens hoopt op een uitspraak binnen het jaar. "De zittingen zijn openbaar, dus het gaat om een publiek debat", besluit Lenssens. "Alle inwoners van Zwijndrecht en omgeving kunnen meevolgen. Ik denk wel dat dat interessant kan worden."
Zwijndrechts gezin daagt 3M voor de rechter: "Als 3M verliest kunnen ook andere gezinnen volgen"
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd: