Coronablog - Minister Vandenbroucke wil mondmaskers overal, gedeeltelijke lockdown in Nederland

In Nederland is vanavond al gedemonstreerd tegen de nieuwe coronamaatregelen. Tijdens de persconferentie van premier Rutte hebben zo’n 200 demonstranten geprotesteerd bij het ministerie van justitie in Den Haag. Toen het onrustig werd, werd het waterkanon ingezet en werden vijf oproerkraaiers opgepakt.

Verslaggever Willem Van Mullem was vandaag in Den Haag en hoorde op vele plaatsen dat het protest de komende dagen nog luider zal klinken:

In ons land moet goed nagedacht worden hoe we de coronapas verder gaan inzetten. Dat zegt professor Erika Vlieghe, de voorzitter van de GEMS, de raad die adviezen geeft voor het coronabeleid. 

Nu geeft die pas aan dat je ofwel volledig gevaccineerd bent, genezen bent van covid, of een recente negatieve test hebt. Maar in Nederland, Duitsland en Oostenrijk volstaat in sommige omstandigheden een negatieve test niet meer. 

Ook bij ons moeten we die drie elementen bekijken, en ze afhankelijk van de situatie al dan niet aanvaarden, zei Erika Vlieghe vanavond in “Laat”.

Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) pleit voor een uitbreiding van de mondmaskerplicht. Dat heeft hij in "Terzake" gezegd. Overal binnen en buiten waar er onvoldoende afstand kan worden gehouden, zou een mondmasker voor iedereen vanaf 9 jaar verplicht moeten worden. "Ook als er gewerkt wordt met een coronapas."

Lees en bekijk meer in dit artikel:

Het aantal besmettingen bij leerlingen in het Vlaams onderwijs is tussen 25 oktober en 7 november, ondanks de herfstvakantie, bijna verdubbeld. Dat blijkt uit cijfers van de Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB's). Een gelijkaardige trend valt waar te nemen bij de personeelsleden.

In de periode van 25 oktober tot 7 november waren er in totaal ruim 15.000 besmettingen van leerlingen in het basis- en secundair onderwijs. Dat is iets meer dan 1 procent van het totale aantal leerlingen. In de vorige periode van twee weken ervoor, van 11 tot 24 oktober, waren er ruim 8.000 besmette leerlingen. 

Bij de personeelsleden waren er bijna 3.000 besmettingen, tegen bijna 1.700 in de twee weken ervoor. Het gaat om bijna 2 procent van de personeelsleden. 

Opvallend is dat er zowel in de week van 25 oktober als in de week van 1 november bijna 8.000 leerlingen positief testten. Na een forse stijging in de week voor de herfstvakantie, stabliseerde het aantal besmettingen dus in de herfstvakantie. 

Na de herfstvakantie zijn nieuwe regels ingegaan in het Vlaams onderwijs, met onder meer een nieuwe mondmaskerplicht in het vijfde en zesde leerjaar lager onderwijs. Ook moeten enkel symptomatische leerlingen nog getest worden.

Gaan we na de volwassenen en de tieners binnenkort ook kinderen tussen 6 en 11 jaar vaccineren tegen het coronavirus? Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) is alvast voorstander. Maar Tijl Jonckheer, kinderarts en coördinator van de pediatrische taskforce, heeft geen haast en wil eerst goed alle voor- en nadelen afwegen. “We moeten de tijd nemen en alle wetenschappelijke onderzoeken goed analyseren.”

Lees meer in dit artikel:

De Nederlandse premier Mark Rutte heeft vanavond een nieuwe gedeeltelijke lockdown aangekondigd. Die zou morgen al ingaan en drie weken duren. De regering reageert op een recordaantal nieuwe besmettingen. In sommige delen van het land kunnen de ziekenhuizen de toestroom van patiënten nog moeilijk aan.

Lees meer in dit artikel: 

Het A.S.Z van Aalst vraagt de politiek om niet te talmen met strengere maatregelen om corona terug te dringen. Hoofdarts Steven Rimbaut vreest voor de situatie binnen enkele weken. "Er is een risico dat we geplande ingrepen moeten uitstellen en we zien ook meer uitval van personeel." 

Lees meer in dit artikel:

De nieuwe opstoot van besmettingen met het coronavirus slaat overal in Europa toe. Het Europese Centrum voor Ziektepreventie en -controle (ECDC) heeft de situatie in België en negen andere lidstaten als "zeer zorgwekkend" bestempeld. In nog eens tien lidstaten geldt de situatie als "zorgwekkend".

"De epidemiologische situatie in de EU wordt momenteel gekenmerkt door een snelle en sterke stijging van het aantal gevallen en een zwakke maar traag stijgende mortaliteitsgraad", zo luidt het in de nieuwe evaluatie van het ECDC. Het agentschap verwacht dat de besmettingen, het aantal hospitalisaties en overlijdens de komende twee weken nog zullen toenemen. 

In België, Nederland, Polen, Bulgarije, Kroatië, Tsjechië, Estland, Griekenland, Hongarije en Slovenië wordt de situatie als "zeer zorgwekkend" omschreven. "Zorgwekkend" is de situatie in Duitsland, Oostenrijk, Denemarken, Finland, Ierland, Letland, Litouwen, Luxemburg, Roemenië en Slovakije. In de minst zorgwekkende categorie bevinden zich Italië, Spanje, Zweden en Malta.  

Bij het bepalen van deze categorieën baseert het ECDC zich op een aantal absolute waarden (aantal gevallen, hospitalisaties en overlijdens), maar ook hun recente evolutie. Volgens de laatste projecties zou het aantal besmettingen en overlijdens de komende twee weken met ongeveer 50 procent toenemen, om een wekelijks ritme van 300 nieuwe gevallen en 2,7 overlijdens per 100.000 inwoners te bereiken.

Vanaf maandag mogen mensen die niet gevaccineerd zijn tegen het coronavirus in zeker twee regio's in Oostenrijk enkel nog beperkt hun woning verlaten. Mogelijk zou de maatregel zondag zelfs in heel het land van kracht worden, als het parlement die toch wel drastische maatregel goedkeurt. Het aantal besmettingen in Oostenrijk stijgt opnieuw fors en de vaccinatiegraad ligt er erg laag.

Lees meer in dit artikel:

Viroloog Steven Van Gucht is geen voorstander van een nieuwe (beperkte) lockdown, zoals in Nederland op tafel ligt. "Zo’n lockdown kan op korte termijn zeker werken, maar je riskeert een jojo-beweging", zegt hij. "Het probleem is wat daarna gebeurt. Je moet die lockdown weer loslaten en dan krijg je een compensatie."

"Het is beter om te kiezen voor duurzame maatregelen die je ook voldoende lang kan volhouden en die toelaten om de situatie beheersbaar te houden."

Wat moeten we dan wel doen? Van Gucht verwijst naar de basismaatregelen zoals mondmaskers, ventilatie en thuiswerk. "En ook het beperken van de contacten, zeker in de privésfeer. Als we dat met z'n allen goed doen, kunnen we de curve aftoppen zonder naar een lockdown te gaan."

Ook alle grote evenementen schrappen hoeft niet meteen volgens de viroloog. "We mogen die niet allemaal over dezelfde kam scheren. Er zijn evenementen die je veilig kan organiseren. Waar jong en oud bij elkaar komen, zou ik wel voorzichtiger zijn."

Ook minister van Economie Hilde Crevits (CD&V) maakt zich ernstig zorgen over de stijgende coronacijfers. "Het is heel belangrijk om de situatie nu zorgzaam op te volgen en op het volgende overlegcomité wijze maatregelen te nemen", klinkt het. De minister wil wel absoluut vermijden dat bepaalde sectoren daarbij opnieuw heel erg getroffen worden: "Wat ik echt niet wil is dat we opnieuw de horeca of de winkels zwaar moeten fnuiken. Maar het zijn de cijfers in de ziekenhuizen die hierin bepalend zullen zijn." Voorlopig is er nog geen sprake van strengere maatregelen, maar Crevits lijkt dat niet uit te sluiten.

De minister doet ook een oproep aan niet-gevaccineerden: "Ik kan alleen maar vragen: alstublieft, laat u vaccineren. Het kan het verschil maken in hoe zwaar het virus vat op je krijgt als je besmet wordt." En ook telewerk is volgens haar een belangrijke buffer.

"Ik ben tevreden dat onze werkgevers en vakbonden samen een oproep hebben gedaan naar alle werknemers om maximaal aan telewerk te doen. Waar dat kan, moet dat echt gebeuren. Wij zullen met de Vlaamse overheid ook met onze administratie een dienstorder versturen met de vraag om maximaal te telewerken."

Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke is bezorgd om de stijgende coronacijfers. De eerstelijnszorg en ziekenhuizen staan volgens hem zwaar onder druk: "Ziekenhuizen zien een instroom van covid- en andere patiënten. Er is ook een uitval bij het personeel door het coronavirus en omdat de druk erg hoog is. De theoretische maximale capaciteit van de ziekenhuizen kan dus in de praktijk vandaag niet gegarandeerd worden."

Volgende week komt het overlegcomité van de verschillende regeringen van ons land samen om de coronamaatregelen te bespreken. De minister wil daar nog niet op vooruit lopen en vraagt vooral om de bestaande maatregelen zoals afstand houden, mondmaskers dragen en handen wassen maximaal toe te passen. Wie symptomen heeft, moet in quarantaine en kan zich laten testen na een online vragenlijst  in te vullen. De Vlaamse regering zal haar administratie ook oproepen om maximaal te telewerken.

Tot slot vraagt Beke iedereen om zich te laten vaccineren: "De kans om na een besmetting in het ziekenhuis terecht te komen, is vele malen groter zonder vaccinatie." 

Bijna 15.000 besmettingen op maandag, zo'n 12.000 op dinsdag: de coronacijfers baren ook biostatisticus Geert Molenberghs (UHasselt, KU Leuven) zorgen. "Dat er moet worden ingegrepen, is duidelijk.

De besmettingscijfers in Nederland liggen bijzonder hoog. In "De Ochtend" op Radio 1 probeert de Nederlandse viroloog Ab Osterhaus te verklaren waarom die cijfers blijven stijgen. "We weten nu dat mensen die gevaccineerd zijn, recent of iets langer geleden, dat zij het virus nog altijd kunnen verspreiden.  Dat zorgt ervoor dat het virus toch nog blijft circuleren", zegt Osterhaus. Door die forse stijging op het vlak van besmettingen én ziekenhuisopnames gaat Nederland strengere maatregelen invoeren. "Het gevaar bestaat dat de ziekenhuizen het niet langer gaan aankunnen, zeker als daar straks dan nog het griepvirus bijkomt. Je ziet nu al dat in Limburg (Nederlands Limburg, red.) de ziekenhuizen patiënten moeten verplaatsen naar andere regio's."

"In het verleden hebben we vaak te laat gereageerd", meent Osterhaus. "En dan zie je dat de situatie snel veel erger wordt. Ik denk dat we in Nederland nogal hardleers zijn en dat het nu belangrijk is om sneller te reageren dan bij de vroegere lockdowns."

De Nederlandse viroloog heeft het over een "heel lichte lockdown" die wordt genomen om te vermijden dat het hele land op slot gaat. Hoe die er precies zal uitzien, dat is nog onduidelijk. De Nederlandse topministers zitten vandaag samen en zullen vanavond duidelijk maken welke maatregelen Nederland precies neemt en voor hoelang. Is het draagvlak bij de Nederlandse bevolking nog groot genoeg om opnieuw strengere maatregelen te nemen? Osterhaus geef toe dat dat niet zo vanzelfsprekend is. "Dat draagvlak zal er wel zijn bij het grootste deel van de bevolking en bij de mensen die zich lieten vaccineren. Maar bij een klein deel van de bevolking leeft nog steeds het idee dat het allemaal niet zo nodig is. Zij verzetten zich tegen die maatregelen."

Duitsland heeft opnieuw een recordhoogte van 263,7 bevestigde gevallen van het coronavirus per 100.000 inwoners bereikt. Dat maakte het gezondheidsinstituut Robert Koch Institut  vrijdagochtend bekend. Het is de vijfde dag op rij dat Duitsland een nieuw recordcijfer optekent op het vlak van de zevendaagse incidentie. Donderdag bedroeg het cijfer 249,1 en een week geleden 169,9. De Duitse gezondheidsinstanties meldden bij het RKI binnen één dag 48.640 nieuwe coronabesmettingen. Dat is de op één na hoogste waarde sinds het begin van de pandemie, na het record van 50.196 nieuwe gevallen op donderdag. Een week geleden werden er 37.120 dagelijkse nieuwe besmettingen gemeld. Volgens de cijfers vrijdag werden binnen 24 uur 191 COVID-19-overlijdens geregistreerd in heel Duitsland. Een week geleden waren er 154 doden.

Na bijna twee maanden zonder beperkingen voert Denemarken vanaf vandaag de coronapas weer in vanwege de sterke stijging van het aantal gevallen van COVID-19.  Maandag maakte de Deense premier Mette Frederiksen die herinvoering bekend. "De bevoegde commissie heeft de regering aanbevolen om het coronavirus te classificeren als een 'maatschappelijk bedreigende ziekte' en de coronapas opnieuw in te voeren. De regering zal deze aanbeveling opvolgen," zo zei Frederiksen toen op een persconferentie. De gezondheidspas zal opnieuw worden ingevoerd in bars, restaurants en nachtclubs.

In Oostenrijk zijn sinds enkele dagen strengere regels voor ongevaccineerden van toepassing, en op die korte tijd is het aantal vaccinaties opvallend gestegen. De voorbije tien dagen tijd kozen 420.000 mensen voor een vaccin, tegenover 157.000 in de tien dagen daarvoor. Sinds maandag worden alleen nog gevaccineerde of genezen coronapatiënten toegelaten in onder meer cafés, restaurants, kappers en evenementen met meer dan 25 personen. Tests zijn niet langer goed genoeg voor toegang tot deze plaatsen. Oostenrijk is dus overgestapt naar de zogenaamde 2G-aanpak. De meeste prikken die sinds 1 november gezet zijn, waren boosterprikken. Daarnaast kregen ook 123.000 mensen een eerste prik.  Vandaag is nog altijd maar 65 procent van de Oostenrijkse bevolking gevaccineerd. De komende periode krijgen ongevaccineerden te maken met nog meer nieuwe regels. Een voorlopige regel liet toe om als ongevaccineerde te gaan werken, als ze de hele tijd een FFP2-masker ophouden. Die regel wordt maandag afgeschaft.

Daags na een feestdag zijn er geen nieuwe cijfers beschikbaar over het aantal besmettingen, opnames en overlijdens door het coronavirus. De meest recente cijfers zijn met andere woorden die van gisteren. Die kan je hieronder nalezen.

Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) wil kinderen van 6 tot 11 jaar vaccineren, van zodra het Europees Geneesmiddelen-agentschap (EMA) daarvoor toestemming geeft. “Ik hoop dat we hen kunnen vaccineren vanaf januari. We wachten op groen licht van Europa. Als het mogelijk is, vind ik dat we het moeten doen", zegt hij aan de RTBF.

De minister is ook voorstander van een mondmasker in het vierde, vijfde en zesde leerjaar van het basisonderwijs. Wegens de hoge viruscirculatie moeten we weer aanknopen met een cultuur van mondmaskers, ook op school, zei hij. “We hadden deze vierde golf verwacht, maar niet dat ze zo sterk zou zijn. We hebben de besmettelijkheid van het virus onderschat”, zei Vandenbroucke. “Zonder het vaccin had het een ongeziene ramp geweest.”

Het heeft er alle schijn van dat Nederland de coronamaatregelen gaat verstrengen. De sterk stijgende coronabesmettingen liggen daar aan de basis van. Lees hieronder meer.

In deze coronablog bundelen we voor u het meest recente nieuws dat te maken heeft met het coronavirus.