In Praag, de hoofdstad van Tsjechië, zijn zo'n 350.000 mensen op straat gekomen uit protest tegen besparingen bij de openbare omroep en vóór de vrije pers. Het was de grootste betoging sinds Tsjechië in 1993 een onafhankelijk land is geworden.
Grootste betoging in geschiedenis van Tsjechië: 350.000 mensen komen op straat voor vrije pers en samenleving
"Het is mooi om te zien hoeveel mensen bereid zijn om nee te zeggen tegen een aanval op de media en op de vrijheid", sprak een van de organisatoren de menigte in Praag toe.
Zo'n 350.000 mensen kwamen gisteren op straat. Volgens de organisatoren was het de grootste betoging sinds Tsjechië onafhankelijk is geworden.
Ze vond ook plaats op een historische plaats, het Letná-park, een groot open terrein in de Tsjechische hoofdstad. "Dat was ook de plaats waar in de jaren 80 de grote demonstraties tegen het communistische regime plaatsvonden", zegt correspondent Chiem Balduk, die bij de betoging aanwezig was.
De samengestroomde menigte op het plein deed hem denken aan de beelden uit de jaren 80. Er was zo veel volk dat het openbaar vervoer tot stilstand kwam. Perrons en metro's raakten overvol. Veel mensen waren 's ochtends al met bus en trein naar Praag gereisd vanuit andere steden.
"De sfeer was ontspannen, heel anders dan bij de protesten die we de laatste weken bijvoorbeeld in Frankrijk hebben gezien", zegt Balduk. "Dit was een protest waarbij mensen vooral hun boodschap hebben geuit, op allerlei creatieve manieren. Na afloop vertrokken ze ook gewoon rustig naar huis."
Addertje onder het gras
De betogers protesteerden tegen de plannen van de regering om het mes te zetten in de financiering van de openbare omroep. Er zijn bezuinigingen van meer dan 15 procent gepland.
Daarnaast komen er ook enkele hervormingen. "Op dit moment bestaat er een omroepbelasting in Tsjechië, zoals ook in veel andere Europese landen", duidt Balduk. "Premier Andrej Babis wil de openbare omroep evenwel niet langer via die omroepbijdragen financieren, maar rechtstreeks uit de staatsbegroting.
Dat lijkt op zich best een simpele maatregel, maar het addertje onder het gras is dat er een nieuwe mediawet komt, waarbij niet duidelijk juridisch is gewaarborgd dat de overheid zich niet mag bemoeien met de inhoud van openbare omroep."
De betogers vrezen dan ook dat de omroep onder de controle zal komen van de rechts-populistische premier en miljardair Babis. Hij beschuldigt niet alleen de openbare omroep, maar ook bepaalde commerciële media van vooringenomenheid.
"De angst leeft dat hij zal doen wat hij als zakenman ook al met een aantal commerciële media heeft gedaan: invloed uitoefenen op de inhoud en de kritische verslaggeving, waar de openbare omroep in Tsjechië om bekend staat, stopzetten."
Bezorgdheid over rechtsstaat
Voor de betogers staat niet louter de onafhankelijkheid van de openbare omroep op het spel, maar geldt dat ook voor de fundamenten van de vrije samenleving.
"Ze zien de openbare omroep als een hoeksteen van de democratische rechtsstaat in Tsjechië", zegt Balduk. "Ze vrezen dat Babis nog verder zal gaan, en vervolgens ook aan de rechtsstaat zal morrelen, zoals we dat eerder ook hebben gezien in Slovakije en Hongarije."
Volgens de organisatoren van de betoging dreigt Tsjechië onder zijn leiding steeds meer op te schuiven in de richting van een autoritair bestuurd land. Met name de manier waarop de omstreden mediawet werd behandeld in het parlement, baart de betogers zorgen.
"Dat gebeurde om 4.36 uur in de vroege ochtend, en werd pas op het laatste moment op de agenda gezet, zodat de oppositie zich niet goed kon voorbereiden. De spreektijd van de oppositie werd ook beperkt door de Kamervoorzitter, die loyaal is aan de regering. Dit alles wekt de indruk dat het parlement buitenspel wordt gezet."
Beluister: Chiem Balduk over de massabetoging in Praag