Herlees de liveblog over de politieke crisis: het is nu wachten op de ministerraad dit weekend

De N-VA heeft op sociale media meer uitleg gegeven over hun standpunt over het migratiepact. Afgelopen week kwam de partij in een oog van een storm terecht na een campagne op sociale media over het thema. Die campagne werd later ingetrokken. Deze nieuwe campagne is duidelijk in een andere stijl dan de vorige.

In een gezamenlijke oproep roepen de belangrijkste werkgeversorganisaties van het land de regeringspartijen op om de regeringscrisis snel op te lossen en vooralsnog de val van de regering te voorkomen. De oproep wordt gelanceerd door werkgeversorganisaties BECI, Boerenbond, VBO, UCM, UNISOC, UNIZO, UWE en VOKA.

"We roepen de regering op de noodzakelijke sociaal-economische dossiers die antwoorden bieden aan reële maatschappelijke noden, snel goed te keuren zodat de uitvoering ervan niet in het gedrang komt. Het gaat onder meer over de arbeidsdeal, het energiedossier, het mobiliteitsbudget, de brexit, de invoering van de welvaartsenveloppe enzovoort", aldus de werkgevers. "Het is in het belang van iedereen dat de noodzakelijke sociaaleconomische beslissingen genomen worden."

De ministers van Veiligheid en Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) en van Justitie Koen Geens (CD&V) hebben samen met de federale en lokale politie en familieleden een herdenkingsplechtigheid gehouden voor de politiemannen en -vrouwen die overleden tijdens hun dienst. Het is dag op dag 20 jaar geleden dat de wet op de geïntegreerde politie werd goedgekeurd. Om de politieagenten te eren werd aan de achterkant van het hoofdkwartier van de federale politie in de Brusselse Koningsstraat een herdenkingsplaat onthuld door ministers Jambon en Geens.

Na de commissie Algemene Zaken deze voormiddag heeft ook de plenaire zitting van het Brussels Parlement een voorstel van resolutie goedgekeurd voor de onvoorwaardelijke goedkeuring van het VN-migratiepact.

Iedereen kijkt uit naar de precieze timing van de ministerraad. Wanneer en of die plaatsvindt, is nog niet duidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat staatssecretaris voor Asiel & Migratie Theo Francken (N-VA) alvast in zijn thuisstad meer tekst en uitleg gaat geven bij de politieke situatie.

De accijnzen op benzine en diesel worden volgend jaar niet geïndexeerd, dat is vanmorgen beslist op de ministerraad. Desondanks de politieke crisis, worden toch nog zaken beslist door de regering.

De commissie Algemene Zaken van het Brussels Parlement heeft vrijdagmiddag unaniem een voorstel van resolutie goedgekeurd voor de onvoorwaardelijke goedkeuring van het VN-migratiepact. Het voorstel werd ingediend door Fatoumata Sidibé van DéFI en werd mee ondertekend door socialisten, liberalen, CD&V, CDH en de groenen. N-VA en Vlaams belang hebben geen stemrecht in de commissie.

Met de resolutie vraagt de Brusselse regering  - houd u vast - om "de federale regering te verzoeken te waken over de geloofwaardigheid van ons land en onze hoofdstad op internationaal vlak door het migratiepact te ondertekenen in Marrakesh." De tekst ligt in de lijn van de resolutie die donderdagavond door de plenaire Kamer werd goedgekeurd. Er werden nog enkele amendementen goedgekeurd om de resolutie aan te passen aan de recentste ontwikkelingen.

De plenaire vergadering van het Brusselse parlement spreekt zich deze namiddag uit over het voorstel van resolutie.

Intussen hebben alle vicepremiers de Wetstraat verlaten. Ze hebben allemaal een gesprek gehad met premier Charles Michel. Het is nu wachten op de premier om een datum voor een nieuwe ministerraad vast te leggen. Daar moet het migratiepact voor N-VA in tegenstelling tot vanmorgen wél op de agenda staan. 

Vlaams minister-president Geert Bourgeois wil niet dat de federale discussie over het migratiepact in zijn Vlaamse regeringsploeg wordt "geïmporteerd". Bourgeois herhaalde wat hij twee weken geleden in het Vlaams Parlement over de kwestie zei, namelijk dat de toegang tot het grondgebied een exclusief federale bevoegdheid is. 

Daar waar het migratiepact raakt aan Vlaamse bevoegdheidsdomeinen (bv. integratie) stelt het pact volgens Bourgeois geen specifieke problemen. "Maar we gaan geen discussies importeren die niet tot onze bevoegdheid horen".

"Ik had gehoopt dat we de pagina konden omdraaien en konden verderwerken, na een heel duidelijk signaal in het parlement gisteren", zegt liberaal vicepremier Alexander De Croo. "Dat is jammer genoeg niet gelukt."

"De premier is bezig met bilaterale gesprekken en hij doet dat goed. Als blijkt dat men de pagina niet kan omslaan, moeten we zoeken naar een oplossing."

"We zijn overeengekomen om een extra ministerraad te houden over de problematiek van het migratiepact", zo bevestigt vicepremier Kris Peeters (CD&V). Wanneer die zal plaatsvinden, laat premier Charles Michel vandaag nog weten. 

Ook vicepremier Jan Jambon bevestigt dat. Hij zegt dat de sfeer in de regering intussen "professioneel en zakelijk" is. "Het was vooral nogal turbulent in de Kamer gisteren."

Dat de premier naar Marrakech gaat, lijkt Jambon niet problematisch te vinden. "Maar hij mag daar het pact niet goedkeuren. En daarna in New York ook niet. Aanwezig zijn, is niet impliciet toestemmen. Aanwezig zijn en zwijgen, dàt is impliciet toestemmen."

N-VA-staatssecretaris Theo Francken liet na de federale ministerraad weten dat de premier "consultaties start met de vicepremiers" over het migratiepact. "Dat betekent dat de premier en meneer Jambon moeten praten."

N-VA heeft gevraagd om de kwestie nog voor het vertrek van de premier naar Marrakech te agenderen op de ministerraad. Francken herhaalde nogmaals dat "België niet mag gebonden worden door het VN-migratiepact".

Het zou "zeer onwijs" zijn mocht de regering de resolutie naast zich neerleggen die de Kamer met een tweederdemeerheid heeft goedgekeurd, zo zegt CD&V-vicepremier Kris Peeters. Hij denkt ook dat, als premier Charles Michel naar Marrakech gaat, hij dat doet "als eerste minister van dit land".

Zijn partijgenoot en minister van Justitie Koen Geens lijkt het "onder deze omstandigheden normaal" dat ons land het pact zou goedkeuren. "Ik geloof in internationale samenwerking, ik geloof in Belgische samenwerking. Ik heb de voorbije jaren niets anders gedaan", aldus Geens. "Samenwerken is niet buigen of barsten".

Open VLD'er Alexander De Croo vindt het hoog tijd om de pagina om te keren. "Het is tijd om nu rond de tafel te gaan zitten. De tweedracht moet stoppen", klinkt het. Wel geeft hij aan dat de resolutie een "morele verplichting" in zich draagt.

Francken reageert kort bij aankomst aan de ministerraad: "Ik ben geschrokken van de gretigheid en agressie van CD&V en Open VLD in de Kamer, om toch maar een amendement in de Kamer te hebben, samen met de 'opengrenzenpartijen'. Ik vond dat niet echt fraai."

"Een migratiepact kan en mag België niet binden", zo herhaalt hij de stelling van zijn Facebookpost vanochtend. "Ik zal daar tot de laatste seconde voor vechten." 

Op vraag of de regering vandaag valt, antwoordt hij met een zucht: "Only God knows..."

De commissie Algemene Zaken van het Brussels Parlement bespreekt om 12 uur het voorstel van resolutie over het VN-migratiepact. Dat heeft parlementsvoorzitter Charles Picqué aangekondigd nadat het voorstel bij hoogdringendheid in overweging werd genomen bij de aanvang van de plenaire vergadering.

Het voorstel wel ingediend door Fatoumata Sidibé (DéFI) en werd meegetekend door socialisten, liberalen, CD&V, cdH en de groenen. De resolutie vraagt de Brusselse regering de federale regering te verzoeken om te waken over de geloofwaardigheid van ons land en onze hoofdstad op internationaal vlak door het Mondiaal Pact over Veilige, Ordelijke en Reguliere Migratie, zoals het VN-migratiepact officieel heet, te ondertekenen tijdens de top in Marrakech op 10 en 11 december.

De tekst ligt in de lijn van de resolutie die gisteravond door de plenaire Kamer werd goedgekeurd. De plenaire vergadering van het Brussels Parlement spreekt zich morgennamiddag uit over het voorstel van resolutie. 

N-VA-staatssecretaris Theo Francken doorbreekt op Facebook intussen de stilte met een lange post tegen het migratiepact. Francken spreekt over het belang van "soevereiniteit" van ons land, als het gaat over migratie. 

"We moeten ijveren voor een migratieomwenteling op Europees vlak, waarbij de lidstaten opnieuw zelf over hun migratiebeleid kunnen beslissen." Daar komt volgens Francken ook nog eens het migratiepact van de VN bovenop. "Het Marrakechpact spreekt zich uit over vrijwel elke detailkwestie van migratie. Wie zegt dat dit allemaal vrijblijvend is, die dwaalt."

"In het belang van onze soevereiniteit zeggen wij dan ook duidelijk “neen” tegen het Marrakechpact. Want anders, gaan wij de tanker niet kunnen keren. Want anders, gaan wij de immigratie naar ons land willoos moeten blijven ondergaan."

Lees het volledige bericht hier:

De N-VA-kopstukken hebben de hele nacht crisisoverleg gehouden. Daar is te horen dat ze "geschandaliseerd" zijn door de "gretigheid" en "agressie" in de aanvallen van CD&V en Open VLD tegenover hen. Volgens N-VA-bronnen "spelen de coalitiepartners met vuur", zo hoort Johny Vansevenant in de Wetstraat.

De kwestie van het migratiepact wordt daarom door N-VA zeker op de agenda van de ministerraad gezet, is te horen. 

"Dat kan een moment van de waarheid zijn", zegt Vansevenant. "Dat kan betekenen dat de regering er ligt. Ik ga ervan uit dat de premier er alles aan zal doen om zijn regering te redden, om een modus vivendi te vinden. Maar het zal zeer moeilijk zijn."

Wetstraatwatcher Johny Vansevenant zegt dat de premier zich gisteren tijd heeft bijgekocht "door bijzonder slap en wazig te antwoorden". 

"We zitten in de situatie dat niemand de schuld wil krijgen van de val van de regering. Want die verliest de verkiezingen. De N-VA heeft zich gisteren volop laten beledigen door CD&V en Open VLD maar blijft zitten om die zwartepiet niet te krijgen."

Ook de premier staat op de rem. "Hij wil zijn regering redden, maar hij riskeert in Wallonië over te komen als schoothondje van N-VA."

Vansevenant denkt dat de regering ook vandaag zal overleven. "De premier mag van de N-VA naar Marrakech gaan met dat onduidelijke statuut. Ik denk dat er niets zal gebeuren vóór Marrakech. Na Marrakech zullen ze moeten onderhandelen."

Intussen probeert Charles Michel de kwestie tegen 19 december, wanneer het migratiepact bij de VN in New York zal worden gestemd, de kwestie op te lossen via allerlei tussenformules. "Bijvoorbeeld: zich onthouden in New York, of zelf niet stemmen. Dat zou door CD&V en Open VLD kunnen worden uitgelegd als: dat hoeft niet, want de premier heeft in september al gezegd dat hij erachter staat. N-VA zou kunnen zeggen dat we dat niet hebben goedgekeurd."

Maar de mogelijkheid bestaat evengoed dat ze N-VA voor het blok zetten en het goedkeuren in New York. "En dat N-VA dan maar zijn conclusies trekt. En dan zal er een forse strijd zijn bij N-VA. Moeten ze de belangrijke dossiers laten varen of die strijd met Vlaams Belang aangaan? In elk geval: 19 december wordt de datum waarop we weten of deze regering overleeft."

Herbeluister hier de analyse van Johny Vansevenant in "De ochtend":

Om 10 uur start de ministerraad. Agendapunten genoeg, maar op de meest recente versie van die formele agenda staat nog altijd geen woord over het migratiepact, zo blijkt.

"Gisteren was er een enorme kans voor de premier om leiderschap te tonen, en die kans heeft hij gemist", zegt Kristof Calvo, fractieleider van oppositiepartij Groen. "Daarom heeft het parlement het heft in handen genomen met een resolutie."

Voor Calvo "mag het nu wel eens ophouden". "De oproep van het parlement is duidelijk: keur dat migratiepact goed. Een regering moet regeren of ontslag nemen. Dit kan niet blijven duren. Dit kost veel te veel tijd en energie, die we in andere dossier zouden moeten kunnen steken."

Het blijft een feit dat premier Michel veel creativiteit zal nodig hebben om deze onenigheid binnen zijn regering op te lossen. "Creativiteit is een goede zaak in de politiek, maar dingen laten aanslepen niet", vindt Calvo. "Het parlement heeft gisteren de lijnen uitgezet: België zal dit pact goedkeuren, voor Michel is er geen andere keuze meer."

"De N-VA moet dus vandaag eerlijk en duidelijk zijn met onze landgenoten: ofwel sluit men zich daarbij aan, ofwel trekt men zijn conclusies. Je kan niet betaald worden als minister, maar wel voortdurend een oplossing in de weg staan."

CD&V-fractieleider Servais Verherstraeten zegt dat de premier gisteren van het parlement een duidelijk mandaat heeft gekregen om het migratiepact goed te keuren. Maar de vraag is of de regering daar vandaag de knoop over doorhakt. "Ik heb begrepen dat de N-VA het vandaag op de agenda zal zetten. Dat is rijkelijk laat, maar dan zullen ze het kunnen uitpraten."

Waar zal het op uitdraaien? "Als de N-VA de premier naar Marrakech laat gaan, kan dat mogelijk passeren. Als ze hem dat vandaag verbieden, stelt zich een politiek probleem."

"Als de premier in Marrakech aanwezig is, is dat informeel een goedkeuring, want daar wordt niet gestemd. Wat ons betreft, is dat geen probleem. Als dat voor de N-VA geen probleem is, is die klip omzeild. En dan heeft de premier een tiental dagen de tijd om een oplossing te vinden in de schoot van de regering."

Maar in New York zal het erg moeilijk worden om het pact niet goed te keuren. "De premier is in september heel duidelijk geweest in New York. Hij zit ook met een morele verplichting, na de stemming in het parlement gisteren. Dat zijn politieke feiten en die kan je niet naast je neerleggen."

Samengevat, zo zegt Verherstraeten, "de klip van New York moet worden ontmijnd". "Dat zal creativiteit vergen van de eerste minister, maar zal ook engagementen vragen van de N-VA. Je kan niet anderhalf jaar meedoen en dan plots zeggen dat je een fundamenteel probleem hebt met die tekst. Als je eerst 'ja' zegt, moet je nadien ook je partners overtuigen van een compromis. En dan moet je ook stappen in de richting van je partners en die heb ik tot op heden niet gezien."

Wetstraatwatcher Ivan De Vadder merkt op dat het migratiepact nog niet op de agenda van de ministerraad staat, die om 10 uur start. En of dat straks wel het geval zal zijn, is nog onduidelijk.

"Meerderheidspartijen CD&V, Open VLD en MR zullen niet spontaan dit punt op de ministerraad zetten. Ook de premier heeft er geen belang bij om hierover nu een beslissing uit te lokken. De enige partij die dat dus op de agenda zou kunnen zetten, is de N-VA, want de partij eist al langer duidelijkheid."

"Als er formeel gevraagd wordt: "Wat is het nu?", zal iedereen zich moeten uitspreken en zullen ze bijvoorbeeld vaststellen dat er geen meerderheid is om dit migratiepact te ondersteunen of tekenen. Peter De Roover van de N-VA wil dat ook: dat de premier in Marrakech gaat zeggen dat er geen meerderheid in zijn regering is om dat pact te ondersteunen."

En dan zijn er twee mogelijkheden: "Ofwel doet de premier dat, gaat hij naar Marrakech om dat te zeggen en wordt het een beetje absurd. Want als hij daar aanwezig is, aanvaardt hij dat pact bij consensus. Zo werkt dat nu eenmaal. Ofwel wordt er binnen de regering vastgesteld dat er 1 partij niet meer op dezelfde lijn staat. En dan kan de premier naar de koning stappen."

Maar De Vadder denkt dat de premier de regering zo lang mogelijk op de been probeert te houden. "Al weet ik niet of dat nog mogelijk is in de huidige situatie."

Herbeluister zijn analyse in "De ochtend" op Radio 1 hieronder:

Voor de krantencommentatoren zijn het deze week hoogdagen. Voor de derde dag op rij brengen we voor u een ruwe selectie van de meest opvallende koppen en quotes.

De Morgen denkt dat het "eindspel ingezet" is. Hoofdredacteur Bart Eeckhout verdedigt niettemin het schouwspel dat de voorbije dagen passeerde. "Laten we niet de fout maken om dit een circus te noemen. [...] We moeten durven verdedigen dat de beschaafde botsing van standpunten over een belangrijk thema - migratie - de essentie is van een parlementaire democratie."

"Ontsnapt maar niet verlost", kopt De Standaard. Karel Verhoeven, de hoofdredacteur, omschrijft de discussie rond het migratiepact als "een mini-versie van het Brexitdebat" . "Marrakech staat voor botsende overtuigingen over hoeveel controle we in eigen handen willen houden en hoeveel samenwerking we bereid zijn om daarvoor op te geven."

Volgens Het Laatste Nieuws "rekt" Michel zijn "doodstrijd". Commentator Jan Segers observeerde het "schimmenspel" van gisteren in de Kamer. "Elke speculatie over het lot van de regering-Michel is loos", geeft hij toe . "Elk moment kan er een zekering springen. Elk moment kan het één van de vier partijen te veel worden en gaat de stekker eruit, alsnog."

"Ceci n'est pas un gouvernement", kopt Het Nieuwsblad over het "surrealisme in de Kamer". Nieuwsmanager Peter Mijlemans vergelijkt de regering met een paard met een gebroken been. "De premier lijkt echt nog te denken dat hij in mei met die kreupele knol de eindstreep nog kan halen als triomfator."

Volgens La Libre is "N-VA nog nooit zo geïsoleerd" geweest. Gazet van Antwerpen zegt dan weer dat "premier Michel alleen" staat. Het Belang van Limburg spreekt van "een dag vol chaos".

Commentator Béatrice Delvaux van Le Soir denkt dat wat premier maandag in Marrakech gaat doen "de smaak van België zal hebben, het uiterlijk van België, maar het zal België niet zijn". In haar ogen moeten Michel en De Wever er zich van bewust zijn dat ze dezer dagen veel woede en ergernis opwekken bij mensen.  

"De ochtend" op Radio 1 staat in het teken van de regeringscrisis. Volg het hier live. 

Het is nog onduidelijk of de ministerraad, die om 10 uur start, het VN-migratiepact gaat bespreken. N-VA-fractieleider Peter De Roover "neemt aan" dat het  zal worden besproken. "En dan zullen we zien wat de regering beslist. Maar een consensus zal er niet zijn."

Maar CD&V-vicepremier Kris Peeters zei gisteravond dat het punt nog niet op de agenda staat. "We zullen zien wat er morgen gebeurt. Het is altijd mogelijk dat iemand het aan bod brengt."

Na verhitte debatten in de Kamer heeft gisterenavond een wisselmeerderheid in het halfrond een resolutie goedgekeurd die de regering vraagt het VN-migratiepact goed te keuren. Premier Charles Michel (MR) gaf eerder op de avond ook een speech waarmee hij verwarring zaaide en tijd kocht.

Herlees alles in onze liveblog van gisteren.