LIVEBLOG - Frank Vandenbroucke (SP.A) maakt comeback als minister, "Vivaldi"-partijen keuren regeringsdeelname goed

Wie wordt er allemaal minister in de regering-De Croo? De namen sijpelen stilaan door. Van een opmerkelijke comeback van SP.A'er en zwaargewicht Frank Vandenbroucke, over een nieuwe rol voor (ex-)premier Sophie Wilmès tot een wit konijn als minister van Binnenlandse Zaken. 

Lees meer in dit artikel:

Voormalig minister Frank Vandenbroucke wordt vicepremier en minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken. Dat heeft SP.A-voorzitter Conner Rousseau bekendgemaakt via Instagram. "Sterke man op sterke post", schrijft Rousseau. Vandenbroucke is een zeer verrassende naam in de nieuwe federale regering. Eerder vandaag had Rousseau al aangekondigd dat hij met een "bom" zou komen

Volgens PS-voorzitter Paul Magnette, een van de coformateurs van de Vivaldi-regering, is het de bedoeling om het minimumpensioen tegen het einde van de legislatuur geleidelijk op te trekken naar 1.500 euro per maand. Hij is naar zeggen blij met de sociale verwezenlijkingen in de formatienota.

"We hebben vijf jaar bezuinigingen meegemaakt die veel pijn hebben gedaan", zei hij in de studio van de Franstalige omroep RTBF. "C'est le retour du coeur (de terugkeer van de politiek met een hart, red.)." Dat laatste is een verwijzing naar de PS-campagne van 1988, toen de socialisten weer in de regering kwamen na een jarenlange oppositiekuur. 

Op het SP.A-ledencongres is het akkoord van de nieuwe federale regering overtuigend goedgekeurd. Ruim 94 procent van de leden stemde voor. De militanten van de PS, de Franstalige socialisten, hebben met unanimiteit ingestemd.

Bij de Franstalige liberalen van de MR schaarden ze zich unaniem, met uitzondering van één onthouding, achter het regeerakkoord. Bij de Vlaamse liberalen van Open VLD was de overtuiging iets minder groot: 84 procent van de leden op het congres heeft voor deelname aan de regering gestemd.

Ook Ecolo, de Franstalige groenen, zetten het licht op groen: 98 procent van de leden heeft ingestemd met het regeerakkoord. Bij Groen is ook ruim 98 procent voor regeringsdeelname.

Bij CD&V is er duidelijk het minste animo voor regeringsdeelname: 73,9 procent van de leden heeft de regeringsdeelname goedgekeurd, 23,6 procent van de leden op het ledencongres stemde tegen.

Bij de opening van het congres over hun deelname aan de nieuwe federale regering hebben de Franstalige liberalen van MR uittredend premier Sophie Wilmés op een staande ovatie getrakteerd.

"Eindelijk gaan we België opnieuw een solide regering met een meerderheid in het parlement geven", verklaarde een vermoeide en emotionele Wilmès. "Het is een evenwichtig project dat een antwoord biedt op de grote bezorgdheden van onze samenleving. Het federale regeerakkoord is gericht op de toekomst, op vooruitgang. Het is positief en solidair".

Met het aantreden van Alexander De Croo als leider van de Vivaldi-coalitie komt een einde aan het verhaal van de eerste vrouwelijke premier van België. Wilmès gaat zo de geschiedenisboeken in nadat ze eind vorig jaar Charles Michel afloste als eerste minister in lopende zaken. In haar toespraak bedankte Wilmès de Belgen en wenste ze De Croo alle succes toe. "Hij verdient al ons vertrouwen in zijn nieuwe rol van kapitein."

Het federale regeerakkoord is "het meest ambitieuze op vlak van milieu dat België ooit heeft gehad", zo heeft covoorzitter Jean-Marc Nollet vanavond gezegd voor aanvang van het congres waar de leden van de Franstalige groenen de regeringsdeelname moeten goedkeuren. Nollet bevestigde dat zijn partij de portefeuilles van Mobiliteit, Klimaat en Gelijke Kansen krijgt.

Intussen raken ook de namen van de nieuwe ministers en staatssecretarissen bekend.

Zo zou voor Open VLD Vincent Van Quickenborne de minister van Justitie worden. Van Quickenborne is momenteel burgemeester van Kortrijk. Eva De Bleeker, schepen in Hoeilaart, wordt staatssecretaris. Eerder vandaag raakte al officieel bekend dat coformateur Alexander De Croo effectief premier wordt.

Bij SP.A wordt Frank Vandenbroucke minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken. Dat heeft SP.A-voorzitter Conner Rousseau bevestigd. Meryame Kitir zou minister van Ontwikkelingssamenwerking worden.

Sammy Mahdi van CD&V zou staatssecretaris voor Asiel en Migratie worden. Voor de Vlaamse christendemocraten zou de Antwerpse advocate Annelies Verlinden minister van Binnenlandse Zaken worden. Dat zou betekenen dat het "witte konijn" van CD&V, een onbekende naam op politiek vlak, meteen een belangrijke post krijgt. Burgemeester Vincent Van Peteghem van de Oost-Vlaamse gemeente De Pinte zou de portefeuille Financiën krijgen.

De Franstalige liberalen van de MR zouden huidig premier Sophie Wilmès als minister van Buitenlandse Zaken leveren. Ook David Clarinval en Denis Ducarme, die minister in de huidige regering zijn, zouden voor de MR een post in de nieuwe regering krijgen.

Georges Gilkinet wordt Ecolo-vicepremier en minister voor Mobiliteit en NMBS in de nieuwe federale regering. Dat heeft de partij meegedeeld. Zakia Khattabi wordt minister van Milieu, Klimaat en Duurzame Ontwikkeling. Sarah Schlitz wordt staatssecretaris voor Gendergelijkheid, Gelijke Kansen en Diversiteit.

Ook CD&V-voorzitter Joachim Coens heeft een wit konijn voor een ministerpost in de nieuwe federale regering. Dat heeft Wetstraatjournalist Pieterjan De Smedt gemeld in "Terzake". Het zou gaan om "een dame uit Antwerpen".

Hoe heeft communicatiespecialist Frank Van Oss naar de eerste speech van toekomstig premier Alexander De Croo gekeken? 2 punten vielen op volgens hem: "Hij heeft geïmproviseerd op een aantal thema's en zijn stijl was Vlaams en niet-Vlaams tegelijk. Er was de focus op de bescheidenheid, op het harde werken. En daarnaast was er een goede mix met een portie Obama. Hij legde duidelijk de nadruk op de visie en op waarden als respect, empathie, samenwerken en dankbaarheid. Hij straalt vertrouwen uit en dat is belangrijk."

Maar, zo zegt Van Oss. "The proof of the pudding is in the eating. Geloofwaardigheid wordt op lange termijn gemaakt. Hij heeft niet iedereen overtuigd, dat is duidelijk."

Wat ook opvallend was voor Van Oss is hoe hij België "een prachtig land noemde". "Dat gebeurt weinig in verklaringen bij ons. Di Rupo, Wilmès, Michel hebben dat naar mijn weten nooit gezegd. Het is nog ver van de "land of the free, home of the brave", maar ik zie toch een nieuwe standaard."

Eindigen deed De Croo met een quote van basketballegende Michael Jordan. "Met talent kan je wedstrijden winnen, maar je hebt een team nodig om kampioenschappen te winnen. Samenwerken is wat we in ons land nodig hebben, samenwerken is wat deze ploeg wil doen." "Een goede techniek", benadrukt Van Oss. "Mijn enige vraag is of hij geen recenter figuur had moeten kiezen, kent de jeugd Michael Jordan nog? Maar hij heeft niet gekozen voor een slagzin van Obama of Mandela en maar goed ook. Want dat zou over the top zijn."

Niet alleen Vlaams Belang, maar ook Jong N-VA voert actie bij het ledencongres van de Vlaamse christendemocraten van CD&V. Ze "moedigen de CD&V-leden aan" om hun ongenoegen te uiten over het federale regeerakkoord.

Bij de socialisten verwachten ze geen moeilijkheden over de goedkeuring van het federale regeerakkoord door de leden. “De mensen die ik hier al zag aankomen, zijn tevreden”, weet VRT-journalist Riadh Bahri bij aanvang van het ledencongres van de Vlaamse socialisten.

““We hebben de progressieve coalitie die we wilden en het regeerakkoord is progressief”, zeggen ze. Het is uitkijken naar welke ministerposten de SP.A zal krijgen. In de wandelgangen is te horen dat de SP.A Volksgezondheid en Sociale Zaken zou krijgen en ook Ontwikkelingssamenwerking", aldus Bahri.

“Als er één partij is waar wel wat mensen ontevreden zijn, dan is het bij CD&V”, zegt VRT-Wetstraatjournalist Pieterjan De Smedt voor aanvang van het ledencongres van de Vlaamse christendemocraten waar het federale regeerakkoord zal worden voorgelegd. “Een deel van de achterban vindt het regeerakkoord niet Vlaams en rechts genoeg. Maar of ze hier ook werkelijk hun voorzitter Joachim Coens gaan kelderen, is zeer de vraag.”

De partijtop is er zich duidelijk wel van bewust dat ze de hele achterban gaan moeten kneden. Daarom start het ledencongres van de Vlaamse christendemocraten wat later. Ze wachten namelijk op Vlaams boegbeeld Hilde Crevits die op het congres de achterban moet helpen warm maken voor het federale regeerakkoord. Maar zij zit nog in het Vlaams Parlement, voor het debat over de Septemberverklaring van de Vlaamse regering.

Bij Groen krijgen zo'n 1.200 leden op 8 verschillende plaatsen in Vlaanderen tekst en uitleg over het akkoord via een videoverbinding. "De leden moeten beslissen of ze 17 jaar na de vorige deelname aan een federale regering opnieuw willen instappen in een regering. Toen liep dat faliekant af, maar nu lijkt het dat ze wel degelijk het licht op groen zullen zetten. Er is een honger naar macht, ze willen wegen op het beleid", vertelt journalist Rob Heirbaut ter plaatse. 

Journalist Michaël Van Droogenbroeck staat bij de filmstudio's in Lint, waar Open VLD zijn congres houdt. Hij twijfelt er niet aan dat de partij groen licht zal geven. "Ze hebben met de premier een trofee binnen gehaald. Er is weinig of geen twijfel dat ze met een grote meerderheid voor zullen stemmen, al klinkt er ook wel wat gemor. Voorzitter Lachaert zal moeten tonen wat er liberaal is aan het akkoord."

100 partijleden zijn effectief ter plaatse, 2.000 anderen volgen digitaal. 

Viroloog Marc Van Ranst heeft op Twitter gereageerd op een artikel van de krant De Morgen, waarin hij als mogelijke SP.A-minister genoemd wordt. "Hahahaha! Ik vind mijn huidige job heel uitdagend en plezant, hoor!", klinkt het. 

"Congressen zullen woelig zijn, opstandig zelfs, maar ze stemmen altijd zoals het hoort." Dat is de inschatting van politiek journalist Rik Van Cauwelaert. Hij blikt daarmee vooral uit naar het congres van de CD&V, later vanavond. Verschillende burgemeesters hadden eerder al hun ongenoegen laten blijken, en Hendrik Bogaert bijvoorbeeld heeft al laten weten dat hij niet vóór dit akkoord zal stemmen straks. "Maar de burgemeesters zullen zich, weliswaar met schrik om het hart, achter hun voorzitter scharen." 

Hogere minimumpensioen: het was een van de dada's van de socialisten, en het is ook een van de opvallende pun ten uit het regeerakkoord van de Vivaldi-coalitie. Het minimumpensioen wordt inderdaad opgetrokken naar 1.500 euro, de pensioenbonus keert terug en zelfstandigen zullen in de toekomst op dezelfde manier hun pensioen kunnen opbouwen als werknemers.

In dit artikel krijgt u een beter zicht op de plannen van de regering:

Straks volgen nog de partijcongressen waar het akkoord van deze regering besproken zal worden. Hendrik Bogaert van CD&V laat via Twitter al weten dat hij "straks niet voor dit regeerakkoord stemmen". "Geen verwijt naar cdenv, heeft zich tot de laatste snik geweerd. Partij stapt in een gedwongen huwelijk, bruid moet niet geviseerd worden. Meer vrijheid voor regio’s, enige kans op economisch en sociaal succes."

Groen-voorzitter Meyrem Almaci vindt dit akkoord een "kentering in het beleid": "We zetten de inzet op de vergroening van de economie, we gaan de Europese ambitie de Belgische maken. We moeten het respect en de rust terugbrengen en iedereen het recht en de mogelijkheid geven om te scoren. Ik ga het akkoord straks vurig verdedigen op het partijcongres."

Ze noemt het een "belangrijk moment", want Groen zal voor het eerst na 20 jaar opnieuw in de federale regering zitten.  

Het is nu wachten op de namen van de ministers van de nieuwe federale regering, maar VRT NWS hoort dat dit de verdeling wordt per Vlaamse partij: 

• SP.A mag 2 ministers aanleveren. De bevoegdheden die SP.A zou krijgen, zouden Volksgezondheid en Sociale Zaken zijn. 

• Groen mag ook 2 ministers aanleveren. Groen zou al zeker Energie krijgen.

• CD&V mag 2 ministers en 1 staatssecretaris aanleveren. 

• Open VLD mag 1 premier (Alexander De Croo), 1 minister en 1 staatssecretaris aanleveren.

• MR mag 2 ministers en 1 staatssecretaris aanleveren.

Wie zal er, naast premier Alexander De Croo, in de nieuwe federale regering zitten voor Open VLD? Die vraag kreeg voorzitter Egbert Lachaert in "De wereld vandaag" op Radio 1. "Dat toewijzen van ministerposten gaat niet met een telraam, zoals ik in de media soms zie. We willen echt wel binnen de verschillende partijen de juiste mens op de juiste plaats. Wij zullen ten vroegste morgenvroeg bekendmaken wie dat voor onze partij zal zijn." Lachaert laat nog weten dat Open VLD nog twee ministerposten moet invullen. Eén daarvan zal sowieso een vrouw zijn. Lachaert verontschuldigde zich nog bij de leden van zijn partij en die van andere partijen. "Ik heb begrip voor leden die weinig tijd gaan hebben om het regeerakkoord te lezen voor de congressen vanavond. Ik verontschuldig mij daarvoor, maar er zit voor iedereen eten en drinken in", verzekerde Lachaert nog.

De nieuwe federale regering wil minderjarigen niet langer opsluiten in gesloten centra. Om te vermijden dat gezinnen zonder verblijfsdocumenten dat misbruiken om hun gedwongen terugkeer onmogelijk te maken, zal de regering alternatieve maatregelen nemen, zo staat in het regeerakkoord.

"Eenvoudige en snelle procedures, kwaliteitsvolle opvang en een humaan en kordaat terugkeerbeleid". Volgens die principes wil de Vivaldi-regering het asiel- en migratiebeleid vorm geven. De diensten worden geoptimaliseerd zodat wie asiel aanvraagt snel (binnen de zes maanden) antwoord krijgt. Het opvangnetwerk wordt flexibel georganiseerd om in te spelen op schommelingen in de in- en uitstroom. Bij het openen van nieuwe opvangcentra zal tijdig met de betrokken gemeenten worden overlegd.

De voorwaarden voor gezinshereniging worden vergeleken met die van de buurlanden en, indien nodig, aangepast. De strijd tegen mensensmokkel wordt opgevoerd en er komen maatregelen om de overlast van transmigratie tegen te gaan. Het uitreiken van humanitaire visa blijft een discretionaire bevoegdheid van de regering, maar moet gebaseerd zijn op transparant beleid.

Over gedwongen terugkeer zegt het akkoord dat "de mogelijkheden van alle betrokken actoren om deze correct, humaan, kordaat en zo snel mogelijk uit te voeren" versterkt moeten worden. Het masterplan voor gesloten centra wordt uitgevoerd en eventueel verbeterd, zonder van de timing af te wijken. Nieuwe plaatsen in gesloten centra gaan prioritair naar mensen die misdrijven plegen, een gevaar voor de openbare orde vormen of overlast veroorzaken. Het parlement krijgt inzage in terugnameovereenkomsten met de herkomstlanden, al moeten parlementsleden de vertrouwelijkheid bewaren.

Voka is opgelucht dat er eindelijk een federale regering is, maar de Vlaamse ondernemersorganisatie plaatst wel vraagtekens bij de ambitie van het regeerprogramma. De Vlaamse ondernemingen hebben nood aan een ambitieuzer sociaal-economisch beleid, dixit Voka.

"De Vlaamse ondernemingen vroegen een sterke regering met een stevig relancebeleid en grondige hervormingen voor de arbeidsmarkt, gezondheidszorg en staatsstructuur. Want naast de coronacrisis blijft de nood aan oplossingen voor het klimaat en de vergrijzing, worden we geconfronteerd met de brexit en moeten we onze overheidsuitgaven beheersen", zegt gedelegeerd bestuurder Hans Maertens woensdag in een persbericht.

"Maar in plaats van grondige hervormingen zien we vooral recurrente uitgaven die de facturen voor de toekomst verzwaren. De transformaties die we met Voka vooropstelden in ons 'Plan Samen Groeien' vinden we te weinig terug." Daarbij haalt Voka bijvoorbeeld hervormingen om de arbeidsmarkt meer flexibel te maken aan, net als een hervorming van de zorg en investeren in een "digitale, duurzame en gezonde economie". Die elementen bespeurt Voka te weinig.

Zo'n lange periode in de zoektocht naar een nieuwe federale regering, bijna 500 dagen, is voor Voka niet meer voor herhaling vatbaar. "We hebben te lang moeten wachten op een bestuursploeg en kijken uit naar de regeling die zo'n tergend traag en moeilijk formatieproces in de toekomst moet voorkomen", dixit Hans Maertens.

Voorts klinkt het dat de aanpak van de coronacrisis een eerste toetssteen is van het nieuwe regeerakkoord. Voka is hier tevreden met bijvoorbeeld de aanstelling van een coronacommissaris en de aangekondigde maatregelen bieden "het perspectief om gezondheid, sociale leefbaarheid en economische haalbaarheid te combineren" zoals Voka vroeg.

Ook vreest de Vlaamse werkgeversorganisatie een aantal bijkomende lasten voor de ondernemingen rond arbeidsorganisatie. Ook "wordt de competitiviteit van onze ondernemingen bedreigd via een achterpoortje op de wet van 1996".

Voka is tot slot tevreden met het perspectief van een nieuwe staatshervorming, maar waarschuwt dat die geen dode letter mag blijven. Een staatshervorming is nodig zodat de deelstaten de hefbomen in handen krijgen om eigen beleid te voeren, bijvoorbeeld rond de arbeidsmarkt. De ondernemeringsorganisatie steekt ook de hand uit naar toekomstig premier Alexander De Croo en zijn regering om samen te werken "om een echt relance- en transformatiebeleid op gang te brengen", niet alleen voor het sociale en ecologische, "maar ook voor het economische".

Het federaal regeerakkoord komt tegemoet aan de drie grootste verwachtingen van de leden van Unizo: kunnen ondernemen tijdens corona, geen extra fiscale lasten en minder rompslomp, én een historische aanpassing van het zelfstandigenpensioen. Dat meldt Danny Van Assche, de topman van de ondernemersorganisatie, woensdag. Op begrotingsvlak wordt dit regeerakkoord volgens Unizo dan weer wel een uitdaging. "Wie het feest betaalt, lijkt minder duidelijk."

Unizo is opgelucht nu er opnieuw een federale regering is. "Dat op zich is al goed nieuws, ongeacht de samenstelling", zegt Van Assche. Unizo leest in het regeerakkoord "heel veel elementen en maatregelen die goed zijn voor ondernemers". Ook het nadrukkelijke engagement om te overleggen met het middenveld en de sociale partners, in het bijzonder over een interfederaal investeringsplan, wordt door de ondernemersorganisatie gunstig onthaald.

Op begrotingsvlak wordt dit regeerakkoord volgens Unizo wel een uitdaging. "Wie het feest betaalt lijkt minder duidelijk. Het is daarom goed dat er alvast een jaarlijkse besparingsronde wordt voorzien, al is het daar nog uitkijken naar meer concrete details."

"Ronduit historisch" is volgens Unizo de afschaffing van de zogenaamde 'correctiecoëfficient' bij de berekening van het zelfstandigenpensioen. Daardoor zullen zelfstandigen in de toekomst exact evenveel pensioenrechten opbouwen als werknemers met een gelijk inkomen. "Hier hebben we jarenlang voor geijverd", aldus Van Assche.

Ook het engagement van deze regering om concreet werk te maken van goedkopere exportdocumenten, meer overheidsopdrachten voor kmo's, kortere wettelijke betalingstermijnen en een gelijk internationaal speelveld voor e-commerce sluiten aan bij de ondernemersprioriteiten van Unizo. "En dat geldt evenzeer voor de ambitie van deze regering op vlak van administratieve vereenvoudiging, impactmeting van nieuwe regelgeving en automatische toekenning van lastenverlagingen."

Unizo waardeert ook een aantal "belangrijke fiscale maatregelen" in het regeerakkoord. "De taxshift blijft overeind, en dat is al van groot belang. Eveneens positief is de belofte van een fiscaal pact, naast de invoering van een digitaks en een carbon border adjustment tax, al blijft de tekst daarover vooralsnog eerder vaag."

De nieuwe Vivaldi-regering gaat de strategische visie voor Defensie en de militaire programmatiewet voortzetten en "actualiseren", zo blijkt uit het federale regeerakkoord dat Open VLD, MR, PS, SP.A, Groen, Ecolo en CD&V woensdag hebben bereikt.

"De investeringen in Defensie vergen continuïteit binnen een langetermijnvisie", luidt het in het regeerakkoord. De regering neemt zich dan ook voor de Strategische Visie voor Defensie uit 2016 en de bijhorende Militaire Programmatiewet "voort te zetten en te actualiseren".

Ook wil de nieuwe bestuursploeg van toekomstig premier Alexander De Croo onderzoeken hoe ze "een groeipad kan uittekenen om onze defensie-inspanning tegen 2030 opnieuw af te stemmen op de Europese niet-nucleaire NAVO-bondgenoten."

Het regeerakkoord wijdt ook aandacht aan de personeelsproblemen. De regering zal "inzetten op een herkapitalisatie in het domein van het personeel om het militair beroep aantrekkelijker te maken". Dat moet leiden tot "een betere rekrutering, een betere retentie, meer diversiteit en een betere leeftijdspiramide".

De regering belooft ook aandacht voor het welzijn van het militair personeel en hun gezin. "Daarvoor zal de regering werk maken van een modernisering van het personeelsbeleid met onder meer een grotere mobiliteit binnen en buiten de overheid in samenwerking met de gewestelijke diensten voor arbeidsbemiddeling. Zij zal andere oplossingen bestuderen - bijvoorbeeld een flexibele en versterkte reserve of uitgebreider beroep op burgerpersoneel - die een positieve weerslag kunnen hebben op het personeelsbeleid van Defensie", luidt het in het regeerakkoord.

De regering bereidt een brede fiscale hervorming voor. Die moet het belastingstelsel moderniseren, vereenvoudigen en rechtvaardiger en neutraler maken. Dat staat te lezen in het fiscale luik van het regeerakkoord. Dat mikt ook op de uitbreiding van de belastingvermindering voor kinderoppas, een hervorming van de voordelen voor sporters, een eerlijke bijdrage van de grootste vermogens en een digitaks.

De geplande fiscale hervorming moet bijdragen aan een aantal engagementen in het regeerakkoord, zoals het opkrikken van de werkgelegenheidsgraad tot 80 procent, het ondersteunen van de klimaatambities en de strijd tegen armoede. De regering zet daarvoor in op een verlaging van de lasten op arbeid. Een verbreding van de belastbare basis moet die financiering duurzaam maken. Het is ook de bedoeling in de personenbelasting de aftrekposten, verminderingen en uitzonderingen zoveel mogelijk te laten uitdoven.

De fiscale hervormingsplannen zullen steeds tijdig worden bekendgemaakt. Het nieuwe stelsel moet zo worden opgesteld dat mogelijkheden op het vlak van optimalisatie - ontwijking - tot een minimum worden beperkt. Bedoeling is ook dat de bevoegde instellingen de financiële gevolgen van een hervorming doorrekenen.

Er worden geen nieuwe belastingen ingevoerd, tenzij in het kader van de begrotingsdiscussie waarbij het evenwicht tussen inkomsten, uitgaven en hervormingen moet worden gerespecteerd, en dat met respect voor mensen die werken, ondernemen en sparen. Er komt een uitbreiding van de belastingvermindering voor kinderoppas en een verhoging van de toeslag op de belastingvrije som voor grootouders ouder dan 65 jaar.

De regering hervormt ook de voordelen van beroepssporters en sportclubs. Dat moet zorgen voor meer billijkheid, weliswaar met de garantie dat iedereen een eerlijke bijdrage levert, afhankelijk van de draagkracht van de sport. De controle over de sportmakelaars wordt versterkt. Tegen de volgende begrotingscontrole moet er een voorstel op tafel liggen voor een eerlijke bijdrage van de grootste vermogens, "met respect voor het ondernemerschap". En er komt een digitaks voor grote internetondernemingen die vandaag weinig belastingen betalen op de activiteiten in ons land. Liefst via een internationaal akkoord, maar desnoods op eigen houtje in 2023. Eind dat jaar komt er ook een einde aan de fiscale regularisatie.

Een relanceplan moet de eerste prioriteit van de nieuwe federale regering zijn, maar het vrijwaren van de competitiviteit van de bedrijven wordt dé uitdaging. Dat meldt het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) woensdag.

"Net geen 500 dagen na de verkiezingen slaagt men er eindelijk in om een nieuwe federale regering te vormen. Beter laat dan nooit, want de economische situatie kan eigenlijk niet urgenter zijn", zegt het VBO. "De zware uitdagingen waarmee we geconfronteerd worden, kunnen immers alleen maar aangepakt worden door een volwaardige regering die sterk inzet op een doordacht relancebeleid. De hamvraag is nu of de competitiviteit van onze bedrijven gewaarborgd zal blijven? "

Het VBO benadrukt dat dit jaar door de coronacrisis het reëel bruto binnenlands product (bbp) in België met maar liefst 8 procent zou krimpen, dat een op de zes gezonde bedrijven met het faillissement flirt en dat het komende jaar zowat 180.000 werknemers hun job dreigen te verliezen.

"Op basis van wat nu reeds bekend is uit het akkoord, is het VBO dan ook tevreden dat de nieuwe regering de eerste twee jaar volop wil inzetten op het economische herstel", klinkt het. "Ook is het positief dat de nieuwe ploeg zou inzetten op hervormingen van de arbeidsmarkt om de werkzaamheidsgraad te verbeteren." Voorts verwelkomt het VBO de bijzondere aandacht voor het budgettair kader dat ervoor moet zorgen dat op termijn de openbare schuld niet onhoudbaar hoog wordt.

Maar om meer mensen aan de slag te krijgen en de productiviteitsgroei van de economie op te krikken, zijn volgens de werkgeversorganisatie competitieve bedrijven cruciaal. "Het VBO is daarom uitermate bezorgd dat de loonnormwet van 96 die de concurrentiekracht ten opzichte van onze buurlanden verzekert, mogelijk uitgehold zal worden via in de ministerraad overlegde omzendbrieven. Bovendien heeft de regering de beslissing over het al of niet langer openhouden van enkele kernreactoren opnieuw uitgesteld. Dat uitstel verhoogt het risico op bevoorradingsproblemen en een stijgende factuur voor de bedrijven ten koste van hun competitiviteit." Wat betreft een grote fiscale hervorming, waarschuwt het VBO ook dat België zich reeds in de kopgroep bevindt van landen met de hoogste belastingen en overheidsbeslag.

N-VA als gemeenschappelijke vijand is het bindmiddel van de Vivaldi-coalitie, maar dat zal niet volstaan wanneer het "grijze" federale regeerakkoord concreet moet gemaakt worden. Zo luidt de eerste analyse van N-VA-Kamerfractieleider Peter De Roover. Hij voorspelt "nog heel wat gebakkelei".

Wat De Roover vooral opvalt is "de grote grijsheid" van het federale regeerakkoord. "Dat is niet meer dan logisch, want het geeft de spreidstand weer die men moest aannemen om zeven partijen te overkoepelen", analyseert de N-VA-Kamerfractieleider het programma van de zeven Vivaldi-partijen.

De Roover verwacht dan ook dat er "nog heel wat gebakkeleid zal worden" in de regering. "De cohesie heet N-VA. Die samenhorigheid zal nog even duren, maar wanneer de zaken concreet moeten gemaakt worden zal die gemeenschappelijke vijand niet langer volstaan."

Het regeerprogramma en de aanslepende regeringsvorming tonen volgens de Roover nogmaals "het fundamentele probleem van de Belgische structuur" aan. Die kan nooit een vertaling zijn van de dominante politieke stroming in het noorden van het land, aldus de N-VA'er.

De coformateurs Paul Magnette (PS) en Alexander De Croo (Open VLD) hebben het onderhandelde regeerakkoord vrijgegeven. Je kunt het hier downloaden en lezen .

Hou je het liever bij een samenvatting, lees dan dit artikel:

De nieuwe regering zal een meerderheid hebben in de Kamer, maar een minderheid aan Vlaamse kant. De oppositie zal dus talrijk zijn en sterk staan. Een overzicht van de reacties van N-VA (Bart De Wever), Vlaams Belang (Tom Van Grieken) en PVDA (Peter Mertens):

In de formatienota van de toekomstige federale regering staat ook iets over de Vlaamse feestdag. De regio's zullen de mogelijkheid krijgen om van onder meer 11 juli een betaalde feestdag te maken. Dit staat er letterlijk:

De deelstaten krijgen de mogelijkheid om van hun feestdag een betaalde feestdag te maken. Dit wordt georganiseerd zonder budgettaire meerkost. De jaarlijkse organisatie van de nationale feestdag in onze hoofdstad en elders in het land moet een eigentijdse viering worden met een grotere aantrekkingskracht, waarbij ook de samenwerking met de gemeenschappen en de gewesten een meer prominente rol krijgt.

Alexander De Croo (Open VLD) uit Brakel wordt de nieuwe premier van België. Dat hebben de onderhandelaars van de 7 partijen die een nieuwe regering proberen te vormen beslist. Vader Herman De Croo is erg trots maar wil zijn zoon ook raad meegeven: "Blijf wie je bent, open voor iedereen."

Lees hier het volledige artikel:

De toekomstige Belgische premier Alexander De Croo (Open VLD) heeft in een verklaring al even vooruitgeblikt naar de nieuwe federale regering. Hij deed dat aan de zijde van die andere coformateur Paul Magnette (PS). De Croo begon ook met Magnette te bedanken. Daarna benadrukte hij vooral de goeie samenwerking tussen de coalitiepartners en dat samenwerking "nodig is om onze samenleving weer sterker te maken" na de coronacrisis.  De premier in spe wil naar eigen zeggen ook op een andere manier aan politiek doen. "We moeten meer samenwerken en vooral met meer respect voor elkaar en voor elkaars meningen. Dat respect is er misschien niet altijd geweest op moeilijke momenten. Hardheid heeft nooit iemand vooruitgeholpen." Bekijk hier de volledige verklaring van Alexander De Croo en Paul Magnette:

Alexander De Croo eindigde zijn mededeling met dit citaat van basketballegende Michael Jordan:

Lees hier het volledige artikel over de speech van Alexander De Croo:

De coformateurs Paul Magnette (PS) en Alexander De Croo (Open VLD) zijn langsgeweest bij de koning. Na een kort gesprek verspreidde het paleis de volgende mededeling:

Zijne Majesteit de Koning heeft de heren Alexander De Croo en Paul Magnette in audiëntie ontvangen in het Paleis te Brussel. De formateurs hebben verslag uitgebracht over het regeerakkoord tussen de toekomstige coalitiepartners. Hun opdracht is verlengd tot de benoeming van de regering. De eedaflegging van de Eerste Minister en de leden van de regering zal morgen, donderdag 1 oktober 2020, om 10 uur plaatsvinden.

Nu er een inhoudelijk akkoord is voor een federale regering, draait de geruchtemolen van mogelijke ministers op volle toeren. Het ziet ernaar uit dat de huidige regering veel jonge gezichten zal tellen. Eén van de namen die alvast opduikt is die van Leuvens burgemeester Ridouani (SP.A). Maar is het wel een goede zet om nu al zijn burgemeesterssjerp door te geven? 

Lees hier het volledige artikel:

Ook Groen-voorzitter Meyrem Almaci is blij dat er witte rook is in de onderhandelingen. "Na 15 maanden is dit een kentering. Een kentering naar ambitieus klimaatbeleid, waarbij we ons scharen achter de Europese ambities. Hiermee gaan we een ander pad op, ook omdat we mensen ondersteunen die het moeilijk hebben." Bekijk hier het interview met Meyrem Almaci:

Bij de eerste reacties van West-Vlaamse politici op het regeerakkoord springt die van burgemeester Ward Vergote van Moorslede eruit. Hij vindt het niet kunnen dat zijn partij Open VLD een akkoord heeft gesloten met de socialisten en de groenen. "Dit is mijn partij niet meer."

Lees hier het volledige artikel:

Over de bevoegdheden wordt nog gebikkeld en de horde van de partijcongressen moet vanavond nog worden genomen, maar inhoudelijk zijn PS, SP.A, MR, Open VLD, Groen, Ecolo en CD&V het intussen eens geraakt om een nieuwe regering te vormen. Dit is er intussen bij ons al binnengesijpeld over die deal.

Lees hier het volledige artikel:

De naam van Alexander De Croo wordt al lang genoemd als premier, maar ondertussen is het ook zeker: de Vlaamse liberaal De Croo zal de Vivaldiregering leiden. Het is al van 2011 geleden dat ons land nog geleid werd door een Vlaamse premier. Dat was toen Yves Leterme. Wie is de nieuwe Belgische premier? Lees hier een portret:

De Vivaldipartijen hebben een inhoudelijk akkoord bereikt, maar daar stopt het uiteraard niet. Wetstraatwatcher Ivan De Vadder legde in "De ochtend" uit wat er ons nog te wachten staat vandaag:

• De onderhandelaars zijn nu bezig met de verdeling van de bevoegdheden (en dus nog niet wie daarvoor verantwoordelijk zal zijn). "De punten worden verdeeld volgens de grootte van de partij. De PS mag als eerste kiezen uit "de pot", dan MR, Ecolo en dan pas de Vlaamse partijen."

Die andere Wetstraatwatcher Pieterjan De Smedt maakte eerder dit handige overzicht van dat puntensysteem:

• De volgende stap zijn de congressen. Dat zijn samenkomsten (tegenwoordig meestal digitaal) waarbij de leden van de partijen hun stem mogen uitspreken over het bereikte akkoord. De congressen moet dus hun fiat geven. 

• De voorlopig laatste stap is die waarbij de partijvoorzitters namen plakken op de bevoegdheden die ze binnenhaalden. "Dan wordt de samenstelling van de Vivaldiregering duidelijk, met 7 Nederlandstalige ministers, 7 Franstalige ministers, een aantal staatssecretarissen en wellicht een Vlaamse premier (Alexander De Croo van Open VLD)."

Ook wetstraatwatcher Bart Verhulst lijst op wat er nog te gebeuren staat de komende dagen:

Er druppelt weer meer of preciezere informatie binnen over het inhoudelijke akkoord tussen de Vivaldi-partijen. Zo zou er, hoort VRT NWS-journalist Bart Verhulst, 3,2 miljard euro komen voor nieuw beleid. "Daarvan zou er 2,3 miljard euro zijn voor nieuw sociaal beleid, vooral voor het optrekken van de laagste pensioenen tegen het einde van de legislatuur. Daarnaast is er ook 900 miljoen euro voorzien voor veiligheid, justitie en politie. Er is ook 1 miljard euro aan investeringen voorzien in het spoor en 1,2 miljard euro in de gezondheidszorg."

Er komen ook twee ministers in de nieuwe regering die de staatshervorming moeten voorbereiden voor na 2024. Het doel is de werking van de staat "beter, logischer en efficiënter te maken". Er komt ook een groot debat in de samenleving over de werking van België.

Voor Justitie komt er snelrecht voor winkeldiefstallen en straatcriminaliteit. Er zullen ook 1.600 extra politieagenten bijkomen, vooral wijkagenten. Op vlak van migratie zou het opsluiten van kinderen niet meer toegelaten worden, hoorde Verhulst nog.

Open VLD-voorzitter Egbert Lachaert bevestigt dat er een inhoudelijk akkoord is. "Dat is gebalanceerd. Er zitten sociale, duurzame en liberale accenten in." Ook nieuwe belastingen? "Dat is zeer minimaal", zegt hij. "In volle crisis zullen we bedrijven ondersteunen en mensen in moeilijkheden ondersteunen. Nu richten we ons volop op relance en het bestrijden van de crisis. Daarna zullen we hervormen."

Inhoudelijk zitten er zeker geen grote verrassingen in het akkoord, vernam VRT NWS-collega Bart Verhulst. "Herinner je de verhoging van de wettelijke pensioen in 2014. Dat soort dingen zou er nu niet in zitten."

Verhulst kreeg al te horen dat er 3,2 miljard euro aan nieuw beleid in de begroting zit. "1,1 miljard euro gaat naar digitalisering van overheid, 2,3 miljard euro naar sociaal beleid, onder meer het optrekken van de laagste pensioenen, 1,2 miljard euro zal gaan naar betere lonen en arbeidsomstandigheden in de gezondheidssector en naar lagere facturen voor patiënten. Het budget van de gezondheidssector mag ook 2,5 procent per jaar groeien bovenop de index."

Dat geld moet ergens vandaan komen. "Veel is daar nog niet over geweten", zegt Verhulst. "Er zou een digitax moeten komen, voor bedrijven als Facebook, Google en Amazon. Er komt ook een minimumtaks voor bedrijven. En de pensioenbonus voor wie langer werkt, keert ook terug."

We kunnen ervan uitgaan dat Alexander De Croo van Open VLD premier wordt, weet Verhulst nog. "Pas vanavond zullen de namen van alle ministers bekendgemaakt worden. Nu worden vooral de bevoegdheden verdeeld. Je kunt ervan op aan dat de socialisten een sociaal departement willen, dat de groenen klimaat willen en dat de liberalen een financieel departement willen."

Herbekijk hier het extra Journaal van vanochtend:

Er zijn geen grote verrassingen in het inhoudelijk akkoord tussen de 7 Vivaldi-partijen, weet politiek journalist Johny Vansevenant. "De beslissingen liggen in de lijn van de verwachtingen. Zo wordt er 2,3 miljard euro uitgetrokken voor sociaal beleid. Dat is dus het optrekken van de minimumpensioenen tot 1.500 euro. Er gaat ook 1 miljard naar de digitalisering van de overheid, het spoor en klimaatbeleid. Het budget voor de gezondheidszorg zal groeien. Om dat te betalen komt er een digitaks en multinationals zullen een minimumbelasting moeten betalen.”

Er is dus een inhoudelijke deal, 492 dagen en ruim 22 uren na de verkiezingen. De laatste klus is nu voor de partijvoorzitters, zegt CD&V-fractievoorzitter in de Kamer Servais Verherstraeten in een eerste reactie. Zij moeten nu de ministerposten verdelen.

"De mensen zijn nog technisch aan het werken aan de teksten. Maar de grote politieke, inhoudelijke obstakels zijn achter de rug. Ik ben blij dat we een programma hebben kunnen maken met de 7 partners dat, volgens mij, een centrumprogramma is. In die zin dat het oog heeft voor mensen die het lastig hebben, zeker door corona. En anderzijds is het ook ondernemersvriendelijk. "

De 7 Vivaldipartijen (Open VLD, CD&V, SP.A, PS, MR, Groen en Ecolo) hebben een inhoudelijk akkoord bereikt. Dat is zonet meegedeeld aan VRT NWS. Nu bekijken de onderhandelaars van de verschillende partijen de verdeling van de bevoegdheden.

De onderhandelaars van de 7 partijen die een nieuwe regering proberen te vormen - SP.A, Open VLD, CD&V, Groen, PS, MR en Ecolo, zitten al sinds 9 uur gisterochtend samen om te praten over de begroting. Op dit moment worden de laatste knelpunten weggewerkt. Daarna moet nog gepraat worden over de bevoegdheidsverdeling tussen de 7 partijen en wie de nieuwe premier wordt. De onderhandelaars hopen nog altijd op een akkoord in de vroege ochtend. Een strakke deadline dus voor een inhoudelijk akkoord, want de partijen moeten hun leden de teksten kunnen bezorgen om de congressen voor te bereiden van ’s avonds.

Als de onderhandelaars klaar zijn, gaan de formateurs Alexander De Croo (Open VLD) en Paul Magnette (PS) naar de koning. Over de middag geven ze samen met de 7 partijen ook nog een persconferentie. De strikte timing is essentieel om morgen met een nieuwe regering te kunnen uitpakken. Morgenochtend leggen de ministers dan de eed af bij de koning en in de namiddag leest de nieuwe premier een regeringsverklaring voor in het parlement.