LIVE Schutter van dodelijke schietpartij op school en huis in Canada was 18-jarige trans vrouw met psychische problemen

De Canadese politie heeft meer details bekendgemaakt over de identiteit van de vermoedelijke schutter. Het zou gaan om Jesse Van Rootselaar, een 18-jarige vrouw die geboren is als jongen, maar zich 6 jaar geleden is gaan identificeren als vrouw. Volgens de politie waren agenten de voorbije jaren al meermaals bij de vrouw thuis langs geweest, omwille van "zorgen over haar mentale gezondheid".

Van Rootselaar zou eerst thuis haar 39-jarige moeder en 11-jarige stiefbroer hebben doodgeschoten. Daarna is ze naar de middelbare school even verderop gegaan, waar ze een 39-jarige lerares en 5 leerlingen tussen 12 en 13 jaar heeft doodgeschoten. Daarna heeft ze zichzelf van het leven beroofd.

Het motief van Van Rootselaar is nog niet bekend. Maar de politie gaat ervan uit dat ze alleen handelde. Het lijkt er volgens de politie op dat de slachtoffers op de school niet doelgericht zijn uitgekozen.

De autoriteiten hebben nog geen informatie vrijgegeven over het wapen dat de vermoedelijke schutter gebruikt zou hebben. Wapenbezit in Canada wordt grotendeels gereguleerd door de federale overheid. De wapenwetten zijn strenger dan in de meeste Amerikaanse staten.

Volgens de Canadese wapenwet is het illegaal om een​ pistool of een ander snelvuurwapen te bezitten zonder dat dat wapen geregistreerd is. Iedereen die een vuurwapen wil kopen, wordt onderworpen aan uitgebreide background-controles. Sinds 2022 geldt ook een landelijk verbod op het privébezit van alle vuurwapens met een korte loop. 

Als je een wapen wil dragen, moet je ook een opleiding volgen. Wapens moeten vergrendeld en ongeladen worden bewaard. Het is sinds 2022 ook makkelijker om een wapenvergunning af te nemen van wie zich schuldig heeft gemaakt aan huiselijk geweld of 'criminele intimidatie', bijvoorbeeld stalking.

In heel Canada zijn er wel wat mensen die een wapen bezitten, vooral in landelijke en afgelegen gebieden.

Gemeenteraadslid Chris Norbury beschrijft bij BBC hoe groot de schok is voor de kleine gemeenschap in Tumbler Ridge. "Wij doen onze deuren hier niet op slot. Het is een ongelofelijke veilige gemeenschap... We hoeven ons hier geen zorgen te maken over criminaliteit."

"We hebben maar 3 politieauto's in ons dorp, we zijn erg klein. We zijn een kleine gemeenschap, we kennen elkaar, we kennen allemaal de slachtoffers. Het zijn onze vrienden, de kinderen van onze vrienden."

De Britse zender BBC kon via de telefoon spreken met Chris Norbury, een gemeenteraadslid uit Tumbler Ridge. Zijn vrouw werkt in de middelbare school.

"Ik werd opgebeld door de lagere school, waar onze dochter gaat, om te zeggen dat ze in lockdown gingen", vertelt Norbury. De lagere school ligt dicht bij de middelbare school. "Ik nam onmiddellijk contact op met mijn vrouw en hoorde dat hun school ook in lockdown ging, ze wist niet waarom."

Norbury stelde haar in een bericht de vraag of ze veilig was, maar kreeg niet meteen een reactie. Pas later kreeg hij bevestiging dat alles oké was. "Het was angstaanjagend, de angst die je voelt wanneer je weet dat een geliefde in gevaar is, is moeilijk in woorden uit te drukken."

Intussen zijn beelden verschenen van leerlingen die uit de school weggeleid worden naar een veilige locatie.

Een aantal dingen blijven voorlopig onduidelijk:

• De identiteit van de vermoedelijke schutter: de politie heeft nog geen informatie over de vermoedelijke schutter gedeeld en zegt dat ze nog niet weten wat diens connectie met de school is.

• De identiteit of leeftijd van de slachtoffers.

• Een verband tussen de schietpartij op school en de slachtoffers in de woning. De politie denkt dat er een verband zou kunnen zijn, "maar kan dat nog niet met zekerheid zeggen".

De informatie die de autoriteiten vrijgeven over de schietpartij in Tumbler Ridge, in Canada, is beperkt. Een overzicht van wat we tot nu toe weten: 

• Van de 9 mensen die overleden zijn, werden er 6 dood aangetroffen in de school. Een zevende persoon overleed onderweg naar het ziekenhuis. Er werden ook 2 slachtoffers gevonden in een woning in de buurt.

• Daarnaast werd ook de vermoedelijke schutter dood aangetroffen op de school "met een zelf toegebrachte verwonding". De autoriteiten zeggen dat ze de identiteit kennen, maar maken diens naam, leeftijd of gender niet bekend.

• Een oproep die de politie naar mobiele telefoons stuurde om binnen te blijven, beschreef "een vrouw in een jurk met bruin haar."

• Twee mensen werden met ernstige of levensbedreigende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht, 25 mensen werden behandeld voor niet-levensbedreigende verwondingen.

• De middelbare school en de nabijgelegen lagere school blijven de rest van de week gesloten.

Shelley Quist, de moeder van Darian, was op haar werk toen iemand haar vroeg of ze wist wat er aan de hand was op de middelbare school. Vanuit haar kantoor in het ziekenhuis, een klein eindje verderop, zag ze "overal RCMP-agenten, brandweer en ambulances". Een van haar collega's moest haar tegenhouden om niet meteen zelf naar de school te rennen.

"Er zat een agent van de RCMP gehurkt op onze parkeerplaats met zijn wapen getrokken," vertelde Shelley aan CBC Radio West . Haar werkgever vroeg iedereen met kinderen om naar huis te gaan en daar binnen te blijven. Ze belde Darian en bleef de hele tijd met hem aan de lijn.

Thuis hoorde ze hoe verschillende leerlingen door de hulpdiensten uit de school geleid werden. Door de telefoon kon ze horen hoe de politie de deur van de klas van Darian intrapte. "Toen ben ik thuis vertrokken. We wonen vlakbij. Ik rende er letterlijk naartoe."

Ze kon pas geloven dat haar zoon oké was toen ze hem terugzag.

"Kort na 13.30 uur, nadat ik in de klas was aangekomen, ging er een alarm af in de gang, met de instructie om alle deuren te sluiten vanwege een lockdown." Dat vertelde Darian Quist, een leerling van het laatste jaar van de middelbare school in Tumbler Ridge, aan CBC Radio West .

De deuren bleven een hele tijd dicht, waarna hij en zijn klasgenoten beseften dat er iets grondig mis was. Ze kregen ook foto's op hun gsm doorgestuurd. "We pakten tafels en barricadeerden de deur", zegt hij. De leerlingen bleven zo meer dan 2 uur in de klas, tot de politie hen uit de school kon begeleiden.

De middelbare school in Tumbler Ridge is een kleine school, in de klas van Darian zitten ongeveer 20 leerlingen. "Het voelde alsof ik ergens was dat ik alleen maar kende van televisie", zegt hij. "De realiteit van wat er allemaal gebeurd is, begint nu pas door te dringen."

Politiechef Ken Floyd, premier van British Columbia David Eby en minister van Openbare Veiligheid Nina Krieger reageren op de gebeurtenissen.

Aan CBC, de publieke omroep van Canada, zegt burgemeester Darryl Krakowka dat de gemeenschap in Tumbler Ridge klein en hecht is. Hij vermoedt dat alle slachtoffers mensen zijn die hij kent. "Ik ken waarschijnlijk elk slachtoffer. Ik woon hier al 19 jaar en we zijn een kleine gemeenschap," zei hij voor de camera's nadat hij het gemeentehuis verliet toen het alarm om binnen te blijven werd opgeheven. "Ik noem ze geen inwoners. Ik noem ze familie."

"Dit is heel uitzonderlijk, we zien dit meer bij onze zuiderburen (de Verenigde Staten). Dit gebeurt echt zelden of nooit", zegt Stijn Vandevelde, een Vlaming die in Vancouver woont. Dat is de grootste stad in British Columbia, op zowat 1.200 kilometer van Tumbler Ridge.

Zelf vindt Vandevelde ook weinig informatie terug. "Het blijft allemaal onduidelijk. Ik las ergens dat er een alert was uitgestuurd naar de mobiele telefoons in de omgeving, waarin een vrouw beschreven zou zijn als mogelijke schutter."

British Columbia is ontiegelijk groot, zegt Vandevelde. Hij woont 'in de buurt' van Tumbler Ridge, maar Vancouver ligt zelfs dan nog op 13 uur rijden, "alsof je naar het zuiden van Frankrijk rijdt." "Er wonen ongeveer 2.400 mensen, het lijkt mij zo'n dorp waar echt iedereen iedereen kent."

De wapenwetten in Canada zijn veel strenger dan in de Verenigde Staten. "Het is wel mogelijk om aan wapens te komen, maar daar zijn voorwaarden aan verbonden. Oorlogstuig zoals in de VS veel makkelijker te verkrijgen is, dat is hier niet mogelijk. Dan zit het echt in de illegaliteit."

Schietpartijen op scholen, en bij uitbreiding gewelddadige incidenten met veel slachtoffers in de openbare ruimte, zijn relatief ongebruikelijk in Canada, zeker in vergelijking met buurland Verenigde Staten. Persagentschap Reuters lijstte het volgende op:

• In april van vorig jaar stierven 11 mensen in Vancouver toen een man met zijn vrachtwagen inreed op een menigte die een Filipijns cultureel festival vierde.

• In september 2022 vielen bij steekpartijen op 13 locaties in kleine gemeenschappen in de provincie Saskatchewan 10 doden en 18 gewonden.

• In april 2020 doodde een man die zich voordeed als agent 16 mensen in de provincie Nova Scotia. Dat was de ergste massaschietpartij in de recente geschiedenis.

• In juli 2018 opende een man het vuur in enkele restaurants in de stad Toronto, daarbij stierven 2 mensen.

• In januari 2017 stierven 6 mensen in een moskee in Quebec toen een man er het vuur opende tijdens het avondgebed.

• In januari 2016 doodde een student zijn 2 broers bij hem thuis en opende daarna het vuur op een school in Saskatchewan. Daar overleden nog eens 2 mensen.

• In juni 2014 doodde een schutter 3 agenten van de Royal Canadian Mounted Police in de provincie New Brunswick.

• In maart 2005 doodde een man 4 RCMP-agenten die naar zijn huis waren gekomen om een huiszoekingsbevel uit te voeren

• Reuters vermeldt 1 schietpartij op een school in december 1989. Toen doodde een schutter 14 vrouwelijke studenten aan de École Polytechnique in Montreal.

Er zijn berichten dat de vermoedelijke schutter een vrouw zou zijn. Meteen na de oproep over het incident in de school, stuurde de politie een waarschuwing uit naar buurtbewoners om in hun huis te blijven. Daarin werd een vermoedelijke verdachte genoemd en omschreven als "vrouwelijk, gekleed in een jurk, met bruin haar." 

Zoals gezegd wilde politiechef Ken Floyd tijdens zijn persconferentie niet ingaan op de identiteit van de vermoedelijke schutter. De politie denkt wel dat ze de persoon hebben geïdentificeerd, maar over naam en gender werd niets vrijgegeven.

We vermeldden eerder dat in een huis nabij de school de lichamen van 2 mensen gevonden zijn. De politie vermoedt een link met de schietpartij op de school, maar Ken Floyd, politiechef van RCMP North District, wilde daar op de virtuele persconferentie niet veel over kwijt.

"Het is nog te vroeg om daar iets over te zeggen. We denken dat ze verband houden met elkaar, maar we zitten niet in de positie om met zekerheid te kunnen zeggen wat dat verband wel of niet inhoudt", zei Floyd.

Tijdens een virtuele persconferentie kon en/of wilde politiechef Ken Floyd nog maar weinig antwoorden geven op de vele vragen die er zijn. "De scène ter plaatse was zeer dramatisch", vertelde hij wel.

• Floyd wilde niets zeggen over de leeftijden van de slachtoffers.

• Ongeveer 100 leerlingen en personeelsleden werden uit de school geëvacueerd na de komst van de politie.

• De politie vermoedt dat ze de mogelijke schutter hebben geïdentificeerd, maar geven de naam niet vrij. Volgens sommige Canadese media zou de vermoedelijke schutter een vrouw zijn, maar Floyd wilde daar niet op ingaan.

• Op dit moment is nog niet duidelijk wat de link is tussen de vermoedelijke schutter en de school.

• Over de aanleiding voor de schietpartij is er nog geen duidelijkheid: "Het is moeilijk om het waarom duidelijk te krijgen, maar we doen ons best om dat uit te zoeken."

De afdeling zware misdrijven van de RCMP in British Columbia leidt het onderzoek. "Dit was een snel veranderende en dynamische situatie, en de snelle samenwerking van de school, de hulpdiensten en de gemeenschap speelde een cruciale rol in onze reactie", zegt Ken Floyd, politiechef van RCMP North District.

"Onze gedachten zijn bij de families, dierbaren en iedereen die door dit tragische incident is getroffen. Dit is een ongelooflijk moeilijke en emotionele dag voor onze gemeenschap, en we zijn dankbaar voor de getoonde medewerking terwijl de agenten hun werk voortzetten om het onderzoek te voeren."

Tumbler Ridge is een kleine gemeente in het noordoosten van British Columbia. Het ligt op zowat 1.200 kilometer ten noorden van Vancouver, de grootste stad van de provincie. Er wonen ongeveer 2.400 mensen. 

De gemeente ligt in de uitlopers van de Rocky Mountains en ontstond in de jaren 80, ten tijde van de ontwikkeling van de steenkoolindustrie. Tumbler Ridge maakt deel uit van het Unesco Global Geopark, dat bekend staat om de ontdekking van vele dinosarusfossielen.

Op een persconferentie had David Eby, de premier van British Columbia, het over een "shockerende en onvoorstelbare tragedie". "We kunnen ons niet inbeelden wat Tumbler Ridge nu meemaakt. Maar ik weet dat we hierdoor allemaal onze kinderen vandaag wat steviger zullen vastpakken."

Voorlopig is maar erg weinig informatie beschikbaar. "De RCMP vraagt om geduld terwijl ze systematisch te werk gaan om de families te ondersteunen en alles goed kunnen onderzoeken", zei Eby.

De Canadese premier Mark Carney is "diep bedroefd door de afschuwelijke schietpartijen" in Tumbler Ridge. Op X betuigt hij zijn medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de hulpverleners. "Mijn gebeden en oprechte deelneming gaan uit naar de families en vrienden die dierbaren hebben verloren door deze gruwelijke gewelddaden."

"Ik deel het verdriet van alle Canadezen met hen wier levens vandaag onherroepelijk zijn veranderd, en ik ben dankbaar voor de moed en onbaatzuchtigheid van de hulpverleners die hun leven riskeerden om hun medeburgers te beschermen. Ons vermogen om in crisissituaties samen te komen, is het beste van ons land: onze empathie, onze eenheid en ons medeleven voor elkaar."

Carney zegt dat de federale regering in nauw contact staat met de regering van British Columbia om de nodige ondersteuning te bieden. Hij zou normaal gezien vandaag naar Duitsland reizen voor de Veiligheidsconferentie in Munchen, maar heeft dat afgezegd. 

Rond 13.20 uur plaatselijke tijd kreeg de Royal Canadian Mounted Police (RCMP) een oproep over een schutter in de middelbare school. "De politie ging naar binnen om de dader te lokaliseren. Tijdens de zoektocht troffen agenten meerdere slachtoffers aan. Een persoon die vermoedelijk de schutter was, werd dood aangetroffen met wat een zelf toegebrachte verwonding lijkt te zijn", klinkt het in een mededeling.

"Zes andere personen, de verdachte niet meegerekend, werden dood aangetroffen. Twee slachtoffers zijn per helikopter naar het ziekenhuis vervoerd met ernstige of levensbedreigende verwondingen. Een derde slachtoffer overleed tijdens het transport naar het ziekenhuis. Ongeveer 25 anderen worden behandeld voor niet-levensbedreigende verwondingen. Alle overgebleven leerlingen en personeelsleden zijn veilig geëvacueerd."

"Als onderdeel van het onderzoek heeft de politie een tweede locatie geïdentificeerd die vermoedelijk verband houdt met het incident. Daar werden nog 2 slachtoffers dood aangetroffen in een woning."

Bij een schietpartij in British Columbia, in Canada, zijn minstens 9 doden en verschillende gewonden gevallen. Je kan het nieuws hierover volgen in deze liveblog.