Naar hoofdinhoud
Toegangshuisje tot een afgesloten atoomschuilkelder op de Antwerpse Kaaien

Antwerpen had 99 bunkers om te schuilen tijdens de Koude Oorlog: "Vooral om mensen te sussen"

In volle Koude Oorlog waren er 99 atoomschuilbunkers in en rond de haven van Antwerpen. De meeste zijn gesloopt, afgesloten of onder water gelopen. "Ze waren vooral bedoeld om de mensen te sussen want ze waren niet goed gebouwd", vertelt technisch ingenieur op rust Albert Himler.

Dennis van den Buijs
Gepubliceerd:

De hele wereld houdt zijn adem in voor de burgers in de schuilkelder onder het gebombardeerde theater in de Oekraïense stad Marioepol. Ook Antwerpen kende ooit zulke schuilkelders, bericht Het Laatste Nieuws vandaag. "Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog in 1954-1955 telde de Antwerpse haven 99 schuilbunkers", vertelt Albert Himler aan Radio 2 Antwerpen. De 85-jarige technisch ingenieur schreef in de jaren 80 verschillende boeken over de Antwerpse schuilkelders. 

"De bunkers waren zogezegd een antwoord op de Russische atoomdreiging. Maar dat was meer om de mensen te sussen. Die bunkers waren niet voorzien van een overdruksysteem of van enige filters. Eens je buitenkwam, zou je toch meteen sterven van de straling."

Beluister het hele verhaal van Albert Himler hieronder.

LUISTER

Antwerpen had 99 schuilkelders in de Koude Oorlog

Radio 2Radio 2 Antwerpen
5min

Vandaag zijn de meeste van de Antwerpse bunkers gesloopt, aangetast met betonrot of ondergelopen met grondwater. "Ze zijn niet meer toegankelijk en toegemetst omdat de Antwerpenaars ze op den duur als openbaar toilet gebruikten", zegt Himler. 

Wie goed kijkt op de Antwerpse Kaaien ziet de restanten nog. "Dat zijn de balkvormige toegangshuisjes, de kelder lag eronder. Zo waren er 48 voor telkens 62 mensen. In de haven, aan de bruggen en sluizen waren er kleinere exemplaren van een paar vierkante meter groot, goed voor 6 man. Aan de Mexicobruggen ligt er nog één die helemaal bedekt is met kasseien. Die was bestand tegen brandbommen", zegt Himler.  (Lees verder onder de foto)

Albert Himler, 85 jaar oud en technisch ingenieur op rust. Geboren en getogen in Antwerpen uit Hongaarse ouders.

De grootste schuilbunkers zijn aan de Droogdokken gebouwd. "Daar stonden zes bunkers voor 126 mensen. Die waren cirkelvormig met zitbanken aan de zijkanten, één toilet en een kamer voor eerste hulp in het midden."

Onder het KMSKA was een bunker met metershoge stalen deuren om de schilderijen in veiligheid te brengen

Albert Himler

Ook in de binnenstad werden de nodige voorzorgen genomen. "In de kelder van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten was tot voor tien jaar een grote bunker. Ik was nog betrokken bij de productie van twee gigantische stalen deuren van vier en vijf meter hoog", herinnert Himler zich. "De schuilkelder was bedoeld om alle kunstwerken -denk aan de monumentale Rubensen- in onder te brengen. Tien jaar geleden is die kelder minutieus afgebroken en werd er 1350 ton beton en 81 ton staal verwijderd." Na de renovatie van het museum wordt de ruimte een schilderijendepot.

Schuilen onder de Groenplaats

Ook onder de Grote Markt en de Groenplaats waren er grote schuilbunkers, vertelt Himler. "Al weet ik niet wat er daar van overblijft. Die onder de Groenplaats is volgens mij helemaal verdwenen want daar ligt nu een parking en de metrotunnel. Mocht er opnieuw een dreiging komen, dan denk ik dat het Antwerpse metrosysteem opengesteld zal worden als plek om te schuilen."

LUISTER

Regionaal nieuws uit Antwerpen

Radio 2
Gepubliceerd:
3min

Meest gelezen

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Wat schuilt er achter Go Church? En hoe komt het dat vooral kwetsbare minderjarigen hier slachtoffer van worden? VRT NWS Pano trok op onderzoek.

Lees ook

  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"