Hinder door acties boeren bleef beperkt: "Velen haakten af wegens mogelijke dwangsommen"

We ronden de liveblog over het boerenprotest af. Boze landbouwers hebben vanmorgen geprotesteerd aan de havens van Zeebrugge, Gent en Antwerpen, maar de hinder bleef beperkt. Hier en daar waren filterblokkades, maar volledige blokkades - waarop een dwangsom was gezet  - bleven uit. Vanmiddag zijn er hier en daar nog wel protestacties, het is onduidelijk hoe lang die zullen duren.  

De boeren die vandaag op straat kwamen, eisen onder meer snellere maatregelen van de Vlaamse regering en blijven het moeilijk hebben met stikstofregels. 

Na de middag zijn er ook tractoren opgedoken op Antwerpse Rechteroever. Er stonden rond half 2 tractoren op de Antwerpsebaan aan de afritten in Stabroek van de A12. Daar stond ook een filterblokkade richting de haven. Maar al bij al bleef de hinder beperkt. 

Nog volgens de verkeersupdate van 13:30 uur stond er een kwartier file aan de Gentse turborotonde aan de Kennedylaan, zowel voor het verkeer vanuit Zelzate als vanuit Destelbergen.   

Veel van de landbouwers die vandaag op straat zijn gekomen, vinden dat de regering niet snel genoeg actie onderneemt om hen tegemoet te komen. "Ik hoor dat er geen deftige oplossingen uit de bus komen", zegt Koen Vandewalle, een van boeren die protesteert vandaag.  "Het blijft maar duren." 

Dat betekent meteen ook dat de acties eventueel nog kunnen voortduren de volgende dagen. "We moeten verder een signaal geven, want anders vallen die mensen in Brussel in slaap", zegt Andy Lidou. 

Los van de politieke actie (of het gebrek daaraan volgens de boeren)  blijft stikstof een grote struikelsteen. De landbouwers vinden zich onheus behandeld tegenover de industrie, en willen minder strenge stikstofregels. 

De dreiging met dwangsommen als er wegen naar de havens geblokkeerd zouden worden, heeft een duidelijke impact gehad op de acties van de boeren vandaag. "We willen ons vooral zichtbaar maken en onze problemen aankaarten, en zeker geen regels overtreden", zei landbouwer Dorien Lefebure daarover. Zij kwam actie voeren aan de Waaslandhaven - waar er amper hinder was. 

Er hadden veel meer boeren willen meedoen als de rechter niet met dwangsommen had gedreigd, zegt een actievoerder aan de Waaslandhaven: "Veel mensen zijn er afgelopen nacht op afgehaakt. Daarom staan we hier met veel minder volk dan er eigenlijk voorzien was." 

De boeren willen onder meer dat het stikstofdecreet wordt herbekeken. "Veel cijfers waarop het gebaseerd is, zijn dubieus. En dan is het onverantwoord om een sociaal drama te veroorzaken bij de landbouwers", zegt Benedikt Sas, die sinds kort als een van hun woordvoerders fungeert. 

Het verkeersbulletin van 12 uur meldt een kwartier file aan de turborotonde aan Euro-Silo in Gent, voor verkeer dat vanuit Zelzate komt.

Elders is er amper hinder. In de Waaslandhaven bevinden er zich tractoren op de rotonde Steelandlaan-Hazopweg op Linkeroever. In Zeebrugge zijn er lichte vertragingen aan het kruispunt van de Kustlaan (N34) met de Westelijke Strekdam (N31), en aan het kruispunt van de Alfred Ronsestraat (N350) en het afrittencomplex aan de A11. 

In en rond het Gentse havengebied is de hinder vanmorgen beperkt gebleven. Woordvoerder Johan Bresseleers van de Gentse haven gaf rond half 11 een concreet overzicht: "De scheepvaart is kunnen doorgaan, en Zelzatebrug is nog steeds vrij." 

Wat het verkeer op de weg betreft, is de rotonde aan ArcelorMittal niet bezet. De turborotonde aan Euro-Silo is gedeeltelijk bezet. "Twee rijvakken zijn er afgesloten, verkeer is mogelijk maar verloopt vertraagd. Er zijn acties binnen het havengebied met filterblokkades, maar het verkeer kan door." 

 "De opkomst ligt beduidend lager dan bij vorige acties, de impact is veeleer beperkt", klinkt het. 

In Zeebrugge veroorzaken filterblokkades lichte vertragingen op drie invalswegen naar de haven, meldt verkeersanker Hajo Beeckman. In Gent-Zeehaven is er een blokkade aan de turborotonde op de Kennedylaan, verkeer kan er wel voorbij. Vanuit Zelzate is er 20 minuten vertraging vanaf Desteldonk. In de Waaslandhaven rijdt een groep tractoren rond op de wegen in de omgeving van de R2, maar dat veroorzaakt weinig hinder momenteel.

In Antwerpen hebben de boeren hun tractoren geparkeerd op het rondpunt aan het bedrijf Van Moer in de Waaslandhaven. "Wij hinderen het verkeer niet en zijn niet van plan dat te gaan doen", benadrukt Dorien Lefebure.  Eerder vanochtend waren er berichten dat de boeren enkele plekken toch zeer kort geblokkeerd zouden hebben, maar volgens Lefebure is het zeker niet de bedoeling om een kat-en-muisspel met de politie te spelen. 

"Er zijn er altijd die proberen de grens af te tasten, maar we waren vanochtend vooral op zoek naar een plaats waar we veilig konden staan en een beetje uit de weg. Wij doen voorlopig niets verkeerd en blijven hier zolang iedereen er zin in heeft." 

In het Gentse havengebied zijn een honderdtal boeren aanwezig, maar "die volgen de instructies van de politie op". Dat zegt de Oost-Vlaamse gouverneur Carina Van Cauter. 

De tractoren rijden traag door het havengebied. Bij vorige boerenprotesten werden kritieke punten, zoals de turborotonde (foto hieronder), de Cosmosrotonde aan staalbedrijf ArcelorMittal of de Zelzatebrug, geblokkeerd. Zo ver is het vandaag nog niet gekomen, maar er blijven wel tractoren bijkomen.

Er is in de aanloop naar het boerenprotest door verschillende autoriteiten rond de Gentse haven uitdrukkelijk aangegeven dat blokkades niet worden toegestaan. "Alle middelen: zowel politioneel als gerechtelijk - met een dwangbevel - zullen worden ingezet", herhaalt Van Cauter. "Maar we gaan ervan uit - zoals de situatie nu is - dat dat niet nodig zal zijn."

In Zeebrugge zijn er momenteel problemen door een filterblokkade aan de afritten van Brugge-Zeehaven op de A11. In Gent-Zeehaven is er een blokkade aan de turbo-rotonde op de Kennedylaan, het verkeer kan er wel voorbij. Vanuit Zelzate is er een half uur vertraging vanaf Mendonk.

In het gebied rond de Gentse haven worden de wegen door de politie vrijgehouden. Aan de rotonde Euro-Silo zijn twee rijbanen bezet, maar het verkeer kan er wel door, meldt Johan Bresseleers, woordvoerder van de Gentse haven. De rotonde aan Arcelor en de Zelzatebrug zijn voorlopig vrij. Een aantal tractoren zou intussen op weg zijn naar de grens met Nederland en haveninwaarts. 

In het Waaslandhavengebied van de Antwerpse haven is een groepje tractoren begonnen met korte blokkades op te zetten. Dat meldt het havenbedrijf. De tractoren rijden rond in de buurt van het complex Waaslandhaven-Noord op de R2 en blokkeren er kort rotondes en kruispunten. Daarna trekken ze verder.

Ook in Gent zijn tientallen tractoren op weg naar de haven. Er is verkeershinder. In Zelzate is er een blokkade aan de Cosmos-rotonde op de Kennedylaan, verkeer kan er wel voorbij.

In Zeebrugge zijn er filterblokkades langs drie invalswegen aan de haven. "De tractoren staan er rustig verspreid op de weg, de politie regelt het verkeer dat wel nog door kan", zegt VRT NWS-journalist Evelien Vanwalleghem die ter plaatse is. 

Op dit moment zijn er zo'n 50 à 60 actievoerders in Zeebrugge. "Een aantal landbouwers had zich vanochtend wel laten afschrikken door de dwangsommen, maar nu ze zien dat het rustig verloopt, komt er straks rond 10.30 uur nog een tweede groep." 

Het plan van de boeren is nog niet helemaal duidelijk, zegt VRT NWS-journalist Gunter Joosen die in de buurt van de oprit van Melsele, dicht bij de Waaslandhaven, staat. 

"Ik hoorde vanochtend wel iemand zeggen dat ze zich aan de regels willen houden. Ze hebben duidelijk de rechter gehoord. Maar ze willen wel actievoeren, de aandacht blijven houden. Ze hebben vlaggen en spandoeken bij en af en toe ontploft er een bommetje. Ze willen opvallen, maar echt blokkeren doen ze voorlopig niet." 

Verschillende rechtbanken hebben beslist dat er dwangsommen dreigen voor boeren die de havens zouden blokkeren. De boeren zeggen dat ze zich aan de regels gaan houden. 

"Wij willen ons zichtbaar maken en onze problemen aankaarten zonder schade aan te brengen of regels te overtreden", zegt boerin Dorien Lefebure. "Wij gaan in samenspraak met de federale politie bekijken wat er kan en niet kan."

De landbouwers zijn nog steeds bezorgd over de onzekere toekomst van de landbouwsector. Ze vragen voor een herziening van het stikstofakkoord. Volgens hen is het huidige stikstofdecreet gebaseerd op dubieuze gegevens en is er een ongelijke behandeling tussen de landbouw en industrie.

Ook de Europese natuurherststelwet is een van de doelwitten van de boeren. Die wet zou een gevaar zijn op de Europese voedselvoorziening en gaat ten koste van de economie en welvaart.

Tot slot verlangen de boeren ook naar een permanente stopzetting van de opkoop van landbouw. Ze eisen rechtzekerheid en dringen aan op een uitbreiding van het huidige agrarisch gebied.

De Vlaamse werkgeversorganisatie Voka vindt nieuwe boerenacties in de havens "onaanvaardbaar en onverantwoord".

Ze roept de landbouwers op om wilde acties definitief te staken. Als dat niet gebeurt, vraagt Voka een krachtdadige handhaving van de openbare orde. "Havens zijn economische knooppunten en die moeten vrijgehouden worden. Elke inbreuk moet nu geverbaliseerd en gepenaliseerd worden", stelt topman Hans Maertens. "Die acties brengen enorme schade toe aan de kern van onze economie. Een vierde keer, dit kan niet", benadrukt hij. "Wanneer de toegangswegen tot de havens en bedrijven geblokkeerd worden, dan rekenen we erop dat de politie en ordediensten die eenzijdige verzoekschriften van de rechtbanken uitvoeren. Wij hopen natuurlijk dat het niet zo ver komt. Wij hopen dat het bij symbolische en ludieke acties blijft." 

Het havenbedrijf North Sea Port kondigde gisteravond ook al aan dat het over "alle juridische middelen beschikt, met inbegrip van een juridische beschikking om blokkades op te heffen".

Bij hinder in en rond het havengebied in Gent zal er dus worden opgetreden. "Bij hinder op de wegen en rotondes, aan terminals en havenfaciliteiten, en aan bruggen over het Kanaal Gent-Terneuzen zal er worden opgetreden." 

Ook aan de haven van Antwerpen zijn boeren zich vanochtend al aan het verzamelen. 

Aan de haven van Zeebrugge zijn er al zo'n 50-tal landbouwers en er zouden er nog meer onderweg zijn. Gisteren heeft een rechter nog beslist dat de havens van Antwerpen, Zeebrugge en Gent niet geblokkeerd mogen worden door protestacties. Er kunnen dwangsommen tot 1.000 euro per persoon per uur worden opgelegd.

Welkom in deze liveblog over het boerenprotest. Vandaag protesteren verschillende landbouworganisaties - op initiatief van 'Verenigde jonge landbouwers' - opnieuw in de havens van Antwerpen, Gent en Zeebrugge. Sinds 6 uur vanochtend zijn boeren al samengekomen aan de rand van de havens van Zeebrugge en Antwerpen, om zich van daaruit regelmatig te verplaatsen in de havengebieden. Het is nog niet duidelijk welke vorm en omvang het protest zal aannemen, maar VRT NWS volgt het op de voet voor je op in deze liveblog.