Liveblog - Achterban Boerenbond schiet landbouwakkoord niet af, boerenorganisatie Farmers Defence Force kondigt "extremere acties" aan

Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns (CD&V) begrijpt dat er nog heel wat bezorgdheid is bij de landbouwers. "Ik denk dat we de tijd moeten nemen om heel goed uit te leggen welke stappen voorwaarts er zijn gezet met het akkoord", zegt Brouns in "VRT NWS Journaal".

De bescherming van landbouwgronden vindt de minister een heel belangrijke uitdaging. In het landbouwakkoord met de boerenorganisaties is afgesproken dat de Vlaamse overheid tot 1 oktober geen grond in landbouwgebied meer aankoopt.

"Het is belangrijk dat we tegen dan echt werk maken van nieuw beleid over open ruimte waarbij de landbouw alle kansen krijgt. Intussen moet ook de juridische bescherming van de landbouwgrond uitgerold worden."

De landbouworganisaties van het noorden en het zuiden van het land hebben overlegd met de administraties die ze ervan beschuldigen hen te veel paperassen te vragen.

Ze hopen op korte termijn concrete oplossingen te krijgen om de administratieve last te verminderen, een van de grote eisen van de protesterende landbouwers de laatste weken. Volgens de Waalse landbouwfederatie FWA verliep de vergadering "zeer constructief".

Het ging eerder om een technische dan om een politieke vergadering met vertegenwoordigers van het federaal voedselagentschap FAVV, het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten FAGG, de FOD Volksgezondheid en de kabinetten van federaal minister van Landbouw David Clarinval en zijn Vlaamse en Waalse collega, Jo Brouns en Willy Borsus.

De blokkades van de Waalse boeren in de provincie Luik zijn vrijdag halverwege de namiddag opgeheven, maar de acties gaan volgende week verder. Dat zeggen de boerenorganisaties aan Belga.

De jonge boeren van FJA (Fédération des Jeunes Agriculteurs) organiseerden de blokkades vrijdag, en zij zijn vastberaden "de druk hoog te houden". "In Eupen waren we vrijdag met een vijftigtal tractoren, en dat is goed verlopen", zegt Baptiste Piron. "We hebben koelwagens gestopt om de herkomst van hun producten te controleren." De landbouwer zegt geërgerd en teleurgesteld te zijn over het gebrek aan concrete maatregelen. 

Het donderdag onderhandelde akkoord tussen landbouworganisaties en Vlaamse regering wordt bij de Boerenbond-achterban niet afgeschoten.

De voorbije uren legde voorzitter Lode Ceyssens het akkoord uit aan het hoofdbestuur, de provinciale besturen en alle leden. "Voorlopig verloopt dat goed", zegt woordvoerster Elisabeth Mertens. "Er komen zeker vragen, soms wat kritische vragen, maar er is veel erkenning voor de maatregelen die afgesproken zijn."

De feedback van bij de leden, allen actieve boeren, is dat ze nu de tijd gaan nemen om te bekijken wat het juist inhoudt. "Ze zijn tevreden dat er maatregelen komen en dat er structureel strategisch overleg komt, dat is het gevoel dat leeft", aldus Mertens. 

 Betekent dat dat er vanuit de achterban van de Boerenbond geen acties meer verwacht moeten worden? "Zoals we de voorbije twee weken al gezegd hebben: Boerenbond plant geen acties, maar we hebben natuurlijk geen zicht op wat de individuele boer gaat doen", zegt Mertens nog.

De filterblokkades van Waalse boeren in de provincie Luik worden met mondjesmaat opgeheven. Vanochtend werd er actie gevoerd in Welkenraedt, Loncin, Eupen en Sankt-Vith. Intussen zijn de boeren op de meeste plaatsen vertrokken.

De federale politie laat op haar website weten dat ook de laatste blokkades in Sankt-Vith en Eupen tegen 16 uur opgeheven worden.

Vanaf vandaag mogen de boeren weer mest uitvoeren. Dat het zo strikt geregeld is, tot op de dag, roept vragen op bij de boeren. 

De afgelopen dagen was het praktisch veel beter geweest om te bemesten, maar dat mocht dus niet van wat de boeren zelf "kalenderlandbouw" noemen.

Het stikstofdecreet ligt nog altijd zwaar op de maag bij de boeren. Dat beseft ook Hendrik Vandamme van het Algemeen Boerensyndicaat (ABS), die gisteren mee tot een akkoord kwam met de Vlaamse regering.

Dat er door dat akkoord niets veranderd is aan het stikstofdecreet, betreurt Vandamme. Maar hij denkt dat het decreet sowieso nog gewijzigd zal worden. Zo zegt hij tegen onze verslaggever Tijs Neirynck:

Als je het aan de boeren zelf vraagt, is er veel minder tevredenheid over het akkoord dat drie landbouworganisaties gisteren met de Vlaamse regering hebben gesloten. 

Op de Agridagen in Ravels is er weinig goeds te horen over het akkoord. Vooral het stikstofdossier, waaraan niets verandert door het akkoord, blijft een grote doorn in het oog van de landbouwers. 

De boeren denken dan ook hardop aan nieuwe protestacties.

De Vlaamse regering en de drie landbouworganisaties die aan de onderhandelingstafel zaten, reageren tevreden nadat ze gisteren tot een akkoord zijn gekomen.

Vooral bij de Vlaamse regering is er opluchting, zo blikt verslaggever Michaël van Droogenbroeck terug op de onderhandelingen. 

De boerenorganisatie Farmers Defence Force (FDF) is razend op het landbouwakkoord dat de Vlaamse regering heeft gesloten met andere landbouworganisaties. "We zijn niet eens aan de onderhandelingstafel uitgenodigd", zegt Bart Dickens, voorzitter van de Belgische tak van FDF. "De landbouw wordt opnieuw opgeofferd. Hier gaan we het niet bij laten." Dickens kondigt dan ook "extremere acties" aan.

Het akkoord werd afgesloten met de Boerenbond, het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) en Groene Kring. De onvrede is groot. "Ik heb deze nacht amper kunnen slapen omdat verschillende boeren me voortdurend opbelden", zegt Dickens. FDF kreeg ook geen uitnodiging voor de onderhandelingen met de Vlaamse regering. "En dat terwijl we toch over een achterban van 4.500 mensen beschikken. In mijn ogen is er daarom niet eens een akkoord. We zijn gewoon aan de kant gezet."

Hoe de acties van het FDF er concreet gaan uitzien, is nog niet duidelijk. "We gaan dit weekend aan tafel zitten en kijken hoe we dit aanpakken", zegt Dickens. Hij waarschuwt wel voor een hard optreden, met "extremere acties" dan tijdens de afgelopen protestdagen. Waar en wanneer blijft voorlopig een vraagteken. "We hebben ook iets groots gepland, maar dat is niet voor onmiddellijk", zegt Dickens.

De actiebereidheid bij de misnoegde landbouwers is nog steeds groot, verzekert hij. "Ook de jagers en de motorcrossers hebben zich al bij ons aangesloten. Zaterdag is er een protest van de motorcrossers in Mol. Als landbouwers gaan we hen dan ook ondersteunen."

Het verkeer op de Luikse snelwegen ondervindt hinder door blokkades van protesterende boeren. Aan het knooppunt van Loncin, dat de E40, de E42 en de E25 met elkaar verbindt, zijn sinds 6 uur de twee linkerrijstroken versperd in beide richtingen.

Op weg naar Duitsland vormden zich grote files en de vertragingen lopen aanzienlijk op. Op de E42 zijn er problemen richting Loncin ter hoogte van Bierset en in Hauts-Sarts. De blokkades hebben ook effect op de landelijke wegen.

De federale politie raadt automobilisten sterk aan om de autosnelwegen in de provincie Luik niet te gebruiken. Iedereen wordt aangemoedigd om andere vervoermiddelen te gebruiken en te telewerken.

Twee andere wegversperringen zijn opgezet op de E40 Aken-Luik bij Welkenraedt en bij Eupen op de rijbanen richting Brussel. Ongeveer twintig tractoren houden er het verkeer op.

In een gezamenlijk persbericht reageren milieu-organisaties Bond Beter Leefmilieu (BBL) en Natuurpunt scherp op het landbouwakkoord tussen de Vlaamse regering en de  Boerenbond, Algemeen Boerensyndicaat (ABS) en Groene Kring. "Dit smaakt zoetzuur: de grootse bedreiging voor ruimte voor natuur is tijdelijk afgewend, maar de waterkwaliteit gaat onverantwoord achteruit", klinkt het.

BBL en Natuurpunt zijn in eerste instantie niet te spreken over de manier waarop het akkoord tot stand kwam. Ze mochten niet mee rond de tafel. "Een democratie onwaardig. Onder druk van een enkele stakeholder met een eenzijdige agenda maatregelen doorvoeren, zo voer je geen beleid in Vlaanderen. En al zeker niet omtrent natuur en milieu, cruciaal voor ieders welzijn."

Ook grote delen van de inhoud noemen ze problematisch. Zo zullen de toegevingen in verband met het mestactieplan volgens hen de toets van de Europese Commissie niet doorstaan. Daarnaast brengen ze ook de waterkwaliteit en biodiversiteit in het gevaar, klinkt het.

Anderzijds zijn BBL en Natuurpunt wel tevreden dat er niet aan het stikstofakkoord werd gemorreld en dat ook inzake de grondendiscussie geen "onbezonnen beslissing" werd genomen. Het is ook een goede zaak dat er werk wordt gemaakt van een langetermijnvisie op landbouw. Volgens de organisaties wordt de hete aardappel wel doorgeschoven naar de volgende regering.

De Vlaamse werkgeversorganisatie Voka is opgelucht dat de Vlaamse regering een akkoord heeft bereikt met de landbouworganisaties. "Nu er een akkoord is, moeten de blokkades van landbouwers wel onmiddellijk stoppen", zegt Voka. "De economische schade loopt nu al in de tientallen miljoenen euro's", zegt gedelegeerd bestuurders Hans Maertens. "Door blokkades van havens en belangrijke verkeersassen werd de voorbije weken grote schade toegebracht aan onze Vlaamse economie en welvaart. Dit moeten we nu achter ons laten."

Volgens Voka komt het akkoord "op vele domeinen tegemoet aan de bezorgdheden van de landbouwers". De organisatie wil nu mee spreken over het toekomstige ruimtegebruik in Vlaanderen, en wil dat op Europees niveau wordt gepleit voor een andere aanpak voor dichtbevolkte en sterk geïndustrialiseerde regio's. "Wij hebben een aanpak op maat nodig om economische en ecologische belangen te kunnen verzoenen."

Natuurorganisatie Natuurpunt is "helemaal niet tevreden" met het akkoord dat de Vlaamse regering en de landbouworganisaties gisteren hebben gesloten. Volgens Jos Ramaekers, voorzitter van Natuurpunt, heeft de landbouwsector "een hold-up" gepleegd op de Vlaamse regering. Dat natuur- en milieu-organisaties wél mee aan tafel mogen schuiven bij een werkgroep over het toekomstige grondgebruik in Vlaanderen, vindt Natuurpunt wel een goede zaak.

Lees meer in onderstaand artikel:

Groen-covoorzitter Jeremie Vaneeckhout reageert op X (vroeger Twitter) kritisch op het akkoord tussen de Vlaamse regering en de landbouworganisaties. "Old school Vlaams beleid. Natuur opofferen en boeren een rad voor de ogen door hun echte problemen niet aan te pakken." Volgens Vaneeckhout gaat de Vlaamse regering daarmee gewoon door op het pad dat tot de crisis voor landbouw en natuur geleid heeft. "Hier wint niemand mee. Wat ministers of belangenorganisaties ook vertellen."

Vlaams fractieleider Mieke Schauvliege heeft het op X over een zoveelste "krokusakkoord van de Vlaamse regering met fake oplossingen".  "Voorstellen voor eerlijke prijzen voor boeren? Of om te voorkomen dat landbouwgronden omgevormd worden tot riante tuinen of privé-paardenweiden? Niet te vinden. Wel minder strenge milieuvoorwaarden", aldus Schauvliege.

Schauvliege verwijst ook naar de pauzeknop op de aankoop van landbouwgronden voor natuur. "Maar waar blijft pauzeknop voor verkoop van landbouwgrond van overheden? 2 maten, 2 gewichten. En vooral. Verkeerde focus. Want intussen gaat afbraak natuur en milieu verder. Op kap van de gezondheid van elke Vlaming".

Groen heeft het in een persbericht over "een schijnakkoord dat boeren geen enkel perspectief geeft, maar wel onze natuur op het slachtblok legt". "De Vlaamse regering had de terechte zorgen van de boeren kunnen aangrijpen om eindelijk werk te maken van een transitiefonds zodat boeren de omslag kunnen maken naar een duurzame landbouw die ook goed is voor natuur en klimaat. Maar in de plaats daarvan worden natuur en milieu buiten spel gezet en boeren nog dieper in de ellende geduwd", zegt Schauvliege.

Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) is tevreden met het akkoord dat de Vlaamse regering en de landbouworganisaties gisteravond hebben bereikt. Nu is het volgens de minister zaak om alle partners bij het overleg te betrekken. "Het is belangrijk om tegemoet te komen aan de bezorgdheden van de landbouwers, maar we moeten dat bespreken met iedereen", zegt ze in "De ochtend" op Radio 1.

Demir verwijst daarmee naar een betere bescherming van landbouwgronden, waar boeren op aandringen. Ze willen dat de Vlaamse overheid volledig stopt met het aankopen van landbouwgrond om er natuurgebied van te maken. In het akkoord is afgesproken dat Vlaanderen daarmee voorlopig stopt, tot 1 oktober, al zijn er wel uitzonderingen. In tussentijd gaat een werkgroep aan de slag om het beleid daarrond te stroomlijnen.

"Het is bijzonder belangrijk dat alle gebruikers van de ruimte in Vlaanderen aan tafel komen. Vlaanderen is klein, er worden veel functies gecombineerd.  Landbouw, wonen, recreatie, industrie, natuur- en milieu-organisaties. We moeten iedereen samenbrengen, we moeten dat met iedereen bespreken", zegt Demir. "We kunnen dat niet over hun hoofden bespreken. We kunnen vanuit Vlaanderen niet aan voorafnames doen."

Daarnaast is het volgens Demir logisch dat er uitzonderingen over de landbouwgrond in het akkoord staan. Voor 1 oktober kan Vlaanderen dus nog altijd landbouwgronden aankopen. "In het kader van waterbeheersing, in overstromingsgebieden, in valleien, voor infrastructuurwerken, in het kader van Natura 2000 (een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden, red). Daarvoor gaan we wel nog aankopen kunnen doen. Voor de rest gaan we ons tot 1 oktober terughoudend opstellen en praten."

Grote knopen lijkt nu nog niet doorgehakt, en tijdens het boerenprotest van de afgelopen weken raakten de standpunten soms sterk gepolariseerd. Schuift de Vlaamse overheid hiermee niet de moeilijkste dingen door? "Als je vertrouwen wil tussen alle partners, moet je de situatie deëscaleren", zegt Demir. "We moesten het vertrouwen creëren dat iedereen aan de tafel kán komen."

De filterblokkades van landbouwers aan de Cosmosrotonde en de Zelzatebrug in de Gentse Kanaalzone zijn opgeheven. De tractoren zijn vertrokken. Aan de Zelzatebrug kan het scheepvaartverkeer weer op gang komen.

De filterblokkades van Oost- en West-Vlaamse boeren begonnen gisterochtend. Auto's en fietsers werden doorgelaten, maar vrachtverkeer richting de Gentse haven kon maar mondjesmaat door. De acties leidden tot verkeersproblemen op de R4, de ring rond Gent.

Volgens de Boerenbond, een van de drie landbouworganisaties die onderhandelden met de Vlaamse regering, is met het akkoord een aanzet gegeven om de bekommernissen van de boeren op te lossen. "Dit is een begin. Alle problemen oplossen, dat gaat niet. Maar er liggen vandaag zaken op tafel waarmee we aan slag kunnen, die een begin van vertrouwen kunnen geven, die een oplossing kunnen bieden voor boeren", zegt voorzitter Lode Ceyssens in "De ochtend" op Radio 1.

De afspraken rond landbouwgrond zijn volgens Ceyssens een belangrijk signaal. Boeren vroegen dat Vlaanderen volledig zou stoppen met het opkopen van landbouwgrond om er natuurgebied van te maken. In het akkoord staat dat de overheid voorlopig tot 1 oktober stopt, tenzij de grond in beschermd natuurgebied ligt of nodig is voor infrastructuurwerken. Intussen bekijkt een werkgroep met alle betrokkenen, ook natuurorganisaties, hoe ze dat beleid kunnen stroomlijnen.

"Dit geeft de tijd om samen ten gronde knopen door te hakken", zegt Ceyssens. "We zijn een zakdoek groot in Vlaanderen, iedereen kijkt naar iedereen. Wij hebben vanuit de landbouw niks tegen natuur en bos, maar zien dat het liefst wel daar waar het thuishoort." In afwachting van het resultaat van dat overleg wordt de pauzeknop ingedrukt.

Minister-president Jan Jambon (N-VA) wil dat protesterende landbouwers nu een einde maken aan de acties en blokkades. Die oproep lijkt Ceyssens niet met zoveel woorden te herhalen. "Ik denk dat het vooral belangrijk is dat iedereen nu kijkt naar wat voorgesteld is en daar de tijd voor neemt. Dit geeft vertrouwen. De zaken van vandaag moeten zo snel mogelijk uitgewerkt worden."

In Wallonië houden landbouwers vandaag filterblokkades op het verkeersknooppunt van Loncin, in de provincie Luik. Dat verbindt de autosnelwegen E40, E42 en E25. Momenteel worden de linkerrijstroken van de E40 in beide richtingen geblokkeerd. Dat leidt tot files.

Er is vanmorgen ook een actie van landbouwers op de autosnelweg E40 Aken-Luik in Welkenraedt, bij Eupen. In de richting van Brussel is er een filterblokkade met tractoren.

In de Gentse Kanaalzone houden landbouwers vanmorgen nog altijd filterblokkades. De Cosmosrotonde, bij staalbedrijf ArcelorMittal, blijft afgezet. Ook de Zelzatebrug, die beide oevers van het kanaal Gent-Terneuzen met elkaar verbindt, is geblokkeerd. Daardoor kunnen zeeschepen nog altijd niet doorvaren. De Turborotonde aan Euro-Silo is wel weer vrijgemaakt.

De filterblokkades in de Gentse Kanaalzone begonnen gisterochtend en gaan uit van Oost- en West-Vlaamse boeren. Auto's en fietsers werden doorgelaten, maar vrachtverkeer richting de Gentse haven kon maar mondjesmaat door. De acties leidden gisteren tot verkeersproblemen op de R4, de ring rond Gent.

Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) reageerde gisteravond laat nog op X (vroeger Twitter): "Ambities afzwakken die het evenwicht met de natuur zouden verstoren was nooit een optie. Dat heeft deze regering duidelijk gemaakt. Goed akkoord voor milieu en landbouw", schrijft ze.

Het stikstofakkoord van de Vlaamse regering is de landbouwers een doorn in het oog, maar dat blijft overeind. Daarnaast vroegen ze dat de overheid volledig zou stoppen met het opkopen van landbouwgrond om er natuurgebied van te maken. Maar zo ver komt het niet. Er is afgesproken dat de overheid tot 1 oktober zal stoppen met het opkopen van die gronden, tenzij die grond in beschermd natuurgebied ligt of nodig is voor infrastructuurwerken.

Minister Demir is straks na 8 uur in "De ochtend" op Radio 1 te gast om het akkoord verder toe te lichten.

Vlaams minister Jan Jambon (N-VA) is tevreden dat er een akkoord op tafel ligt. "Het moest een kwestie van dagen zijn, niet van weken, en daar zijn we in geslaagd. Dankzij de collega's en dankzij de landbouworganisaties", zei Jambon vannacht aan VRT NWS. "Ik denk dat we soelaas kunnen bieden voor de bekommernissen waar wij in Vlaanderen iets kunnen aan doen. Hun verzuchtingen gaan verder dan dat, maar ik denk dat wij onze job gedaan hebben."

Een van die bekommernissen was het behoud van landbouwgronden voor landbouwers. In het akkoord staat dat de Vlaamse overheid tot 1 oktober geen grond in landbouwgebieden meer aankoopt. Er komt ook een werkgroep met alle betrokkenen. "Momenteel loopt het wat dooreen", zegt Jambon daarover. "We willen nu gaan uitdenken hoe we daarmee omgaan. Dat vraagt tijd." Ook natuurverenigingen worden bij het overleg betrokken.

Belangrijk: het stikstofakkoord wordt niet opgeheven, nochtans een belangrijke eis van de boeren. "Niemand is daarmee gediend, ook de landbouwers niet. Dan gaat Vlaanderen onder een stolp en is niks meer mogelijk. In dat akkoord zitten zaken die moeilijk zijn voor de landbouw én voor de industrie. Het is een maatschappelijke opdracht van ons allemaal"

Jambon vraagt dat de landbouwers hun acties en blokkades nu stopzetten. "Laat ons dat akkoord nu op het terrein uitwerken. Er zijn ook bekommernissen die meer federaal en Europees zijn, maar op Vlaams vlak hebben we gedaan wat we konden. We hebben onze goede intenties aangegeven, het is nu aan ons om onmiddellijk aan de slag te gaan. Ik vraag om proportioneel te zijn in de acties. Geef de kans om dit te implementeren."

Veel details over de inhoud van het akkoord tussen de Vlaamse regering en de landbouwers zijn er nog niet. Wel is al duidelijk dat de Vlaamse overheid tot 1 oktober zelf geen grond in landbouwgebied meer aankoopt en dat er een werkgroep komt met alle betrokken sectoren over het grondgebruik.

Lees meer in onderstaand artikel:

Nu er een akkoord is, vraagt Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) dat de landbouwers stoppen met hun acties en blokkades. "De Vlaamse regering doet wat ze kan", schreef hij op X (vroeger Twitter). "Ik doe een oproep om de acties die onze economie ontwrichten, stop te zetten." Gisteren waren er de hele dag nog filterblokkades in de haven van Gent.

Met deze tweet kondigde Vlaams minister Jan Jambon (N-VA) donderdag rond 23.20 uur aan dat de Vlaamse regering en de landbouworganisaties een akkoord hadden. "Een ambitieus en toekomstgericht akkoord met respect voor de natuur", zo klonk het.

Na moeizame gesprekken is er gisteravond dan toch een akkoord uit de bus gekomen tussen de Vlaamse regering en de landbouworganisaties. Wat er precies in het akkoord staat, zal in de loop van de komende uren duidelijk moeten worden. Hoe de onderhandelingen zijn verlopen, kan je herlezen in de onderstaande blog van gisteren.