Naar hoofdinhoud
Een meisje van 14 mag niet naar een psychiatrische voorziening omdat die 12 kilometer buiten haar arrondissement ligt.

Verkeerde postcode of geen juist attest: kinderen krijgen door administratieve regels niet de hulp die ze nodig hebben

Artikel luisteren
5min
Meer info

Een meisje van 14 mag niet naar een psychiatrische voorziening, omdat die 12 kilometer buiten haar arrondissement ligt. Een jongen van 7 krijgt geen plek in een leefgroep omdat hij nog niet naar school gaat. Kinderen en jongeren krijgen niet altijd de hulp die ze nodig hebben, klaagt kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens aan in haar jaarverslag. Ze pleit voor een betere samenwerking. Bevoegd Vlaams minister van Welzijn Gennez vindt dat het probleem bij het systeem ligt.

Sanne Baeck
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:update:

Maria is 14 jaar en slachtoffer van mensenhandel. Ze heeft ernstige psychologische problemen en vermoedelijk een verstandelijke beperking. De afgelopen jaren bracht ze door in verschillende crisisopvangplaatsen. Er is een plaats in een gespecialiseerde psychiatrische voorziening, maar die ligt 12 kilometer buiten het bevoegde arrondissement. Maria mag dus geen gebruik maken van die plek.

Senne is 7 jaar, heeft hechtingsproblemen en vertoont agressief gedrag. Hij maakte een ernstig trauma mee. Hulpverleners zijn het erover eens dat hij nood heeft aan een kleine leefgroep met veel structuur en intensieve individuele begeleiding. Maar omdat hij niet naar school gaat, willen sommige voorzieningen hem geen plek geven. Hij heeft die ondersteuning en structuur nochtans nodig om naar school te kunnen gaan.

Kinderrechten mogen niet afhangen van leeftijd, woonplaats, diagnose of statuut

Caroline Vrijens, kinderrechtencommissaris

"Kinderrechten mogen niet afhangen van leeftijd, woonplaats, diagnose of statuut", klaagt kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens aan in haar jaarrapport. "We moeten vertrekken vanuit de vraag wat een kind of jongere nodig heeft. Nu wordt er te vaak vertrokken van het aanbod en wat de voorwaarden daarvoor zijn. Daar botsen gezinnen veel te vaak op."

Verschillende redenen

Nochtans doen voorzieningen wel hun best.

"Ik zie dat ze soms buiten de lijntjes kleuren om een kind toch verder te kunnen helpen", zegt Vrijens. "Maar we krijgen veel klachten over situaties waarbij een kind de nodige hulp niet krijgt. En wij zien maar het topje van de ijsberg. Soms bestaat er geen hulpaanbod omdat de problematiek erg complex is, soms ligt het aan de personeelstekorten en is de druk op voorzieningen erg groot."

Kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens.

Voor jongeren weegt dat gebrek aan perspectief. "Ze beseffen dat ze soms andere hulp nodig hebben, maar die niet kunnen krijgen. Steeds wachten en niet weten wanneer ze de juiste hulp zullen krijgen, is heel lastig. Soms lukt naar school gaan daardoor ook niet en staat hun leven helemaal stil."

De kinderrechtencommissaris pleit daarom voor betere samenwerking binnen en over sectoren en regio's heen. Ze vraagt ook meer investeringen om maatwerk mogelijk te maken. Daarnaast wil ze een beter zicht op de échte omvang van de wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg.

Niet meer met de bus

Ogenschijnlijk kleine administratieve regels kunnen ook grote gevolgen hebben.

Zo is er het verhaal van een jongen met autismespectrumstoornis die gebruik maakt van het gratis busvervoer voor buitengewoon onderwijs (BuSO).

Hij wisselt binnen het BuSO van vestiging en opleidingsvorm. (In het buitengewoon onderwijs zijn er 4 opleidingsvormen, afhankelijk van de mogelijkheden en toekomstplannen van de jongere). Maar voor die nieuwe opleidingsvorm heeft hij niet het juiste attest, dus hij mag niet meer mee met de bus.

Foto ter illustratie.

Of er is de situatie van een 10-jarige jongen met het syndroom van Down. Hij kan het best terecht in een multifunctioneel centrum, maar de jongen heeft geen rijksregisternummer. De Belgische biologische vader kan de jongen niet erkennen omdat de moeder gehuwd is met een man die in het buitenland woont, maar van wie het adres niet gekend is. Er lopen procedures, maar intussen heeft de jongen geen toegang tot gespecialiseerde ondersteuning.

Afhankelijk van postcode

Vrijens klaagt ook aan dat de hulp die kinderen en jongeren krijgen erg afhankelijk kan zijn van de postcode waarin ze wonen. "Hoe OCMW's de regels toepassen kan erg verschillen tussen gemeenten waardoor ook de rechten van kinderen op een heel andere manier vormgegeven worden." 

Sommige gemeenten zoeken sterk naar oplossingen voor dak- en thuisloze jongeren, in andere gemeenten staan die jongeren er alleen voor

Caroline Vrijens, kinderrechtencommissaris

Dat is ook te merken als het gaat over huisvesting. Het Kinderrechtencommissariaat kreeg opvallend meer meldingen over woononzekerheid, gebrekkige woonkwaliteit en de moeilijke toegang tot betaalbare huisvesting.

"In sommige gemeenten zijn er verschillende noodwoningen, in andere zijn er geen. Dus een gezin is heel afhankelijk van wat beschikbaar is. Sommige gemeenten zoeken ook sterk naar oplossingen voor dak- en thuisloze jongeren, in andere gemeenten staan die jongeren er alleen voor."

Reactie Vlaams minister van Welzijn Gennez: "Kinderrechtencommissaris legt terecht vinger op de wonde"

Ook bevoegd Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) vindt dat het probleem niet bij het kind, maar bij het systeem ligt als het kind nergens terechtkan, omdat diens situatie te complex is of niet binnen het juiste vakje past. Daarom is ze bezig met hervormingen in de jeugdhulp.

"We maken het systeem eenvoudiger en investeren in meer plaatsen en begeleiding van kinderen, jongeren en gezinnen. De jeugdhulp vandaag heeft meer dan 46 verschillende modules. Dat vereenvoudigen we. Kinderen leven niet in modules of sectoren. Er komen meer dan 300 medewerkers bij. Kinderen centraal en vertrouwen voor medewerkers: dat is de manier om meer jongeren beter en sneller te helpen."

Meer weten over

Meest gelezen

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Wat zijn Active Clubs en hoe verspreiden ze een neonazistische ideologie in Vlaanderen en Nederland? VRT NWS Pano onderzoekt het in 'De neonazi-files'

Lees ook

  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"