Herlees hier de liveblog over de voorstelling van het regeerakkoord voor de Vlaamse regering

De Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten (VVSG) is tevreden dat het nieuwe Vlaamse regeerakkoord de blijvende jaarlijkse groei van het gemeentefonds bevestigt, een tussenkomst in de lokale pensioenfactuur bevat en fusies tussen gemeenten op basis van vrijwilligheid behoudt. "Het gemeentefonds levert een kwart van de inkomsten van de steden en gemeenten, broodnodig om in lokale dienstverlening te voorzien en nieuwe uitdagingen op te vangen", zegt de VVSG. 

Het milieu- en klimaatbeleid van de nieuwe Vlaamse regering lijkt van maar weinig ambitie te getuigen. Dat zegt milieuorganisatie Bond Beter Leefmilieu in een eerste reactie. Voor een definitieve reactie wacht de BBL op de volledige tekst.

"Maar we zien wel al dat er maar weinig politieke moed getoond wordt op het vlak van milieu en klimaat", zegt Mathias Bienstman. "Er zijn enkele losse maatregelen, maar er lijkt geen sprake van een coherent geheel. We weten nochtans wat er moet gebeuren. Daarvoor moet bijvoorbeeld ook volop worden ingezet op renovaties van oude gebouwen en op de aanpak van de files."

Volgens de radicaal-linkse PVDA legt het Vlaamse regeerakkoord de basis voor een ijskoud, elitair en asociaal beleid. “Het regeerakkoord kleurt zwart-geel, maar de armoedecijfers blijven donkerrood”, zegt Vlaams fractieleider Jos D’Haese. “We hoorden geen enkele concrete maatregel in de strijd tegen kinderarmoede. Ondertussen scharen de drie partijen zich wel achter de eerste twee punten uit het 70-puntenplan. In plaats van te luisteren naar het sociaal signaal van de verkiezingen, maakt de N-VA samen met CD&V en de Open VLD een forse ruk naar rechts.” 

Voor Els Keytsman, directeur van het interfederale gelijkekansencentrum Unia, komen de plannen van de nieuwe Vlaamse regering om uit Unia te stappen niet als een verrassing. "Het is een beslissing die al een tijdje in de lucht hing", zegt ze in een videoboodschap op Twitter. "We weten hoe het Vlaams Belang over ons denkt. We zijn nu eenmaal een instelling die strijdt tegen racisme en discriminatie, en we weten ook dat de N-VA liever Vlaamse dan interfederale instellingen heeft."

Keytsman betreurt dat ze het nieuws via de media verneemt. "Het is ook heel onduidelijk waarom deze beslissing is genomen. We zijn nooit geëvalueerd geweest."

Oppositiepartij Groen verwacht vijf kille en hardvochtige jaren". "Dat het woord armoede niet is gevallen, zegt veel over de plannen van Jambon I", vindt voorzitster Meyrem Almaci. "Er is een beschamend gebrek aan sociale en klimaatambitie. Deze regering kiest niet voor een warm Vlaanderen, maar voor een kil en hardvochtig Vlaanderen."

De groenen hebben onder meer kritiek op de plannen rond nieuwkomers. Die zullen een hogere drempel over moeten vooraleer ze toegang krijgen tot zaken als een sociale woning of de Vlaamse sociale bescherming. "Voor mensen die het al moeilijk hebben, komen er meer regels en minder kansen", vindt Almaci. "Blijkbaar vindt deze regering het nodig om nog meer drempels op te werpen om Vlaming te mogen of kunnen zijn."

Ook qua klimaat is de nieuwe regering al gebuisd, zegt Vlaams fractieleider Björn Rzoska. "Sterke Jan wordt Jan Zonder Klimaatplan", klinkt het. "Dit akkoord lijkt zelfs onder de afgesproken Europese lat te zakken. Dat is veel minder dan de Scandinavische en Nederlandse ambities waarnaar verwezen wordt."

Er klinkt tot slot ook kritiek op de meer symbolische elementen uit het regeerakkoord, zoals de Vlaamse canon. "De uitdagingen zijn immens, maar blijkbaar heeft deze regering langer gediscussieerd over Vlaamse symbolen dan over een krachtig klimaatbeleid. Na een zoveelste zomer met hittegolven en droogtes, zat werkelijk niemand op dat soort navelstaarderij te wachten."

De nieuwe Vlaamse regering zal de samenwerking met Unia, het interfederale gelijkekansencentrum, stopzetten. Dat heeft N-VA-voorzitter Bart De Wever bevestigd tijdens de voorstelling van het regeerakkoord. "We willen de samenwerking opzeggen om zelf een gelijkekansencentrum op te richten", zei hij. Hij verwees naar de federale instelling voor de rechten van de mensen die in de maak is.

Dat Vlaanderen zich terugtrekt, zal financiële gevolgen hebben voor Unia. De Vlaamse overheid staat in voor zowat 10 procent van de financiering van het centrum. De afgelopen jaren clashte Unia verschillende keren met Vlaams minister van Gelijke Kansen Liesbeth Homans (N-VA)

We zullen meer moeten betalen voor dienstencheques. Het tarief zelf wordt niet verhoogd, maar we zullen minder kunnen aftrekken van de belastingen. De fiscale aftrekbaarheid is nu 30 procent en dat wordt verlaagd naar 20 procent. Voor een dienstencheque van 9 euro betaalt u daardoor uiteindelijk 7,2 euro in plaats van 6,3 euro op dit moment. 

De Vlaamse regering trekt het budget voor fietspaden fors op, meldt persagentschap Belga. "Er komt een steil groeipad naar 300 miljoen euro per jaar voor fietsinfrastructuur", is te horen. Vorig jaar lag dat budget voor fietspaden nog op 138 miljoen euro. Er was over de partijgrenzen heen consensus om dat budget fors op te krikken.

Om gehoor te geven aan het signaal van de Vlaams Belang-kiezer, gaat de  drempel omhoog voor nieuwkomers. Zo zullen ze pas na tien jaar verblijf in ons land (waarvan vijf jaar ononderbroken) Vlaamse sociale voordelen kunnen krijgen, zoals een sociale woning of de zorgverzekering. Kandidaat-asielzoekers maken anderzijds geen kans meer op kinderbijslag. 

Nieuwkomers die niet slagen voor hun inburgeringsexamen, zouden geen boete krijgen, zoals in de startnota van informateur Bart De Wever (N-VA) stond, maar zullen wel moeten betalen voor hun herexamen. Dat heeft Belga vernomen bij de onderhandelaars.

De nieuwe Vlaamse regering wil de criteria voor nieuwkomers een stuk aanscherpen. Elke inburgeraar moet een traject met resultaatsverbintenissen afleggen. Aan het einde volgt een burgerschapstest. Wie niet slaagt, zou beboet worden.

Maar het opleggen van die boete zou in de onderhandelingen gesneuveld zijn. Wél zullen inburgeraars die niet slagen, zelf moeten betalen voor het herexamen.

Er komt voor nieuwkomers geen wachttijd van zes maanden voor het Groeipakket, de vernieuwde kinderbijslag. Dat heeft persbureau Belga vernomen. Volgens de startnota van informateur Bart De Wever (N-VA) zouden nieuwkomers pas na een wachttijd van zes maanden in aanmerking komen voor kinderbijslag. Die piste heeft het niet gehaald, is te horen in onderhandelingskringen.

Wél is het zo dat asielzoekers die erkend worden, niet langer retro-actief kindergeld krijgen. Nu is het zo dat asielzoekers retro-actief kindergeld kunnen krijgen voor de periode van hun erkenningsprocedure. "Iedereen was het daarover eens dat dat zou geschrapt worden", klinkt het

Groen-politica uit op Twitter kritiek op het Vlaamse regeerakkoord. "In ieder geval niet voor de zwakkeren in Vlaanderen. Kil en meritocratisch. Ook zwaar gebuisd voor klimaatambitie."

SP.A-kopstuk Conner Rousseau is tevreden dat er "eindelijk een regering" is. "Hopelijk is het meer dan een symboolregering", zegt hij op Twitter. "Van SP.A mogen jullie constructieve en kritische oppositie verwachten."

Vlaams Belang, de grote winnaar van de verkiezingen, reageert afwachtend op het Vlaams regeerakkoord. "Een akkoord van 300 bladzijden doet vrezen dat er veel grijze tinten in de witte rook zullen zitten", aldus parlementslid Chris Janssens. "Benieuwd in welke mate de verkiezingsuitslag van 26 mei invloed heeft gehad."

De Vlaamse regering wil in 2021 een begrotingsevenwicht bereiken, al worden de cijfers nog nagerekend. De investeringen voor de Oosterweelverbinding worden er wel buiten gehouden. Volgens De Tijd zou de begroting daarna weer even uit evenwicht mogen gaan, om uiteindelijk te landen op een evenwicht in 2024. Op die manier kan de regering investeringen doen, zoals een verlaging van de erfenis- en registratierechten.

CD&V-voorzitter Wouter Beke reageert tevreden op het Vlaamse regeerakkoord. "Het beantwoordt aan de drie uitgangspunten die wij als partij belangrijk vonden: een Vlaanderen dat nabij is, een Vlaanderen dat sociaal is en een Vlaanderen dat rechten en plichten terug in evenwicht brengt."

Ook bij de onderhandelaars van Open VLD niets dan tevreden gezichten. "Nu vertrekken we voor vijf jaar", aldus voorzitter Gwendolyn Rutten. Het heeft lang geduurd. "Maar het zijn belangrijke dingen, je moet goed met elkaar praten en je moet luisteren naar elkaar. En de cijfers moeten kloppen."

"Op 26 mei hebben de uitersten van het politieke spectrum gewonnen, Vlaams Belang vooral en de Partij van de Arbeid. Het is zaak voor de drie regeringspartijen om een antwoord te bieden op dat signaal van de kiezer", analyseert VRT-journalist Bart Verhulst. "Andere accenten als het gaat over inburgering en integratie, ook op sociaal vlak. Maar wel op een zodanige manier dat de drie partijen ermee kunnen leven. Dat heeft heel veel tijd gevraagd om die secure evenwichtsoefening te maken. Het zal de komende jaren blijken, en dan wellicht bij de volgende verkiezingen in 2024, of de Vlaming zal vinden dat het signaal inderdaad beantwoord werd."

127 dagen na de verkiezingen van 26 mei is er eindelijk een akkoord over een nieuwe Vlaamse regering. Bekijk hier een overzicht van wat er sindsdien gebeurd is, sinds verkiezingsdag waar Vlaams Belang de grootste winnaar werd. 

Alle inhoudelijke details over het Vlaams regeerakkoord krijgen we pas om 12 uur voorgesteld tijdens een persconferentie. Maar er zijn wel al een aantal zaken naar boven gekomen. Zo zal het M-decreet in zijn huidige vorm worden afgeschaft, meldde Het Laatste Nieuws vanmorgen en is bevestigd.

"Het M-decreet zorgt ervoor dat kinderen met een beperking zoveel mogelijk in het gewone onderwijs terechtkomen", legt VRT-journalist Bart Verhulst uit. "Dat heeft in de vorige legislatuur heel wat problemen met zich meegebracht in het onderwijs, het decreet is ook al bijgestuurd geweest. De onderhandelaars hebben blijkbaar beslist om het M-decreet in zijn huidige vorm af te schaffen en te vervangen door een “Begeleidingsdecreet”, waarbij er meer zal gewerkt worden op maat van het kind." 

N-VA-politicus Koen Daniëls heeft een foto op Twitter geplaatst van het regeerakkoord. Een lijvig document, zoals de onderhandelaars het zelf beschrijven. "Stevig werk voor een sterk merk", klinkt het. Straks om 12 uur wordt het regeerakkoord inhoudelijk uit de doeken gedaan op een persconferentie.

Het was nog een laatste lange nacht intensief onderhandelen vooraleer er witte rook kwam over het Vlaamse regeeerakkkoord. "Rond een uur of 2 vannacht waren de meeste inhoudelijke knopen doorgehakt. Dan heb ik het bijvoorbeeld over inburgering of onderwijs", vertelt VRT-journalist Bart Verhulst.

"Daarna hebben de onderhandelaars nog een aantal uren moeten spenderen aan de begroting. Rond 7 uur vanmorgen kwamen dan de eerste berichten op Twitter dat er een akkoord was."

Danny Van Assche, de topman van zelfstandigenorganisatie Unizo, feliciteert de Vlaamse onderhandelaars "voor hun doorzettingsvermogen". "Hopelijk legt een goed regeerakkoord de basis voor een project van vijf jaar goed bestuur", aldus Van Assche op Twitter.    

De onderhandelaars voor de nieuwe Vlaamse regering hebben een inhoudelijk akkoord bereikt. Maar de bevoegdheden moeten wel nog verdeeld worden over de drie partijen van de coalitie. Dat zal de komende uren gebeuren.

Wié minister wordt, weten we uiteraard ook nog niet. Dat is iets wat de partijen zelf beslissen. En dat gebeurt na de partijcongressen waar de achterbannen van de partijen het regeerakkoord eerst moeten goedkeuren. Dat staat normaal gezien morgen op de agenda.

Overmorgen woensdag kan dan de eedaflegging van de regeringsleden plaatsvinden en zal minister-president Jan Jambon (N-VA) zijn regeerverklaring kunnen houden in het Vlaams Parlement.

De onderhandelaars voor de nieuwe Vlaamse regering zaten al sinds gisterochtend bijeen. Ook de dagen voordien waren er lange en intensieve onderhandelingen. "Het is hard werk geweest, maar we zijn er door geraakt", reageert Jan Jambon, die minister-president wordt. "We hebben een nogal lijvig regeerakkoord geschreven, alles is goed uit gediscussieerd. De budgettaire oefening was ook fors. Maar het is nu rond allemaal.  Hier staat een moe maar tevreden man."

Naar aanleiding van het Vlaams regeerakkoord is er om 8 uur een extra journaal op Eén.

De onderhandelaars voor een nieuwe Vlaamse regering hebben een akkoord bereikt. Jan Jambon (N-VA), de nieuwe minister-president van Vlaanderen, noemt het een "stevig pakket aan maatregelen voor een sterk Vlaanderen". "Dank aan de drie partijen", voegt hij er nog aan toe op Twitter.