Liveblog - Pausbezoek zit erop, Franciscus spreekt zich in misviering opnieuw uit over misbruik: "Het mag niet toegedekt worden"

Dokters die abortussen uitvoeren, zijn "huurmoordenaars". Dat heeft paus Franciscus gezegd in een gesprek met journalisten in het vliegtuig waarmee hij terugkeerde naar Rome.

"Vrouwen hebben het recht op leven: hun leven en het leven van hun kinderen", zei de paus. "Abortus is moord, er wordt een mens gedood. Dokters die dat doen, zijn - sta me toe dat woord te gebruiken - huurmoordenaars." Daar is volgens de paus "geen discussie over mogelijk". Geboortebeperkingsmethoden zijn volgens hem "iets anders".

Een opvallende mededeling van paus Franciscus tijdens de misviering in het Koning Boudewijnstadion: hij start de procedure tot zaligverklaring van koning Boudewijn op. Die aankondiging kwam als een verrassing, zowel voor de Belgische bisschoppen als voor het paleis zelf.

Lees meer in onderstaand artikel:

Het vliegtuig van Brussels Airlines met paus Franciscus aan boord is rond 13.15u opgestegen en zet koers naar Rome. Meteen het officiële einde van het vierdaagse pausbezoek aan ons land.

Minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) begeleidt paus Franciscus tot vlak voor het vliegtuig, waar de 'Last Post' nog wordt gespeeld. Daarna wordt de paus in het vliegtuig geleid, dat zich daarna klaarmaakt om op te stijgen.

De paus is aangekomen op het tarmac van de militaire luchthaven van Melsbroek. Terwijl hij naar het vliegtuig wordt geleid, zingt zanger Christoff samen met kinderkoor Scaletta uit Aarschot "Glorie hallelujah".

Van het Koning Boudewijnstadion wordt de paus naar de militaire luchthaven van Melsbroek gebracht. Daar volgt een korte ceremonie met Belgische kerkelijke en politieke autoriteiten. Zanger Christoff en het kinderkoor Scarletta uit Aarschot zorgen voor de muzikale begeleiding. Daarna reist de paus weer naar Rome.

Intussen is de viering afgelopen. Paus Franciscus heeft het Angelus-gebed uitgesproken en het kruisteken en de zegen gegeven. Vervolgens werd hij in zijn rolstoel tot aan de relikwie van de nieuwe zalige, Anna van Jezus, gebracht. Hij bracht ook een groet aan het Mariabeeld uit de kerk van Louvain-la-Neuve, waarna de paus het stadion verliet.

Aan het einde van de viering maakt paus Franciscus bekend dat hij na zijn terugkeer in Rome het proces tot zaligverklaring van koning Boudewijn zal starten.

Na het applaus ging paus Franciscus nog verder, met handgebaren zette hij zijn boodschap kracht bij. "Het kwade mag niet verborgen worden. Het kwade moet aan het licht gebracht worden. Zodat er weet van is. Dat hebben enkele mensen die misbruikt zijn, gedaan, met veel moed."

"Deze ziekte van misbruik moet genezen worden. Het moet geweten zijn, zodat de misbruiker berecht kan worden", zei de paus, een uitspraak die op nieuw applaus onthaald werd. Zodat de misbruiker berecht kan worden, of hij nu leek of priester of bisschop is. Hij moet berecht worden."

Paus Franciscus had het in zijn homilie in het algemeen over "kleine mensen" die lijden en misbruikt worden. En toen week hij van het oorspronkelijke script af.

"Eergisteren had ik de gelegenheid om enkelen van te ontmoeten. Ik heb hen gehoord. Ik heb hun lijden gehoord, het feit dat ze misbruikt zijn", zei de paus. Hij verwees daarmee naar de ontmoeting die hij vrijdagavond had met slachtoffers van seksueel misbruik in ons land.

Wat volgde was een sterke veroordeling. "Ik herhaal hier: in de kerk is er ruimte voor iedereen, maar iedereen zal geoordeeld worden, Er is geen plaats voor misbruik, er is geen plaats om misbruik te verdoezelen."  

"Ik vraag iedereen: dek het misbruik niet toe. Ik vraag de bisschoppen: dek het misbruik niet toe", beklemtoonde paus Franciscus. Daarop volgde een luid applaus van de aanwezigen. 

In zijn homilie heeft paus Franciscus opnieuw verwezen naar het seksueel misbruik in de kerk. "De misbruiken mogen niet worden toegedekt en moeten worden veroordeeld. De vele gevallen van seksueel misbruik in onze maatschappij zijn vreselijk." De uitspraken van de paus stonden niet in de oorspronkelijke tekst van de homilie.

Later meer.

In een mededeling aan de deelnemers van de misviering, noemt het nationaal comité dat het pausbezoek organiseert, de onthullingen over de componist van de slotzang van de pausmis in het Koning Boudewijnstadion "schokkend" en "kwetsend" genoemd.

De oorspronkelijk slotzang van de mis werd gecomponeerd door de onlangs overleden priester Paul Schollaert. Een paar dagen raakte bekend dat hij in de jaren 70 seksueel misbruik heeft gepleegd. Daarvoor werd in de jaren 90 een dading gesloten.

De organisatie zocht naar een alternatief. "Het Magnificat, de lofzang van Maria, is een Bijbelse aanklacht tegen ieder vorm van onrecht en machtsmisbruik. We zullen het zingen op de wijze van Lourdes", klinkt het.

Het lied van Schollaert staat nog wel in de tienduizenden misboekjes die in het stadion werden uitgedeeld.

Aan het begin van de viering sprak paus Franciscus de zaligverklaring van zuster Anne van Jezus uit. Deze zuster, die leefde in de 16e eeuw, werd geboren in Spanje en overleed in Brussel. Anne van Jezus was een karmelietes en een volgeling van de heilige Teresa van Avila. Ze stichtte verschillende kloosters van de karmelietessen, niet alleen in Spanje, maar ook in ons land, in Brussel, Bergen en Leuven.

De procedure voor haar zaligverklaring werd onmiddellijk na haar dood gestart. In november werden haar heldhaftige deugden erkend. In december vorig jaar erkende paus Franciscus een wonder dat plaatsvond ten tijde van de dood van Anne van Jezus, dat wordt toegeschreven aan haar.

Paus Franciscus heeft intussen plaatsgenomen op het podium, dat blaakt in de zon. "Goedemorgen", zegt hij in het Nederlands, voor hij het kruisteken slaat en de vredeswens uitspreekt. Daarmee is de viering geopend.

Intussen zien we ook de koninklijke familie aankomen voor de viering. Koning Filip en koningin Mathilde en hun dochter prinses Eléonore wonen de dienst bij, net als koning Albert en koningin Paola.

Ook prins Laurent, prinses Claire en hun kinderen Louise, Nicolas en Aymeric zijn erbij. Prinses Delphine en haar man James O' Hare en hun kinderen, prinses Joséphine en prins Oscar zijn ook aanwezig. 

Onder luid gejuich en applaus maakt paus Franciscus in zijn pausmobiel een rondrit door het stadion. Het is een lachende paus die geregeld stopt en veel tijd maakt om baby's en kinderen te zegenen. Hij wuift de aanwezige gelovigen enthousiast toe.

Paus Franciscus wordt momenteel in zijn witte Fiat 500 geëscorteerd naar het Koning Boudewijnstadion. De aanwezigen in het stadion kunnen dat op grote schermen zien en worden enthousiast. De paus wuift de gelovigen langs de kant van de weg toe.

VRT NWS-journalist Steven Rombaut zag de bezoekers vanmorgen al heel vroeg toestromen aan de Heizel. "Ze moesten hier ook al 1,5 uur op voorhand zijn. Het gaat om een hele mix van mensen, jong en oud, Vlamingen en Franstaligen. Ook Nederlanders die speciaal naar hier komen voor de paus. Sommige zijn hier als gelovigen, sommige komen meer voor de figuur van de paus."

Tienduizenden mensen hebben zich intussen verzameld in en rond het Koning Boudewijnstadion in Brussel om de misviering bij te wonen. Het publiek, dat uit alle leeftijdsgroepen bestaat, krijgt Belgische en Vaticaanse vlaggetjes. Er is ook een programmaboekje van de viering.

Johan Bonny, bisschop van Antwerpen, zal vandaag namens de Vlaamse bisschoppen als mede-celebrant naast paus Franciscus staan tijdens de misviering. Normaal gezien zou Patrick Hoogmartens, de bisschop van Hasselt, die rol op zich hebben genomen, maar hij neemt niet publiekelijk deel aan vieringen van het pausbezoek.

Aanleiding is de controverse rond priester-componist Paul Schollaert. Een van zijn liederen zou vandaag op de pauselijke misviering gezongen worden. Schollaert overleed enkele weken geleden, in zijn condoleancebrief toonde Hoogmartens veel waardering voor Schollaert.

Enkele dagen geleden raakte bekend dat Schollaert jaren geleden seksueel misbruik heeft gepleegd. Na onderzoek door de commissie-Halsberghe in de jaren 90 werd een dading afgesproken tussen de betrokken partijen, met een engagement tot discretie.

De organisatie achter de misviering zegt dat ze daar pas dinsdag van op de hoogte werd gebracht en besliste onmiddellijk om het lied van Schollaert te schrappen. Hoogmartens liet weten niet deel te nemen aan publieke vieringen tijdens het pausbezoek.

Tickets voor de misviering in het Koning Boudewijnstadion zijn gratis, maar je moest je wel inschrijven. Aanvankelijk waren er 35.000 plaatsen, maar die waren al heel snel volledig ingenomen. Daarom werden nog enkele duizenden extra plaatsen gecreëerd. In totaal worden een kleine 40.000 gelovigen verwacht.

De organisatoren vroegen bezoekers met een ticket om tijdig naar het Koning Boudewijnstadion te komen. Het stadion ging al open om 6 uur 's ochtends, iedereen moet ten laatste om 8.30 uur op zijn genummerde plaats zitten. Om veiligheidsredenen moeten alle ingeschreven personen, individueel of in groep, samen het stadion betreden met de persoon die de inschrijving heeft geregeld.

Parkeerplaatsen in de buurt zijn beperkt, het gebruik van het openbaar vervoer wordt sterk aangeraden. De NMBS verhoogt de capaciteit op treinen van en naar Brussel, de MIVB verdubbelt het aanbod naar het stadion van 5 uur tot 18 uur.

Wie niet naar de viering gaat en de paus wil groeten, kan dat doen vanaf 9 uur langs een route tussen Brussels Expo en het Koning Boudewijnstadion (Miramar- en Keizerin Joséphine-Charlottelaan en een deel van de Houba de Strooperlaan). Vooraf inschrijven is niet nodig, wie erbij wil zijn, moet ten laatste om 8.40 uur aanwezig zijn.

Met een eucharistieviering in het Koning Boudewijnstadion in Brussel sluit paus Franciscus zijn bezoek aan ons land af.

De viering begint om 10 uur, er wordt zowat 40.000 mensen verwacht. Er geldt een veiligheidszone rond het stadion en bezoekers wordt aangeraden om het openbaar vervoer te nemen of met de fiets te komen. Er is een verbod op scherpe voorwerpen, rugzakken, grote tassen en vlaggen. Drones zijn ook niet toegelaten.

Voor aanvang zullen mensen de paus kunnen groeten langs de weg. Om 10 uur begint dan de eigenlijke viering. Die zal ook bijgewoond worden door de meeste leden van de koninklijke familie en politici.

Na de misviering vertrekt de paus naar de militaire luchthaven van Melsbroek. Daar zal hij uitgewuifd worden door de Belgische kerkelijke en politieke autoriteiten. Zanger Christoff en het kinderkoor Scarletta uit Aarschot zorgen voor de muzikale begeleiding.

Tegen 13 uur zou het bezoek van paus Franciscus aan ons land volgens de planning afgelopen zijn.

Volgens Vatican News vertelde paus Franciscus de aanwezigen op het jongerenfestival om te bidden en om de kinderlijke onschuld en vreugde die God voor iedereen wenst, te herontdekken.

Hoewel een bezoek van paus Franciscus aan het religieuze jongerenfestival 'Hope happening' op de Heizel in Brussel niet op de officiële agenda stond, hoopten veel deelnemers er wel op. Rond 20.30 uur maakte de paus inderdaad zijn opwachting. Onder luid gejuich verscheen hij op het podium, de meer dan 5.500 bezoekers ontvingen hem als een rockster. En ook paus Franciscus zelf genoot zichtbaar.

Goeiemorgen, welkom in onze liveblog over het bezoek van paus Franciscus aan ons land. Het is zijn laatste dag, en die staat in het teken van een grote eucharistieviering in het Koning Boudewijnstadion in Brussel. Gisteren ging paus Franciscus naar de Franstalige katholieke universiteit UCL en bracht hij een verrassingsbezoek aan het jongerenfestival 'Hope happening'. Je kan alles nog eens herlezen in onderstaande blog.