Herlees de Liveblog: Premier Michel is vertrokken richting Marrakech 

Zes vluchtelingenorganisaties vragen de heropening van opvangplaatsen in de onthaalcentra en een versterking van het personeel bij alle betrokken diensten. Dokters van de wereld, CIRÉ-ASBL, Artsen zonder Grenzen, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Burgerplatform voor steun aan vluchtelingen-BxlRefugees en CNCD-11.11.11 hebben daarvoor een gezamenlijk schrijven aan minister van Asiel en Migratie Maggie De Block gericht.

De organisaties nemen kennis van het feit dat minister De Block beslist heeft om de maatregel van haar voorganger te herbekijken. Ze dringen aan op een tijdelijke noodopvang in afwachting van opvang in het reguliere circuit en zijn vragende partij voor een onderhoud met de minister.

Morgenochtend zitten kersvers minister Philippe De Backer (Open VLD), ex-staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA), kersvers ondervoorzitter van de N-VA Lorin Parys en oud-premier Yves Leterme (CD&V) in "De ochtend" op Radio 1, vanaf 6 uur.

De partijen van de Franstalige oppositie waarschuwen de MR voor manoeuvres van de regering-Michel II tegen hen. De herschikte regering beschikt niet over een meerderheid in het parlement. Ze zal de steun van de oppositie moeten krijgen om haar projecten te kunnen realiseren. Wat de begroting voor 2019 betreft, kan de N-VA die mee goedkeuren omdat ze deelnam aan de voorbereiding. Voor de rest zal de operatie delicater zijn en zal er geval per geval geoordeeld moeten worden.

"Het zal geen beleid van "te nemen of te laten" worden", verzekerde MR-vicepremier Didier Reynders op de RTBF. De steun van de N-VA aan de begroting zou echter een probleem kunnen vormen voor de rest van de oppositie.

"Alles moet veranderen opdat er niets zou veranderen", zei covoorzitter van Ecolo, Jean-Marc Nollet. "Als we op de N-VA rekenen voor de begroting, toont dat aan dat er geen manoeuvreerruimte is." De groenen stellen voor om de logica om te keren en hebben aangekondigd dat ze hun tekst zullen voorstellen aan de coalitie.

"Laat ons goed kijken wat er op tafel ligt. Een begroting bevestigt alle belastingverhogingen", waarschuwt Ahmed Laaouej (PS). "Sta mij toe te zeggen dat, met wat er deze week gebeurd is, we geen kat in een zak gaan kopen", aldus Laaouej. "De N-VA zal misschien niet aan tafel zitten in de Wetstraat 16, maar wel in de slaapkamer zijn van de premier", schertste Olivier Maingain, voorzitter van DéFI. CDH wil naar eigen zeggen constructief zijn, maar deelt de bezorgdheden van de andere partijen en roept op tot een koerswijziging.

"De conferentie begint morgen pas", zegt VRT-journalist Goedele Devroy vanuit Marrakech in "Terzake" over het VN-migratiepact. "Ik heb gehoord dat 150 delegaties aanwezig zullen zijn van de 180 landen die het VN-migratiepact zullen goedkeuren. Van die 150 landen, sturen er 100 een delegatie op hoog niveau. Dat wil zeggen: een staatshoofd, een regeringsleider of op zijn minst een minister."

"Het enige wat hier vandaag heeft plaatsgevonden, was een persconferentie van Louise Arbour. Dat is de hoofdonderhandelaar van de VN voor dat migratiepact. Ze heeft nog eens met handen en voeten uitgelegd dat het is bedoeld om migratiecrisissen te vermijden. De wereld heeft gemerkt dat landen zulke stromen individueel niet aankunnen. Landen moeten samenwerken om grenzen beter te bewaken, maar ook om mensenrechten van migranten beter te beschermen en dat allemaal zonder de soevereiniteit van landen aan te tasten om hun migratiepolitiek te voeren."

"Arbour betreurt heel erg dat 10 landen die het pact mee hebben onderhandeld nu niet meer willen meedoen. Dat komt volgens haar omdat veel toxische informatie de ronde doet. Sommige landen kunnen of willen de tekst blijkbaar niet lezen, zegt ze. Ze wou niet op de val van de regering in België ingaan."

"Het bezoek van Michel wordt een blitsbezoek. Morgenochtend zal hij de plenaire vergadering van alle delegaties bijwonen. Hij zal het pact goedkeuren in naam van zijn minderheidskabinet en ook in naam van de meerderheid in het parlement. Ik denk dat hij op de middag al terug naar België vliegt om in het parlement steun te zoeken om de komende maanden toch nog wat beleid te kunnen voeren."

"Dit is een nieuwe regering", zegt Johan Vande Lanotte (SP.A) in "Terzake". "Die kan maar voluit werken als ze het vertrouwen van het parlement krijgt. Dat is er vandaag niet, behalve in het dossier van het VN-migratiepact. Als de regering het vertrouwen niet vraagt, mag ze niet starten, volgens de grondwettelijke gewoonte. Zoniet moet ze terughoudend zijn in de uitoefening van haar bevoegdheden."

"Groen en de SP.A hebben deze regering 4 jaar bekampt", zegt hij over mogelijke steun aan de nieuwe regering. "Dan gaan ze nu zeggen dat het voor te lachen was? Ik denk dat dat toch niet zo makkelijk is. Een globale deal lijkt me moeilijk. Het meest waarschijnlijke zijn ofwel nieuwe verkiezingen, ofwel lopende zaken tot aan de verkiezingen van mei."

"Wij voeren oppositie tegen het resultaat van een proces", zegt N-VA-Kamerfractieleider Peter De Roover vanavond in "Terzake" over het VN-migratiepact. "Je ziet dat er in de wereld iets aan het bewegen is. Het gaat niet alleen over Orban en Trump, maar over een wereldwijd vraagteken over de vraag of je op deze manier de migratie ordentelijk kunt regelen. Wij hebben een opportuniteit gezien, want als land moest je kiezen. In welk kamp wil je landen? Dan zijn de verschillen in de coalitiepartners naar boven gekomen."

"Ik heb me meteen van de campagne gedIstantieerd, qua toon en inhoud", zegt hij voorts over de veelbesproken campagne van de N-VA deze week. "Die wekte de indruk dat die 6 punten automatisch uit het pact zouden voortvloeien. Het probleem is dat je niet weet wat uit het pact zal voortvloeien. De inhoud gaf de allerergste interpretatie van sommige punten uit dat pact. Op veel terreinen weet je niet waartoe dit leidt. Je ziet wel de tendens: overhevelen van bevoegdheden naar een supranationaal niveau waarbij je als politicus de ruimte om beleid te voeren verliest terwijl interpretatie door experts en rechters een belangrijk deel overneemt. Dat dreigt uit evenwicht te geraken."

"Niet de minste juristen hebben gezegd dat een inlegvelletje weinig betekenis heeft", houdt hij vol. "In heel Europa, met al die bijkomende verklaringen, merk je dat men overal is beginnen na te denken, te elfder ure. Het geloof in wat een globaal pact zou moeten zijn, is in heel Europa uitgedoofd."

Premier Charles Michel (MR) is zopas vanop de luchthaven van Melsbroek vertrokken naar Marrakech waar hij morgen het VN-Migratiepact in naam van ons land zal aannemen. Dat meldt VRT-journalist Flip Feyten vanuit Melsbroek.

"We zijn de week begonnen met rode lijnen, met schaamlappen en inlegvellen", zegt VRT-journalist Bart Verhulst in "Het Journaal". We zijn geëindigd met de Marrekechcoalitie, volgens de N-VA, of de oranje-blauwe coalitie, volgens de premier en de regeringspartijen. We wisten eigenlijk maandag al: dit loopt slecht af."

"Wat we vooral gezien hebben, is een perceptieoorlog, de strijd om het beeld van de waarheid, mocht die bestaan. Dat blijft trouwens nog altijd duren. De N-VA zegt nu nog dat de koning een ontslag heeft aanvaard dat officieel nooit is gegeven. We hebben alleen aan de premier in een brief laten weten dat we onszelf als ontslagen beschouwen."

"Het is geleden van 1974 onder Leo Tindemans dat we een minderheidsregering hadden. De regering-Michel II heeft geen meerderheid in de Kamer. De premier gaat nu voor een beperkt programma met 3 prioriteiten: koopkracht en sociaal-economisch beleid, veiligheid en klimaat."

"De focus op sociaal-economisch beleid en veiligheid is de voortzetting van Michel-I. Versta: dat vinden wij ook belangrijk en kunnen we ook zonder de N-VA. Opvallend: de premier vernoemde expliciet de sociale partners. Zij moeten na Nieuwjaar nog een belangrijk akkoord over de lonen in de privésector goedkeuren."

"Vooral belangrijk is die derde pijler: klimaat. Dat is denk ik een antwoord op de klimaatbetoging en een uitgestoken hand naar Ecolo en Groen. Zij hebben meer dan de SP.A laten verstaan dat samenwerking een optie is."

"Ik heb best een streng en rechtvaardig beleid gevoerd", zegt De Block over haar vorige periode als minister van Asiel en Migratie, van 2011 tot 2014. "Je kan de ene aanvraag niet met de andere vergelijken. Ik heb hetzelfde beleid gevoerd. Dan moet je niet op een weegschaal afwegen wie de meeste humanitaire visa heeft uitgereikt. We hebben eigenlijk een gelijklopend beleid. Ik heb Theo Francken niet onmenselijk genoemd. Ik heb gezegd dat ik ga door een streng en rechtvaardig beleid, maar ook menselijk."

"Ik val niemand aan. Integendeel, ik heb gezegd dat Theo Francken het beleid heeft uitgevoerd dat we samen hebben uitgetekend en dat ik voor hem heb gedaan van 2011 tot 2014. Nu volg ik hem weer op, dat valt niet veel voor."

"Er zijn ook goeie zaken gebeurd, maar ik heb deze ochtend gezegd: er is goed gewerkt op terugkeer, er zijn verdragen afgesloten, maar er is een stuk van zijn departement dat problematisch is. Je moet aan zo'n kwetsbare vrouw asiel kunnen aanbieden. Ik ben het erover eens dat we voor mensen uit Gaza streng moeten zijn. Daarover hebben we dezelfde politiek."

"Is het een misverstand? Is het de emotie van de dag?", zegt ze over de heftige reactie van Francken op haar kritiek. "Ik wou helemaal niet oncollegiaal zijn!"

"Op het departement van Opvang worden mensen geweigerd, onder wie ook een vrouw met een baby van 2 maanden", zegt minister Maggie De Block (Open VLD) in "Het Journaal". "Dat noem ik chaotisch, als zo'n vrouw wordt geweigerd. Er is normaal voorrang voor kwetsbare mensen, maar blijkbaar als het quotum vol is, komen ook zij niet meer aan de beurt. Daarover moeten we toch praten. Ik heb daarvoor vandaag contacten gelegd. Ik wil zulke toestanden vermijden. Morgen gaan we met de diensten praten."

Maggie De Block (Open VLD) heeft haar uitspraken over het kabinet Asiel en Migratie dat ze eerder vandaag van Theo Francken (N-VA) genuanceerd na afloop van de eerste ministerraad van de regering-Michel II. "Ik tref vandaag een departement in crisis en chaos aan", liet ze aanvankelijk in een persbericht weten, maar vanavond klinkt dat anders.

"Er heerst geen chaos op het hele kabinet of departement, maar wel in de opvangsituatie", zegt ze nu. "Daarvoor moet een oplossing worden gezocht en ik ga dan ook zo snel mogelijk samenzitten met de verschillende diensten om te bekijken wat zij aankunnen. Wat goed was aan het beleid van de vorige jaren, zoals het terugkeerbeleid, moet niet veranderen, maar zal worden gehandhaafd en voortgezet."

Ex-minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) werpt zijn opvolger Pieter De Crem en minister van Justitie Koen Geens (allebei CD&V) bloempjes toe op Twitter. "Bedankt Koens Geens voor de goede samenwerking de voorbije jaren", schrijft Jambon in een reactie op een gelijkaardige bedankingstweet van Geens. "We hebben samen mooie realisaties neergezet. Succes verder."

"Veel succes aan Pieter De Crem", gaat Jambon voort in een andere tweet. "We nemen snel contact op om de vele dossiers correct over te dragen. Onze politie- en veiligheidsdiensten verdienen de grootste zorg."

"Marokko heeft duidelijk kosten noch moeite gespaard om hier een groot evenement van te maken", zegt VRT-journalist Mieke Strynckx vanuit Marrakech. "Ik sta hier nu op het terrein waar morgen het VN-Migratiepact formeel zal worden aangenomen. Het is een terrein even buiten de stad Marrakech, mooi aangelegd met klinkers, bomen en ook fonteinen."

"In de grote speciaal gebouwde congrestenten zal het allemaal gebeuren, maar hoeveel staatshoofden en regeringsleiders precies naar hier komen, is nog altijd niet bekendgemaakt. De deelnemerslijst is nog niet vrijgegeven, maar het zou uiteindelijk toch om zowat 180 landen gaan. Het zal interessant zijn om te zien hoe hooggeplaatst de delegaties zijn die zij zullen sturen."

"Zoals bekend wil onze premier Michel hier zelf zijn gegeven woord van september in New York bevestigen. Hij zou pas laat vanavond hier aankomen. We weten ook dat de Duitse bondskanselier Angela Merkel naar hier komt. Zij gaat vanavond nog eten met de Marokkaanse koning."

Theo Francken wordt "in principe vanaf morgen effectief burgemeester van Lubbeek". Dat zegt Davy Suffeleers, momenteel schepen van Cultuur, Jeugd en Sport in Lubbeek (N-VA), aan Belga. Tot nog toe was partijgenootr Tania Roskams waarnemend burgemeester voor ex-staatssecretaris Francken. Normaal zou vanaf januari Davy Suffeleers de nieuwe waarnemend burgemeester van Lubbeek worden, maar het ontslag van Francken uit de regering-Michel I wegens het VN-Migratiepact verandert de zaak.

Wanneer Francken de sjerp weer omgordt, betekent dit voor Davy Suffeleers dat hij vanaf januari weer schepen wordt, over de precieze bevoegdheid moet nog overlegd worden. Ook voor Tania Roskams, schepen van Ruimtelijke Ordening, zal een schepenzetel voorbehouden blijven. Maar voor N-VA'er Geert Bovyn is er minder goed nieuws, als Francken burgemeester wordt leidt dat tot een stoelendans waarbij het verwachte schepenmandaat voor Bovyn er niet meer inzit.

Het vertrek van de N-VA uit de federale regering brengt een stoelendans in de Kamer op gang. Ex-minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon, ex-staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken en ex-staatssecretaris voor Gelijke Kansen Zuhal Demir nemen hun zitje in het halfrond weer op.

De drie kunnen dat doen omdat ze bij de federale verkiezingen van 2014 rechtstreeks in de Kamer waren verkozen. Jambon en Francken maakten traden evenwel meteen tot de regering toe, Demir deed dat ongeveer 2 jaar geleden. Dat betekent dat 3 opvolgers hun plaats in de Kamer innamen: Johan Klaps, Renate Hufkens en Wim Van der Donckt. Zij moeten het halfrond nu weer verlaten.

Voor ex-minister van Financiën Johan Van Overtveldt en ex-minister van Defensie Sander Loones zit de situatie anders. Zij zijn in 2014 in het Europees Parlement verkozen en verlieten dat parlement om minister te worden. Zij kunnen evenwel niet zomaar naar het Europees Parlement terugkeren.

De nieuwe federale minister Philippe De Backer (Open VLD) die ook betrokken is bij de coalitiegesprekken in Antwerpen, zegt dat het verdwijnen van de N-VA uit de regering geen invloed zal hebben op die coalitiegesprekken. “Brussel is Brussel en Antwerpen is Antwerpen. Wij hebben de afgelopen jaren goed samengewerkt met N-VA en dat zal ook in Antwerpen zo zijn. Vanaf morgen ga ik ook in Antwerpen mee aan de slag om een goed bestuur N-VA, VLD en SP.A op de been te brengen.”

In "De zevende dag" liet voorzitter John Crombez van de SP.A vanochtend nog een ander geluid horen. Ook zijn partij is bij de coalitiegesprekken in Antwerpen betrokken en hij stelde dat de gebeurtenissen in de Wetstraat die gesprekken wel degelijk beïnvloeden. 

Ook ex-minister van Defensie Sander Loones (N-VA) publiceert de ontslagbrief van hemzelf en de andere N-VA-excellenties op Twitter. "Enorme dank aan Steven Vandeput en alle medewerkers op het kabinet Defensie & Ambtenarenzaken", schrijft hij onder meer over zijn voorganger. "Jullie engagement en professionalisme is fenomenaal."

Loones heeft ook een boodschap voor zijn opvolgers, Didier Reynders en Sophie Wilmes van de MR. "Geef onze militairen en ambtenaren het beleid en de inzet die zij absoluut verdienen."

Straks om 20 uur kan u kijken naar een extra uitzending van "Terzake" op Canvas naar aanleiding van de nieuwe regering-Michel II. Wie precies langskomt, staat op dit moment nog niet vast.

Greenpeace ziet in de herschikte federale regering-Michel II een unieke kans om eindelijk werk te maken van het ambitieuze klimaatbeleid, waar dit land naar snakt. "Het is duidelijk dat de N-VA al jaren een ambitieus klimaat- en energiebeleid tegenwerkt. Nu deze partij uit de regering is gestapt, wordt het tijd dat er eindelijk naar de burger en wetenschap geluisterd wordt: het klimaat verdraagt geen uitstel meer", zegt Joeri Thijs, woordvoerder van Greenpeace.

"Michel II heeft nog krap zes maanden om niet met lege handen naar de kiezer te moeten gaan", zegt Thijs. "Nu nog meer tijd verliezen wanneer de klimaatuitdaging zo duidelijk is en ambitieus beleid de steun van de bevolking geniet, zou schuldig verzuim zijn."

Ex-minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon plaatst de ontslagbrief van hemzelf en van de 4 andere N-VA-excellenties op Twitter:

"Het eerste belangrijke punt is dat deze coalitie kiest voor een actieprogramma met 3 prioriteiten, assen", zegt premier Michel op de persconferentie na de 1e ministerraad van zijn nieuwe regering. "De eerste prioriteit is de koopkracht en een sterk socio-economisch beleid. We moeten nog besissingen nemen wat dit betreft en we moeten zorgen voor implementatie van wat is beslist."

"Tweede belangrijke punt is de nood en de eis om verantwoordelijk te zijn voor de veiligheid van onze medeburgers. We hebben 4 jaar geleden een veiligheidsraad opgericht."

"Derde belangrijke punt is het klimaatbeleid. Een paar dagen geleden heeft de bevolking via een positief initiatief een sterk burgerlijk en politiek signaal gestuurd. We willen duidelijk maken dat we dat signaal hebben gehoord, in overleg met de deelstaten. We moeten bekijken hoe het mogelijk is een ambitieuze strategie te implementeren."

"Daarnaast willen we een constructieve en sterke relatie met het parlement. Vanaf vanavond neem ik deel aan een conferentie in het buitenland. Hierbij zal ik mijn contacten met het parlement onderhouden. Ik wil ook de nodige contacten met de sociale partners en met de groep van 10 leggen. Ik wil naar hen luisteren en hen de politieke situatie en ons actieprogramma uit te leggen."

Het verdwijnen van N-VA uit de regering brengt ook binnen de partij een herstructurering met zich mee. Op de vijf federale N-VA-kabinetten samen werkten ongeveer 180 mensen. Voor hen wordt een sociaal plan uitgewerkt, zegt partijwoordvoerder Joachim Pohlmann. "Dat wordt nog een hele klus." Sommige medewerkers zijn gedetacheerd uit overheidsdiensten of - in het geval van Defensie - uit het leger. Zij kunnen naar hun oude job terug, maar dat geldt dus niet voor iedereen.

Ex-vicepremier Jan Jambon en staatssecretarissen Theo Francken en Zuhal Demir kunnen terug hun zetel in de Kamer opnemen. Voor ex-ministers Johan Van Overtveldt en Sander Loones liggen de zaken moeilijker: zij waren verkozen in het Europees Parlement, en daar kunnen ze niet zomaar naar terug.

Jan Jambon, die vicepremier af is, wordt opnieuw burgemeester in zijn Brasschaat. Dat laat de waarnemend burgemeester van de Antwerpse gemeente Philip Cools (N-VA) weten aan Belga. "De gemeentesecretaris van Brasschaat zal maandag met de administratie van Binnenlands Bestuur aftoetsen, of de wissel nog nodig is voor de laatste drie weken van dit jaar. Want vanaf januari wordt Jan Jambon sowieso effectief burgemeester". Philip Cools wordt dan opnieuw schepen in Brasschaat.

Premier Charles Michel wil liever geen vervroegde federale verkiezingen. Dat heeft hij gezegd bij de Franstalige zender RTL-TVi. Puur grondwettelijk is het volgens de eerste minister niet nodig de Kamers te ontbinden na het ontslag van de N-VA-ministers en staatssecretarissen uit de regering. Michel II zal voortaan over slechts 52 op 150 Kamerzetels beschikken.

"De Grondwet geeft aan dat een meerderheid in het parlement verkiezingen kan vragen. Ik wil in dialoog gaan met het parlement. Indien er vervroegde verkiezingen zouden komen, indien het de keuze zou zijn de regering richting vervroegde verkiezingen te duwen, dan zitten we in een situatie die het land gedurende een jaar zou blokkeren. De kans is klein dat een nieuwe regering zal gevormd zijn alvorens de kiezer enkele maanden later heeft gestemd voor het regionale en Europese niveau", legt Michel uit. Op 26 mei 2019 trekken we sowieso naar de stembus voor Vlaamse en Europese verkiezingen.

Premier Michel zit samen met de ministers van zijn nieuwe regering. Eerder vanmiddag was Michel bij de koning, om de benoeming van staatssecretarissen De Crem en De Backer tot ministers en de herschikking van de bevoegdheden van de N-VA-mandatarissen officieel vast te leggen in koninklijke besluiten.

"Het is een overwinning voor de mensenrechten dat premier Michel maandag de steun van de Belgische regering aan het VN-Migratiepact zal geven." Dat zegt Kati Verstrepen, voorzitter van de Liga voor Mensenrechten.

"Het is logisch dat er in een democratische rechtsstaat fundamentele, politieke meningsverschillen bestaan over complexe thema's als migratie en de rol van supranationale overheden", klinkt het. De Liga hekelt echter "de stroom aan framing en desinformatie, waarin een misleidende socialemediacampagne van N-VA (later overgenomen door het Vlaams Belang) het orgelpunt vormde".

"Daarnaast is het treffend dat N-VA uit de regering stapt omwille van een niet-bindend pact dat de partij enkele weken ervoor nog steunde. Het migratiethema wordt al langer dan vandaag gehanteerd in politieke symbooldiscussies, vaak ter verhulling van andere, minstens even prangende maatschappelijke problematieken. Dat de andere meerderheidspartijen volhard hebben in hun steun aan dit VN-migratiepact, vroeg niettemin politieke moed. Het stemt de Liga dan ook blij dat alle andere politieke partijen wel van mening zijn dat mensenrechten de leidraad moeten zijn bij het voeren van migratiepolitiek."

Werkgeversorganisatie Voka vraagt snel duidelijkheid over het sociaal-economisch programma van Charles Michel II. "Voor Voka is het duidelijk dat de sociaal-economische beslissingen die al genomen werden door de vorige regering, dienen uitgevoerd te worden. Het betreft ondermeer de arbeidsdeal en de begroting voor 2019", laat de organisatie weten. "Een lange periode van politieke onzekerheid is immers nadelig voor onze bedrijven en hun medewerkers."

Ook werkgeversorganisatie Unizo wil dat er snel orde wordt geschapen in de chaos. "We moeten zo snel mogelijk duidelijkheid krijgen over hoe het nu verder gaat, want er liggen belangrijke uitdagingen te wachten zoals de brexit of de verzekering van de energiebevoorrading. We wensen een stabiel kader waarin de nodige beslissingen kunnen worden genomen."

"Deze regeringscrisis komt zeer ongelegen omdat het werk van de huidige regering allesbehalve af is", zegt de zelfstandigenorganisatie NSZ. "De lijst van aan te pakken dossiers is lang, dus vragen wij aan de politici in de Wetstraat om ons garanties te geven aan welke dossiers er nog zal gewerkt worden en welke een realistische kans tot slagen hebben voor de volgende verkiezingen, dit in het belang van de economie van het land."

Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) reageert in dezelfde zin. "Wij herhalen onze oproep van de voorbije dagen om belangrijke uitdagingen aan te pakken die op ons afkomen op het vlak van de arbeidsdeal en het mobiliteitsbudget. We willen dat het wettelijk kader gestemd wordt, zodat de bedrijven ermee aan de slag kunnen gaan. We willen ook dat de politieke partijen hun verantwoordelijkheid opnemen en een concreet programma opstellen voor de komende drie tot vier maanden, en dat dit niet gebaseerd is op gekibbel, maar op oplossingen voor de dossiers."

De partijvoorzitter van Groen Meyrem Almaci reageert positief op de beslissing van minister Maggie De Block (Open VLD) om de asielquota te herbekijken. Op dit moment mag Dienst Vreemdelingenzaken maar 50 asielaanvragen per dag verwerken. Almaci bedankt De Block om in te gaan op haar vraag deze ochtend in "De zevende dag". "Laat mensen die zich aanmelden, zich ook effectief aanmelden", zei Almaci toen. 

Theo Francken is ontgoocheld in de reactie van zijn opvolger Maggie De Block (Open VLD). Francken volgde destijds De Block op als staatssecretaris voor Asiel en Migratie. "Ik heb nooit nagetrapt naar Mevr De Block toen ik staatssecretaris werd. Spijtig dat ze dat nu onmiddellijk doet." In een tweede post schrijft hij: "Politiek fatsoen. Weg. En dan nog liegen ook. Zo zwak. En klein."

Maggie De Block wil als kersvers minister voor Asiel en Migratie meteen de asielquota van haar voorganger Theo Francken (N-VA) herbekijken.  Francken, die door het ontslag van de N-VA-bewindslui uit de regering-Michel geen staatssecretaris meer is, had het aantal asielaanvragen dat per dag verwerkt mag worden beperkt tot 50.  In een persbericht zegt ze ook dat ze "een departement in crisis en chaos aantreft".

De Block, die in het verleden ook al staatssecretaris voor Asiel en Migratie is geweest, zegt dat ze een streng maar rechtvaardig asielbeleid zal voeren, zoals in het regeerakkoord is afgesproken.

Maar ze zal wel meteen herbekijken of er niets gedaan kan worden aan de quota die Francken had opgelegd. Dat meldt De Morgen en bevestigt de minister aan VRT NWS.  De minister zal morgen bekijken wat de capaciteit is van de dienst die de asielaanvragen verwerkt. Of de quota opgetrokken kunnen worden of zelfs helemaal afgeschaft, kan De Block nu nog niet zeggen. Maar ze wil alleszins het asielbeleid "weer menselijk" maken.

Kersvers minister van Telecommunicatie en Administratieve vereenvoudiging Philippe De Backer (Open VLD) heeft zopas getweet. "Ik neem mijn verantwoordelijkheid voor een slankere overheid en een forse economische vooruitgang."

MR-vicepremier Didier Reynders (MR) wordt behalve voor Buitenlandse Zaken ook bevoegd voor Defensie, is bij de woordvoerder van premier Charles Michel (MR) vernomen. Het zal dus niet Denis Ducarme zijn die de post van Defensie krijgt.

De koning heeft het ontslag aanvaard van de N-VA-regeringsleden. Jan Jambon, Johan Van Overtveldt en Sander Loones zijn dus minister af, en ook Theo Francken en Zuhal Demir zijn niet langer staatssecretaris. Pieter De Crem (CD&V) en Philippe De Backer (Open VLD) zijn tegelijk ook benoemd tot ministers.

Eerste minister Charles Michel heeft omstreeks 12.45 uur het koninklijk paleis in Brussel verlaten. Dat heeft persagentschap Belga ter plaatse kunnen vaststellen. Michel had er een onderhoud met koning Filip en bracht de vorst verslag uit van de politieke toestand. Michel heeft aan de koning ook de vernieuwde samenstelling van zijn regering voorgesteld. Straks volgt er nog een ministerraad.

Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten zegt dat haar partij het eens is met N-VA dat migratie een probleem is dat je moet oplossen. "Maar waar scheiden de wegen: in de manier waarop we dat willen oplossen", zei ze in "De zevende dag".

Rutten is ervan overtuigd dat haar partijgenote Maggie De Block, die Asiel en Migratie zal overnemen van Theo Francken, dit zal vastpakken. "Ze heeft in het verleden al die portefeuille gehad en heeft toen bewezen dat ze dat altijd op een strenge, rechtvaardige en heel menselijke manier heeft aangepakt."

Zal er iets gewijzigd worden aan het beleid? "Neen, Theo Francken heeft de voorbije jaren datzelfde beleid in de praktijk omgezet, alleen is er sinds 14 oktober iets fundamenteels veranderd", vindt ze. "En dat is die fundamentele positie van hoe je tegen het probleem van migratie aankijkt en het wil oplossen. Ik vind niet dat mensen die asiel willen aanvragen en staan aan te schuiven daar het slachtoffer moeten van zijn."

Of de limiet op het aantal mensen dat per dag asiel mag aanvragen bij Dienst Vreemdelingenzaken moet opgeheven worden, wil ze niet zeggen. Ze benadrukt wel dat de migratiecrisis moet opgelost worden. "Niemand heeft er baat bij om overspoeld te worden met mensen die je niet kan helpen."

Tom Van Grieken, voorzitter van Vlaams Belang reikt de hand naar N-VA. "Communautair 0, het sociaal-economische een flop en qua migratie kunnen ze ook geen deuk in een pakje boter slagen. Echte verandering in dit land zal niet gebeuren via de traditionele machtspartijen, echte verandering verloopt via partijen als de onze. Als ze echt dingen willen veranderen, moeten ze beginnen samenwerken met ons."

"Ik reik hen de hand. Stop onmiddellijk de coalitiegesprekken met de socialisten in Antwerpen. Met ons heb je een meerderheid. Als hij (Bart De Wever) echt een ander beleid wil, doet hij wat zijn kiezers willen en begint hij samen te werken met ons."

Premier Charles Michel heeft iets na 12 uur de Wetstraat 16 verlaten en is intussen bij koning Filip aangekomen. Hij zal er verslag uitbrengen van de politieke toestand en zal de vorst de vernieuwde samenstelling van zijn regering voorstellen.

Groen-voorzitter Meyrem Almaci heeft zich naar de nieuwe staatssecretaris voor Asiel en Migratie Maggie De Block (Open VLD) gericht: "Ik hoop dat mevrouw De Block maandag het eerste doet wat ze zou moeten doen als bevoegde minister: effectief haar bevoegdheid uitoefenen in plaats van de boel te laten verrotten."

Ze verwijst daarmee naar de limiet van 50 asielaanvragen per dag die Theo Francken had opgelegd. "Laat mensen die zich aanmelden, zich ook effectief aanmelden. Dat is het minimum minimori. In plaats van zelf crisissen op onze straten te organiseren en baby’s van twee maanden oud in dit weer buiten te laten slapen."

Volgens politicoloog Carl Devos zullen de volgende weken en maanden bol staan van de chaos en vertwijfeling. "Voor één ding heeft de regering een meerderheid: naar Marrakech gaan. Daarna is het afgelopen."

Theo Francken (N-VA) heeft geëmotioneerd gereageerd voor de camera op zijn nakende vertrek als staatssecretaris voor Asiel en Migratie. "Ik ben teleurgesteld. Mensen die mij kennen, weten dat ik mijn werk graag had afgemaakt. Ik heb vanmorgen lang met mijn vrouw gesproken."

"Er is niemand in deze regering die droomt van een opengrenzenbeleid. Ik heb vastgesteld dat N-VA op een bepaald moment de andere richting uitgegaan is ten opzichte van hoe je in de wereld staat", vertelt vicepremier Alexander De Croo (Open VLD).

Er was volgens vicepremier Kris Peeters (CD&V) géén manier om elkaar te vinden. Daar waren volgens hem twee redenen voor. "De N-VA heeft de rode kaart getrokken wanneer de voetbalmatch al gefloten was. Er waren zelfs geen verlengingen, we zaten al in de kleedkamer. En er zijn verschillende inspanningen gedaan om elkaar te vinden."

De Croo vraagt om nu te stoppen met "het schimmenspel". "Wat we nu moeten doen, is zoeken naar continuïteit, wetende wat er allemaal op tafel ligt. De zes boodschappen die de N-VA verspreidde in zijn campagne,  waren allemaal onjuist. Dat was desinformatie. Voor mij is de pagina omgedraaid, nu moeten we vooruit kijken."

Professor Staatsrecht Johan Vande Lanotte (SP.A) heeft op Facebook proberen uitleggen wat er allemaal aan het gebeuren is. "Die regering Michel II heeft nog niet het vertrouwen gekregen van het parlement en kan dus geen belangrijke beslissingen nemen. Het migratiepact goedkeuren kan wel", schrijft hij.

Jan Jambon (N-VA) is zo goed als minister af. "Ik denk dat wij formeel ons ontslag geven, ik denk dat dat het meest correcte is", zegt hij in "De Zevende Dag". De semantische discussie tussen "ontslag geven of krijgen" lijkt hiermee dus voorbij. "Het is niet de bedoeling om chaos te creeëren."

En wat dan met de term "Marrakech-coalitie"? "Dat is de realiteit. Als ik de hysterische reacties van de coalitiepartners in het parlement zag, zien we dat er bij iedereen behalve wij een euforie ontstaat rond Marrakech, en dan krijg je een Marrakech-coalitie."

Er was een ministerraad aangekondigd van de vernieuwde regering Michel II. Maar het is onduidelijk wanneer die precies zal plaatsvinden. Eerst was er sprake van 10 uur, maar het wordt dus later vanmiddag.

"Een minderheidsregering is heel fragiel", zegt politiek journalist Ivan De Vadder in het Extra Journaal. "Je hebt maar één vertrouwenstemming in het parlement nodig om deze regering in de problemen te brengen. Dat beseft iedereen. Wie deze regering wil laten vallen die moet maar een stemming uitlokken en dan hebben we toch de mogelijkheid dat er vervroegde verkiezingen komen. Maar voorlopig zie ik dit nog niet gebeuren, want iedereen zegt dat ze hun verantwoordelijkheid nemen."

De posten van de N-VA-ministers worden verdeeld onder de drie partijen die nog in de regering zitten. De politieke onderhandelingen zijn daarvoor al achter de rug, weet VRT-journalist Bart Verhulst. De partijvoorzitters hebben de posten al toegewezen aan hun regeringsleden. Dit weten we al: 

• Minister van Binnenlandse Zaken: Pieter De Crem (CD&V) (neemt over van Jan Jambon)

• Minister van Financiën: Alexander De Croo (Open VLD) (neemt over van Johan Van Overtveldt)

• Minister van Defensie: Denis Ducarme (MR) (neemt over van Sander Loones)

• Asiel en Migratie: Maggie De Block (Open VLD) (neemt over van Theo Francken)

• Telecommunicatie en Administratieve Vereenvoudiging: Philippe De Backer (Open VLD) (neemt over van Alexander De Croo)

• Gelijke Kansen: Kris Peeters (CD&V) (neemt over van Zuhal Demir)

Onze politiek journalist Johny Vansevenant hoort in de Wetstraat dat de functie van Theo Francken - staatssecretaris voor Asiel en Migratie - opnieuw naar Maggie De Block (Open VLD) gaat. Die laatste is momenteel minister van Volksgezondheid, maar zou die functie als staatssecretaris voor Asiel en Migratie er bijnemen. Ze was al staatssecretaris voor Asiel en Migratie van 2011 tot 2014. "Ze was een zeer prominente staatssecretaris tijdens de vorige regering. Dat heeft haar toen geen windeieren gelegd, ze werd een zeer populaire politica."

Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) heeft altijd gezegd dat de Vlaamse regering zou verderwerken, wat er ook gebeurde met de federale regering. En hij houdt dat standpunt vast. "Ik heb altijd gezegd dat de crisis op het federaal niveau geen effect zou hebben op het Vlaams niveau. Ik wil dat zo houden."

Premier Michel (MR) zou onderweg zijn naar het paleis om de verschuivingen in de regering te bekrachtigen. Dat meldt RTBF. Er moeten koninklijke besluiten ondertekend worden zodat de staatssecretarissen Pieter De Crem (CD&V) en Philippe De Backer (Open VLD) gepromoveerd kunnen worden naar ministers. 

Vicepremier Kris Peeters (CD&V) benadrukt in "De Ochtend" dat de komende maanden geen "walk in the park" zullen worden. "Het is belangrijk dat we snel duidelijkheid moeten geven wat we de komende maanden nog kunnen en willen doen, denk aan de socio-economische zaken die nog op de plank liggen, aan het klimaatdossier. Iemand moet zijn verantwoordelijkheid nemen en het land niet in een situatie brengen waarin het niet of onvoldoende kan reageren op grote dossiers als de brexit of de klimaat- en energieproblemen. Vanuit een minderheidspositie is dat allesbehalve evident. De minderheidsregering zal geen wandeling in het park zijn, maar wel een noodzakelijke wandeling in het belang van iedereen."

Om 10 uur is er een Extra Journaal, dat u hier kunt volgen of op Eén.  Om 11 uur volgt "De zevendag dag", met onder meer alle vicepremiers te gast.

Volgens advocaat Fernand Keuleneer - die ook een van de migratie-experten was in de Kamercommissie - heeft er een "soort van constitutionele staatsgreep van de Eerste minister en parlement tegen de koning" plaatsgevonden. 

Om 10 uur komt er een ministerraad bijeen, meldt persagentschap Belga. De N-VA-ministers zullen wellicht "niet meer uitgenodigd worden", zei vicepremier Jan Jambon eerder in "De ochtend". Wellicht zullen op de nieuwe ministerraad de bevoegdheden van de N-VA-regeringsleden verdeeld worden onder de overblijvende partijen.

Ook in ons land stromen de analyses en opinies binnen. We zetten ze op een rijtje. In Het Laatste Nieuws schrijft “Bien joué, Bart De Wever”. Volgens de krant lijkt het ontslag van N-VA een groter probleem te vormen voor CD&V en Open VLD dan voor de MR van premier Michel. 

Bart Eeckhout van De Morgen ziet vooral de lastige weken die de N-VA voor de boeg heeft. “Een belangrijk kruispunt”, zo omschrijft hij het. En ook voor het minderheidskabinet wordt het zweten. “Michel II begint aan zijn wankel avontuur.”

De Standaard ziet al een snelle switch naar de campagnemodus, en dan vooral van de N-VA. De krant ziet vooral een sleutelrol voor Theo Francken. “De absolute spits van de partij in de verkiezingen”, wordt hij genoemd. Hét thema van de verkiezingen? “De immigratiekwestie.”

Dat is ook de teneur bij Le Soir : "De N-VA heeft de regering verlaten en is in campagne getreden."

Het Nieuwsblad probeert alles eens op een rijtje te zetten. “Wie de echte winnaar is, zal bij de volgende verkiezingen blijken.” Voor de politieke spelers is het belangrijk om duidelijk te maken wie de schuldige is. “Maar de volgende verkiezingen zijn (in principe) pas over een halfjaar, het is nog afwachten welke perceptie tegen dan het meest is blijven hangen.”

Vlaams Belang wil naar de Raad van State stappen om de goedkeuring van het VN-migratiepact tegen te houden. Dat zegt Filip Dewinter in "De ochtend". Volgens Dewinter is de beslissing ongrondwettelijk. Hij zegt dat hij de klacht morgen zal indienen. "De beslissing ongedaan laten maken, zal niet meer lukken tegen het vertrek van de premier naar Marrakech, maar misschien wel tegen 19 december wanneer het pact gestemd wordt bij de Verenigde Naties."

Volgens Gwendolyn Rutten worden de komende weken en maanden een "goede parlementaire oefening", waarbij er wat gebalanceerd zal moeten worden tussen de verschillende partijen in regering en oppositie. "Laten we kijken waar we elkaar kunnen vinden en dan naar de verkiezingen in mei gaan."

Kristof Calvo (Groen) wil vooral vooruitkijken. "We zullen de regering niet depanneren, het land niet blokkeren, maar ons wel engageren." Hij wil wel naar de premier luisteren. "Ik wil kijken wat er kan. Een regering die de lijn doortrekt, kan nooit op onze steun rekenen. Maar het is de verantwoordelijkheid van elke politicus om naar oplossingen te zoeken." Voorbeelden van zulke dossiers waar Groen zich zeker wil engageren? "Het klimaatdossier en het energiepact."

Was dit ene dossier het waard om de regering tot een einde te laten komen? Die vraag wordt gesteld aan Wouter Beke, voorzitter van CD&V. "Dat is een afweging die elke partij moet maken. De N-VA heeft deze crisis ontketend. Jammer genoeg, want we hebben de voorbije jaren goed samengewerkt, al was het niet altijd gemakkelijk."

Het worden geen gemakkelijke dagen, weken en maanden. Al hoopt Beke toch op wat goodwill bij de andere partijen. "Ik hoop dat men ook kijkt naar het belang van het land en van de inwoners. We hebben de voorbije dagen veel politieke spelletjes gezien. Ik denk dat we nu moeten gaan voor oplossingen, tussen partijen in de regering en in de oppositie. Dit is geen moment van triomfalisme, ik betreur wat er gebeurd is. Dit is een moment van verantwoordelijkheid. Ik hoop dat de andere partijen dat de komende maanden ook zullen doen."

"Het is onduidelijk of ik nog minister ben", zegt (ex?)-minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA). "Ik denk dat de opvolgers nog niet naar de koning geweest zijn. Maar het zijn maximaal de laatste uren. Ik heb gisteren begrepen van de premier dat hij ons ons ontslag gegeven heeft. We zullen laten weten dat we dat goed begrepen hebben."

Jambon verwacht dan ook niet dat hij straks nog op de ministerraad aanwezig zal zijn. 

Volgens Jambon zijn er gisteren allesbehalve harde woorden gevallen. "Ik heb daarna nog een gesprek onder vier ogen gehad met premier Michel, als twee mensen die elkaar waarderen en appreciëren. Maar in de politiek is het soms zo dat de wegen scheiden."

Hij laat ook weten dat de N-VA constructief zal samenwerken met de regering op het vlak van de socio-economische dossiers.

Ook in het buitenland haalt de climax van de politieke crisis de krantenkoppen.

In Nederland kopt NOS : "Premier Michel gaat door zonder N-VA-bewindsleden". De Volkskrant schrijft dat "de Belgische regering net niet gevallen is, maar dat de N-VA de regeringscrisis ontketende". De krant maakt de vergelijking met Nederland, waar "een crisis over hetzelfde onderwerp tenauwernood voorkomen is met een juridisch compromis". Nog bij onze noorderburen titelt de Telegraaf "Belgisch kibbelkabinet klapt". De krant omschrijft de situatie als "een politieke soap", waarin Michel zich "niet liet chanteren door N-VA".

Ook bij onze zuiderburen, Frankrijk, vormt de regeringscrisis een headline. "Een open politieke crisis", kopt le Monde . Volgens de krant staat de N-VA onder druk van extreem-rechtse partijen.

In de Britse Financial Times staat dat "de Belgische regering in crisis is nadat de N-VA de coalitie verlaten heeft". En ook deze krant haalt aan dat "de partij onder een grote electorale druk staat van het extreem-rechtse Vlaams Belang". "Ze vechten om de Vlaamse nationalistische stem."

In Duitsland schrijft de Frankfurter Allgemeine dat "de Belgische coalitie aan de uitgang staat". 

Voorzitter van SP.A John Crombez zal premier Michel niet depanneren mocht die daarom vragen. Dat heeft hij zonet in "De Ochtend" gezegd. "Het is al vier jaar een afbraakcoalitie", stelde hij scherp. "Het is moeilijk denkbaar dat wij zouden meedoen met dat soort beleid. Alleen als dat beleid helemaal wordt omgekeerd." Volgens Crombez zijn er wel al afspraken gemaakt tussen De Wever en Michel om af en toe steun te verlenen.

"Tienduizenden mensen hebben het moeilijker gekregen in dit land door een afbraakcoalitie waar De Wever deel van uitmaakte. Dat is de essentie. Als de rook van dit gijzelingsdrama verdwenen zal zijn, blijft er een slechte begroting, een slechte economische groei, kinderarmoede en een besparing van 2,5 miljard in de pensioenen over."

Journalist Ivan De Vadder blikt terug én vooruit, in "De Ochtend". "Het is al een hele week een opbouw naar "ontslag nemen of ontslagen worden". "De verantwoordelijke coalitie" tegenover "de Marrakech-coalitie", die twee beelden staan nu tegenover elkaar. Die perceptie-oorlog is al een hele week aan de gang, je voelde heel duidelijk waar er op aangestuurd werd."

En wat nu? Feit is dat onduidelijkheid momenteel nog overheerst. "Een minderheidskabinet betekent dat er geen meerderheid is en dat men zal proberen besturen met de hulp van de oppositie."

"Je zit met een nieuwe regering, Michel II, maar er is nog veel onduidelijkheid. Er zijn geen getekende documenten met het ontslag van de N-VA-ministers. Maar het plan van Michel is om twee staatssecretarissen te promoveren tot minister. Dan moeten ze geen eed afleggen en kan er een soepele doorstart zijn."

Het belooft opnieuw een spannende dag in de politiek te worden. Straks is er wellicht opnieuw ministerraad. En ook het vertrek van premier Charles Michel naar Marrakech staat normaal gezien vandaag op de planning. VRT NWS volgt het voor u op de voet. Zo dadelijk begint de uitzending van "De Ochtend" en later in de voormiddag "De Zevende Dag".