Herlees onze Hitteblog: warmste dag ooit eindigt met chaos door propvolle treinen die terugkeren van de kust

In het station Gent-Sint-Pieters zijn afgelopen avond meer dan 1.000 treinreizigers gestrand. De reizigers zaten in propvolle treinen die van de kust kwamen.  Intussen zijn de meeste reizigers alweer kunnen vertrekken.

Door een slechte of niet-functionerende airco en de drukte aan boord kwamen enkele mensen in de problemen. Zeven reizigers die onwel waren geworden, zijn met ambulances afgevoerd naar het ziekenhuis.  Ze verkeren niet in levensgevaar.

De hulpdiensten die massaal ter plaatse kwamen, wilden aanvankelijk geen treinen laten vertrekken omdat het veel te warm was in de treinstellen, ruim 40 graden, zo vernam VRT NWS van een reiziger.  

In Gent werd het medisch interventieplan afgekondigd. De reizigers hebben in Gent-Sint-Pieters water gekregen en werden opgevangen op veldbedjes om te bekomen van de hitte. Om iets voor middernacht meldde woordvoerder Dimitri Temmerman dat de situatie in het station grotendeels onder controle was.

“De hulpdiensten blijven wel nog even paraat omdat er nog een aantal treinen van de kust onderweg zijn naar Gent-Sint-Pieters.”  Temmerman voegt eraan toe dat de spoorwegmaatschappij er vannacht nog alles aan zal doen om iedereen op zijn bestemming te krijgen, onder andere door extra treinen in te leggen. 

Ook in het station van Brugge is het laat op de avond nog een drukte van jewelste. Treinreizigers proberen er een plaatsje te bemachtigen in overvolle treinen van de kust naar het binnenland. 

"Ik zag net volle perrons, vol met jongeren die terugkwamen van een dagje zee", zegt VRT NWS-verslaggever Trui Demaré die ter plaatse was. "De jongeren probeerden nog op treinen richting Brussel te geraken, maar bij velen lukte dat niet meer omdat de treinen propvol zaten."

Trui zag wel dat er nog een extra trein werd ingelegd van Brugge naar Brussel-Noord.

Vandaag was de warmste dag sinds het begin van de metingen. Mogelijk volgt nu ook de warmste nacht. Dat is het geval als het warmer blijft dan 24,4 graden. Tips om de zwoele nacht door te komen leest u in dit artikel:

Het is officieel de warmste dag in ons land sinds de start van de metingen. 40,7 graden werd er deze namiddag opgetekend. In steden kan de temperatuur vaak nog hoger oplopen door het zogenaamde hitte-eilandeffect, met soms verschillen tot 10 graden in vergelijking met landelijkere gebieden. Wat doen steden eraan? "Terzake" ging een kijkje nemen in Brussel en Parijs:

Er komt een einde aan de loden hitte van de afgelopen dagen. Die overgang zal de komende twee dagen gepaard gaan met onweer, zegt weerman Frank Deboosere in zijn weerbericht.

Grote delen van Evergem en Ertvelde, in Oost-Vlaanderen, zitten al twee uur zonder stroom nadat twee hoogspanningscabines ontploft zijn. De cabines waren volgens de brandweer oververhit geraakt, vermoedelijk door het warme weer. Zo’n 1.500 gezinnen in 39 straten hebben geen elektriciteit meer.

Fluvius probeert nu zo snel mogelijk de elektriciteit weer te herstellen. Volgens de eerste berichten zou het nog makkelijk vier uur kunnen duren vooraleer iedereen weer stroom heeft.

Vlak voor Mechelen is een Thalystrein stilgevallen. De passagiers zijn door de brandweer uit de trein gehaald en naar een sporthal in de buurt gebracht. 

Ook in onze buurlanden werden vandaag recordtemperaturen. In Nederland werd in Gilze-Rijen 40,7 graden gemeten. In Parijs tikte de thermometer om 16.32 uur 42,6 graden aan. In Lingen, in het noordwesten van Duitsland werd precies dezelfde recordtemperatuur vastgesteld.

De komende decennia zullen we vaker temperaturen als vandaag meemaken, zegt VRT-weerman Frank Deboosere in “Het Journaal”. “Tegen 2050 verwachten we dat één op de twee zomers toestanden zullen geven zoals dit jaar en vorig jaar.”

Deboosere ziet de recordtemperaturen als een onmiskenbaar symptoom van de klimaatopwarming die steeds sneller gaat. “Alle andere records die aangeven dat ons klimaat aan het opwarmen is, waren de voorbije decennia al gesneuveld. Enkel het record van 27 juni 1947 stond nog."

"We hadden gedacht dat er boven die recordtemperatuur (van 36,6 graden) enkele tienden van een graad zouden bijkomen, maar losweg 3 graden erover, dat hebben we nog nooit meegemaakt.”

Ook in Ukkel zijn vandaag recordtemperaturen geregistreerd. Onze reporter Gitte Van Hoyweghen legt in "Het journaal" uit hoe die metingen precies gebeuren.

In het Hageland is een eerste hitte-onweer overgetrokken. Dat ging gepaard met hagel. 

In Leisele bij Veurne heeft de brandweer de stallen gekoeld van zo’n 22.000 kippen. De ventilatie kon het niet meer aan en de kippen dreigden te stikken. Ook bij een andere kweker in Veurne moest de brandweer ingrijpen en hun onderkomen met water afkoelen. 

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Gent zet tot en met zondag de deuren voor iedereen gratis open. Sowieso kunnen Gentenaars er tijdens de Gentse feesten gratis in, maar door de aanhoudende hitte is iedereen welkom, zonder te betalen. Een maatschappelijke taak, vindt het MSK Gent. 

In de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van Brussel, en ook bijvoorbeeld in het Magrittemuseum, kunnen senioren vanaf 65 jaar ook morgen nog gratis een bezoekje brengen en herademen in de koelte van de museumzalen.

Wie vandaag plannen had om de Thalys te nemen, wordt aangeraden om zijn reis uit te stellen. Dat meldt de uitbater van de hogesnelheidstreinverbinding tussen Brussel-Zuid en Parijs-Noord.

"Als gevolg van de gebeurtenissen van gisteren en de uitzonderlijke weersomstandigheden zal ons verkeer vandaag waarschijnlijk zwaar verstoord blijven en vertragingen zijn te verwachten", meldt Thalys op zijn website .

De ticketverkoop voor vandaag en morgen is uit voorzorg opgeschort. Het is wel de bedoeling om in de mate van het mogelijke treinen te laten rijden. 

Het KMI heeft "eindcijfers" van deze dag, let wel: het zijn "voorlopige" recordcijfers die nog bijgesteld kunnen worden:

• Beitem: 40,7 graden; de hoogste temperatuur van het land. Kleine Brogel volgt op de voet met 40,6 graden. Ook in onder meer Deurne, Koksijde en DIepenbeek ging het kwik boven de 40 graden.

• Ukkel, het nationale referentiepunt: 39,7 graden

Ten oosten van Brussel duiken de eerste hitte-onweders op. Dat meldt KMI-weerman David Dehenauw en is ook duidelijk te zien op Buienradar.

Hoe beleeft u deze warmste dag sinds het begin van de metingen? Bekijk hier een selectie van foto's die onze lezers instuurden.

De politie van Vilvoorde heeft negen jongeren uit het water gehaald die in het insteekdok van het Zeekanaal Brussel-Schelde aan het zwemmen waren.  Zwemmen is daar verboden. Op dit moment zitten er ook giftige blauwalgen in het water.

Wie gisteren of vandaag op Brussels Airport is geland, heeft het misschien gemerkt: de bagage-afhandeling van sommige vluchten kan vertraging oplopen, waardoor u iets langer moet wachten op uw koffers aan de bagageband. 

Dit komt ook door de hitte. Door het warme weer werkt iedereen op de luchthaven, dus ook de mensen die met uw koffers sjouwen, op een aangepast ritme om het werken gezond te houden. Dat is zo in de arbeidswetgeving voorzien.

Volgens de NMBS zijn alle reizigers uit door de hitte vastgelopen treinen geëvacueerd. Het ging om een Thalys-hogesnelheidstrein in de buurt van Mechelen, en om twee NMBS-treinen tussen Kortrijk en Oudenaarde.

Tegen de droogte hebben boeren zich wat kunnen wapenen, onder meer door de gratis leveringen van gezuiverd water door Aquafin, maar de hitte, dat is andere koek. Vanuit heel Vlaanderen wordt schade gemeld aan de aardappelen, zegt Vanessa Saenen, woordvoerster van de Boerenbond.

Door de hitte schieten de planten door en blijven aardappelen te klein. Dat was ook de vorige jaren al het geval, in 2016 door regen, in 2017 en 2018 door de droogte.  Bij het fruit barsten de schillen van appels en peren. 

De kusttram is deze namiddag op het hele traject stilgelegd door problemen met de bovenleiding en andere technische problemen, meldt De Lijn.   Er rijden vervangbussen en de brandweer deelt water uit aan reizigers die wachten op hun tram.

Eerst was de bovenleiding naar beneden gekomen in De Haan, waardoor het verkeer tussen De Haan en Oostende werd stilgelegd. Maar daarna doken nog meer problemen met de bovenleiding of andere technische problemen op, waardoor eerst werd beslist om de trams trager te laten rijden. "Maar daardoor nemen de vertragingen natuurlijk verder toe", zegt Sonja Loos, woordvoerster van De Lijn. "Uiteindelijk werd beslist het verkeer over het hele traject stil te leggen. Er worden pendelbussen ingelegd."  

Verschillende treinen staan stil door problemen met de bovenleidingen. Tussen Brussel en Mechelen staat een Thalys vast. Er is hinder op het hele net . Goed de aankondigingsborden, de website of de app raadplegen, is het advies van de NMBS voor wie moet sporen vanavond.

Problemen met de bovenleidingen liggen aan de basis van de geblokkeerde Thalys tussen Brussel en Mechelen. Thalys raadt reizigers aan om hun reis van vandaag/donderdag indien mogelijk uit te stellen en biedt een gratis omwisseling aan. Op de lijn waar de Thalys staat, zijn sinds 14.30 uur maar twee van de vier sporen beschikbaar. Reizigers tussen Brussel en Antwerpen moeten daardoor rekening houden met vertragingen en afschaffingen, zegt NMBS.

Ook tussen Kortrijk en Oudenaarde zijn er sinds 15.30 uur problemen met de bovenleidingen. Daar staan twee treinen vast met 60 reizigers aan boord. De airco in die treinen functioneert niet meer. Tussen Deinze en Kortrijk waren er ook even stroomproblemen, maar daar zouden de treinen alweer rijden. 

"Ondanks alle maatregelen die we genomen hebben, kunnen we incidenten bij dit weer niet uitsluiten", zegt Dimitri Temmerman van de NMBS. 

Weerman Frank De Boosere meldt nieuwe duizelingwekkende metingen, om 16 uur:

• Beitem (West-Vlaanderen): 40,3 graden

• Diepenbeek (Limburg): 40,2 graden

• Ukkel: 39,5 graden (dat is bijna drie graden meer dan het record van 1947)

• Melle (Oost-Vlaanderen): 39,1 graden

• Retie (Antwerpen): 38,8 graden  

Thermometers worden nauw in de gaten gehouden deze namiddag. Hieronder de meetinstallatie van het KMI in Ukkel en een privémeting in Lierde in de Denderstreek.

De NMBS waarschuwt voor verstoord treinverkeer als gevolg van de hitte. Er reden al geen treinen tussen Mol en Achel, maar ook tussen Vilvoorde en Mechelen en tussen Kortrijk en Oudenaarde is het treinverkeer onderbroken.  Ook elders zijn er vertragingen, blijkt uit het aankondigingsbord van Antwerpen-Centraal:

Infrabel houdt in de gaten wat het effect van de hitte is op bovenleidingen en sporen. In de buurt van Brussel-Noord betekende dat voor de technische ploeg: werken bij 50 graden.   

In Nederland is voor de eerste keer in de (meet-) geschiedenis de grens van 40 graden overschreden. In Gilze-Rijen, nabij Breda, is 40,4 graden gemeten. 

Om 13u42 was het 41 graden in Parijs: een absoluut record, meldt Météo France. En in het Duitse Geilenkirchen, vlakbij de grens met Nederlands-Limburg is gisteren 40,5 graad gemeten: de heetste plek sinds het begin van de waarnemingen in Duitsland. Dat cijfer is vandaag bevestigd, maar het record zal naar verwachting vanmiddag alweer worden gebroken.

In Parijs bieden de Trocadérofonteinen bij de Eiffeltoren soelaas:

Het record van 1947 in Ukkel is gesneuveld. Daarmee is het officieel de warmste dag in ons land sinds het begin van de metingen. VRT-weerman Frank Deboosere geeft toelichting in de studio, VRT NWS-reporter Gitte Van Hoyweghen staat bij het meetstation in Ukkel.

We moeten met zijn allen veel drinken, horen we al dagenlang. Maar ook (wat) extra zout innemen is nuttig, zegt spoedarts Ricardo Letto van het Mariaziekenhuis in Pelt in het VRT-Journaal. "Als je zweet, verlies je zout en dat moet je weer binnenkrijgen. Je kunt iets zouts eten of wat soep of bouillon drinken."

25 juli 2019: de hoogste temperatuur ooit gemeten bij het Koninklijk Meteorologisch Instituut van België in Ukkel: 36,8 graden. Het vorige record dateert van 27 juni 1947: 36,6 graden. Lees hier meer over de vorige hoogste waarden (en over hoe moeilijk het is om die te vergelijken). 

VRT NWS-reporter Gitte Van Hoyweghen staat aan het KMI in Ukkel: 

In het KMI in Ukkel was het om 13 uur 36,4 graden. Dat is amper twee tiende van een graad verwijderd van de hoogste temperatuur ooit gemeten in Ukkel, dat is 36,6 graden. Straks weten we of dat record gebroken is op 25 juli 2019, meldt Gitte Van Goyweghen in het VRT-Journaal.

Het is ook uitkijken of het ergens heter wordt dan 40,2 graden; dat was de verzengende temperatuur gisteren in Angleur bij Luik, en dat was toen al een record.

In woonzorgcentrum Immaculata in Edegem zetten bewoners en personeelsleden zich schrap tegen de hitte, meldt VRT NWS-reporter Kathleen Huys. Deze week op het menu: drie keer rauwkost en verse maatjes met ui. De redding zit 'm in veel water: om te drinken, om te spelen met waterballonnen, voor een verfrissing met de plantenspuit of met een afkoelend voetbad. 

In de grotten van Han is het zo'n ... 12 graden. Bovengronds krijgen de rendieren een frisse douche.

Het zijn hondsdagen voor àlle dieren. Zet genoeg water in de tuin.

We hebben gisteren dan toch al de kaap van 40 graden overschreden. Dat laat weerman David Dehenauw weten. Aanvankelijk was er 39,9 graden gemeten in Kleine Brogel, een provisoir resultaat. "Na validatie van de waarnemingen van de klimatologische stations van het KMI van gisteren: hoogste temperatuur van 24/7 en nieuw nationaal record : Angleur (Luik) 40,2 graden", zegt Dehenauw op Twitter. De vraag is nu of we daar vandaag nog over gaan.

Om 11 uur is 31,5 graden gemeten in Ukkel, 33,4 in Diepenbeek en 33,9 in Humain in de provincie Luxemburg. Volg de KMI-waarnemingen hier uur na uur.  Bekijk hier onder de grafiek voor Ukkel.

Er komt bewolking aan en dat kan van invloed zijn op de temperatuur en op een eventueel warmterecord, zegt weerman David Dehenauw. In Henegouwen vallen er al zeer lokale buitjes. Het is afwachten tot na de middag om te weten of we de kaap van 40 graden ronden.

De Europese informatiedrempel voor ozon is gisteren op 24 plaatsen in België overschreden. Ook vandaag zullen de ozonwaarden opnieuw hoog oplopen, met lokaal zelfs kans op overschrijdingen van de Europese alarmdrempel.

De hoogste gemeten uurgemiddelde ozonconcentratie in Vlaanderen was 232 µg/m³ (Aarschot), in Wallonië 190 µg/m³  (Corroy-Le-Grand) en in Brussel 219 µg/m³ (Neder-Over-Heembeek).

Bij een overschrijding van de informatiedrempel wordt personen die gevoelig zijn voor luchtvervuiling (kinderen, ouderen en personen met ademhalingsproblemen) aangeraden om geen ongewone lichamelijke inspanningen in de buitenlucht te doen. Wanneer de alarmdrempel wordt overschreden gelden de aanbevelingen voor de ganse bevolking.

Sommige mensen moeten de hitte trotseren tijdens hun werk. Dat is bijvoorbeeld het geval voor postbodes. Heel wat postbodes konden gisteren rekenen op de barmhartigheid van inwoners, die een boodschap op hun brievenbus hadden achtergelaten. "Beste postbode, je kan hier fris water krijgen". Bpost bedankt daarvoor de mensen op Twitter.

We hebben afgelopen nacht voorlopig de warmste nacht van 2019 gehad. In Ukkel daalde het kwik niet onder de 23,7 graden. We hebben dit jaar al 4 tropische nachten, waarbij de minimumtemperatuur niet onder de 20 graden zakt, gehad. De warmste nacht ooit was die van 4 juli 2015, toen werd het niet kouder dan 24,4 graden. Komende nacht worden temperaturen van minimum 26 graden verwacht in de grote steden.

“Door de uitzonderlijke hittegolf zetten de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België hun deuren gratis open voor bezoekers ouder dan 65. Dit geldt voor alle musea (Musée Old Masters Museum, Musée Fin-de-Siècle Museum et Musée Magritte Museum) en voor de tijdelijke tentoonstellingen (Wim Delvoye, Agnès Guillaume en Thomas Lerooy) tot en met vrijdag 26 juli 2019. Het nationale erfgoed deelt graag zijn zalen met airconditioning met senioren”, klinkt het.

Gisteren werd in Kleine Brogel 39,9 graden opgetekend. Dat is de warmste temperatuur ooit gemeten in ons land. Mogelijk wordt dat record vandaag alweer gebroken. In Ukkel, het officiële referentiepunt, staat het record voorlopig nog op 36,6 graden, daterend van 27 juni 1947. Maar die grens zullen we vandaag allicht overschrijven.