Een Gentenaar krijgt als kerstcadeau in één klap twee kinderen. Hij was jaren geleden spermadonor en heeft zijn DNA onlangs in een publieke databank laten opnemen. Zo konden zijn kinderen hem terugvinden. Kan je nog anoniem leven als je je DNA afstaat? Dieter Deforce, forensisch DNA-expert aan de universiteit Gent, geeft uitleg in "Laat".
Kinderen vinden via DNA-databank donor terug: "Net als bij sociale media gooi je een deel van je privacy te grabbel"
Gentenaar Guy Turf heeft twee jaar lang twee keer per week sperma gedoneerd. Anoniem, of dat dacht hij toch. Via een private DNA-databank konden al zeker 2 van zijn biologische kinderen hem terugvinden. Maar dat kunnen er potentieel honderden meer worden.
Tot 2007 was spermadonatie in ons land namelijk niet wettelijk geregeld. Je mocht dus bij wijze van spreken zoveel sperma doneren als je wou. Sinds 2007 mag een persoon maximaal aan 6 gezinnen doneren.
Genetisch paspoort
Een paar maanden geleden heeft Guy Turf zijn DNA-staal laten analyseren en laten opnemen in een publieke DNA-databank. Zeker twee van zijn kinderen zaten ook in die databank, waardoor ze hun biologische vader hebben gevonden. "Net zoals op sociale media gaan we zo bewust of onbewust een deel van onze privacy te grabbel gooien", vertelt DNA-expert Dieter Deforce. "Als je je DNA in een publieke databank laat opnemen, dan verdwijnt een stukje van je anonimiteit."
Ondertussen is DNA-onderzoek meer gedetailleerd dan 30 jaar geleden. "We kunnen nu het volledige DNA van een persoon analyseren. In principe is dat ook uniek voor iedereen, behalve bij eeneiige tweelingen."
Gecommercialiseerd
Je kan een DNA-test tegenwoordig ook online bestellen en zelf uitvoeren. Dat kost ongeveer 80 euro. De meeste bedrijven die in die sector actief zijn, vragen wel eerst aan hun klanten of die data publiek gebruikt mag worden.
"Je krijgt dan een doosje met daarin een buis waar je je speeksel in moet doen. Dat stuur je weer op." Wat je dan terugkrijgt is een volledige uiteenzetting van je DNA. Met andere woorden ook of je genetisch meer aanleg hebt voor bepaalde ziektes. "Borstkanker is een voorbeeld waarbij je DNA een sterk bepalende factor speelt," zegt Dieter Deforce. "Maar het is geen zwart-wit verhaal. Het is niet zo dat als je die mutatie hebt, je borstkanker zal ontwikkelen. Je hebt wel een verhoogde kans om het te ontwikkelen."